Καντόνι του Γκριζούν

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 46°45′N 9°30′E / 46.750°N 9.500°E / 46.750; 9.500

Γκραουμπύντεν
Flag of Canton of Graubünden.svg
Σημαία
Wappen Graubünden matt.svg
Έμβλημα
Karte Kanton Graubünden 2010.png
ΧώραΕλβετία
Διοικητική υπαγωγήΕλβετία
ΠρωτεύουσαΚουρ
ΓλώσσεςΓερμανικά, Ρομανσική γλώσσα και Ιταλικά
Έκταση7.105,39 τετραγωνικό χιλιόμετρο
Υψόμετρο585 μέτρα
Πληθυσμός198.379 (31  Δεκεμβρίου 2018)[1]
Γεωγραφικές συντεταγμένες46°45′0″N 9°30′0″E
ΙστότοποςΕπίσημος ιστότοπος

Το καντόνι του Γκριζούν (ραιτορωμανικά: Chantun Grischun [ɡʁiˈʒun]) ή Γκραουμπύντεν (γερμανικά: Kanton Graubünden [ɡraʊˈbʏndn̩]‎) ή Γκριτζόνι (ιταλικά: Cantone dei Grigioni [ɡriˈdʒoːni]‎) ή Γκριζόν (γαλλικά: Canton des Grisons [ɡʁizɔ̃]‎) είναι το μεγαλύτερο και ανατολικότερο καντόνι της Ελβετίας, καθώς και το πιο αραιοκατοικημένο. Έχει διεθνή σύνορα με την Ιταλία, την Αυστρία και το Λίχτενσταϊν. Το γερμανικό του όνομα, Graubünden (μεταφράζεται ως «Γκρίζες Ενώσεις»), αναφέρεται στην αφετηρία του καντονίου ως ομοσπονδίας (από το 1471) τριών τοπικών συμμαχιών, της «Ένωσης του Οίκου του Θεού», της «Γκρίζας Ένωσης» και της «Ένωσης των Δέκα Δικαιοδοσιών». Το ρομανσικό όνομα του καντονιού, Grischun, μεταφράζεται ως «Μεγάλο Γκρι», ενώ το La Grischa μεταφράζεται ως «Η Γκρι», αναφερόμενο στην Γκρίζα Ένωση. Το εραλδικό σύμβολο του καντονιού είναι ο αλπικός αίγαγρος.

Η πρωτεύουσα και μοναδική μεγάλη πόλη του καντονίου είναι η Κουρ, η αρχαιότερη πόλη της Ελβετίας (λατινικά: Curia Raetorum, Κουρία των Ραιτών). Είναι το μοναδικό επίσημα τρίγλωσσο καντόνι και το μόνο με επίσημη γλώσσα τα ρομανσικά. Οι κύριες μητρικές γλώσσες των γηγενών κατοίκων είναι τα ελβετικά γερμανικά (της πλειοψηφίας των κατοίκων από το 1920), τα ρομανσικά (της πλειοψηφίας των κατοίκων όταν έγινε καντόνι της Ελβετίας το 1803) και τα ελβετικά ιταλικά. Η ποικιλομορφία του καντονιού συχνά συγκρίνεται με την ποικιλομορφία συνολικά της Ελβετίας, γι' αυτό και αποκαλείται «Μικρή Ελβετία». Το 2019 το καντόνι είχε πληθυσμό 199.021 κατοίκους.

Μία από τις πατρίδες των χειμερινών αθλημάτων, το καντόνι αποτελεί σημαντικό τουριστικό προορισμό καθ' όλη τη διάρκεια του χρόνου, καθώς εκεί βρίσκονται πολλά αλπικά θέρετρα, με γνωστότερα το Νταβός και το Σανκτ Μόριτς.