Μετάβαση στο περιεχόμενο

Καντόνια της Ελβετίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Χάρτης της Ελβετίας διαιρεμένης σε Καντόνια

Τα είκοσι έξι καντόνια της Ελβετίας είναι οι διοικητικές υποδιαιρέσεις της Ελβετικής Συνομοσπονδίας. Ιστορικά και μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα, κάθε καντόνι στην Παλαιά Ελβετική Συνομοσπονδία ήταν κυρίαρχο κράτος, με τα σύνορα, τον στρατό και το νόμισμά του. Η ομοσπονδιακή δομή καθιερώθηκε το 1848. Κατά τη διάρκεια του 16ου αιώνα, η ελβετική συνομοσπονδία αποτελούνταν από δεκατρία κυρίαρχα κράτη. Αυτά τα κράτη ονομάστηκαν καντόνια και υπήρξαν σε δύο διαφορετικές μορφές: έξι επαρχιακά (ή δασικά) καντόνια και επτά αστικά καντόνια. Τα έξι επαρχιακά καντόνια ήταν λαϊκές δημοκρατίες, ενώ τα επτά αστικά καντόνια κυβερνούνταν από τα συμβούλια πόλεων. Εντούτοις, αυτά τα συμβούλια πόλεων ελέγχονταν από τις μικρές ολιγαρχίες των πλούσιων πολιτών. Τα αστικά καντόνια περιλάμβαναν τη Ζυρίχη, τη Βέρνη, και τη Βασιλεία.

Κάθε καντόνι έχει το σύνταγμα, το νομοθετικό σώμα, την κυβέρνηση και τα δικαστήριά του. Τα περισσότερα από τα νομοθετικά σώματα των καντονίων είναι τα Κοινοβούλια, το μέγεθός των οποίων ποικίλλει μεταξύ πενήντα οκτώ και διακοσίων εδρών. Μερικά νομοθετικά σώματα είναι Καντονικά Συμβούλια (Landsgemeinden).

Οι καντονικές κυβερνήσεις αποτελούνται από πέντε ή επτά μέλη, ανάλογα με το καντόνι. Όλα τα θέματα που δεν εμπίπτουν ρητά στη συνομοσπονδία σύμφωνα με το ελβετικό σύνταγμα ρυθμίζονται από τα καντόνια, που επίσης καθορίζουν και τον βαθμό αυτονομίας των δήμων. Τα μεγέθη των καντονίων ποικίλλουν, από ακριβώς 37 έως 7.105 τετραγωνικά χλμ. και ο πληθυσμός τους από 16.585 έως 1.605.508. Σε καντονικά θέματα, η άμεση δημοκρατία υπό μορφή Καντονικών Συμβουλίων (Landsgemeinde) είναι τώρα περιορισμένη στα καντόνια Appenzell Innerrhoden και Glarus. Σε όλα τα άλλα καντόνια τα δημοκρατικά δικαιώματα εκφράζονται μέσω ψηφοφορίας.

Μετά από τη δημιουργία του καντονίου Ιούρα το 1978 δεν έχει υπάρξει κανένα νέο καντόνι. Σύμφωνα με το σύνταγμα του 1999, ο αριθμός καντονίων είναι επίσημα 26, αλλά ο αριθμός κρατών (Stände) σχετικών για την εκλογή του Συμβουλίου των κρατών (Ständerat) και της ψηφοφορίας στις ομοσπονδιακές πρωτοβουλίες, είναι 23: τα καντόνια Unterwalden, Appenzell, και της Βασιλείας μετρώνται ως δύο ημι-καντόνια. Το Unterwalden διαιρείται σε Obwalden και Nidwalden, το Appenzell σε Innerrhoden και Ausserrhoden, και η Βασιλεία διαιρείται σε Βasel - Stadt και Βasel - Landschaft.

Κατάλογος και χάρτης

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Έμβλημα Καντόνι Καντoνική
ψήφος
Πρωτεύουσα Προσχώρηση Έκταση (χλμ2) Πληθυσμός (31-12-2023)[1] Πυκνότητα (κατ./τ.χλμ.) Δήμοι Επίσημες
γλώσσες
Ζυρίχη (ZH)
1
Ζυρίχη
1351
1.728,95 1.605.508 928,6
160
γερμανικά
Βέρνη (BE)
1
Βέρνη
1353
5.959,59 1.063.533 178,5
337
γερμανικά, γαλλικά
Λουκέρνη (LU)
1
Λουκέρνη
1332
1.493,51 432.744 289,7
80
γερμανικά
Ούρι (UR)
1
Άλτντορφ
1291
1.076,56 37.931 35,2
19
γερμανικά
Σβυτς (SZ)
1
Σβυτς
1291
907,89 167.403 184,4
30
γερμανικά
Όμπβαλντεν (OW)
0,5
Ζάρνεν
1291
490,58 39.272 80,1
7
γερμανικά
Νίντβαλντεν (NW)
0,5
Στανς
1291
275,84 45.016 163,2
11
γερμανικά
Γκλάρους (GL)
1
Γκλάρους
1352
685,32 42.056 61,4
3
γερμανικά
Τσουγκ (ZG)
1
Τσουγκ
1352
238,73 132.556 555,3
11
γερμανικά
Φριμπούρ (FR)
1
Φριμπούρ
1481
1.671,42 341.537 204,3
126
γαλλικά, γερμανικά
Σόλοτουρν (SO)
1
Σόλοτουρν
1481
790,45 286.844 362,9
107
γερμανικά
Βασιλείας - πόλη (BS)
0,5
Βασιλεία
1501
36,95 200.031 5.413,8
3
γερμανικά
Βασιλείας - επαρχία (BL)
0,5
Λιέσταλ
1501
517,56 298.837 577,4
86
γερμανικά
Σαφχάουζεν (SH)
1
Σαφχάουζεν
1501
298,43 87.111 291,9
26
γερμανικά
Άπεντσελ Άουσερροντεν (AR)
0,5
Έρισαου /
Τρόζεν1
1513
242,84 56.495 232,6
20
γερμανικά
Άπεντσελ Ίνερροντεν (AI)
0,5
Άπεντσελ
1513
172,48 16.585 96,2
5
γερμανικά
Σανκτ Γκάλεν (SG)
1
Σανκτ Γκάλεν
1803
2.030,75 535.114 263,5
75
γερμανικά
Γκριτζόνι (GR)
1
Κουρ
1803
7.105,39 204.888 28,8
101
γερμανικά,
ιταλικά, ραιτορομανικά
Άαργκαου (AG)
1
Άαραου
1803
1.403,76 726.894 517,8
198
γερμανικά
Τούργκαου (TG)
1
Φράουενφελντ
1803
991,77 295.220 297,7
80
γερμανικά
Τιτσίνο (TI)
1
Μπελλιντσόνα
1803
2.812,21 357.720 127,2
106
ιταλικά
Βω (VD)
1
Λωζάνη
1803
3.211,94 845.870 263,4
300
γαλλικά
Βαλαί (VS)
1
Σιόν
1815
5.224,49 365.844 70,0
122
γαλλικά, γερμανικά
Νεσατέλ (NE)
1
Νεσατέλ
1815
802,24 178.291 222,2
27
γαλλικά
Γενεύη (GE)
1
Γενεύη
1815
282,49 524.410 1.856,4
45
γαλλικά
Ιούρα (JU)
1
Ντελεμόν
1979
838,51 74.548 88,9
51
γαλλικά
Ελβετική Συνομοσπονδία (CH)
23
Βέρνη
1291
41.284 8.962.258 217,1
2.136
γερμανικά, γαλλικά,
ιταλικά, ραιτορομανικά

Σημειώσεις:
1 Η έδρα της κυβέρνησης και του κοινοβουλίου του καντονίου του Appenzell Ausserrhoden βρίσκεται στο Έρισαου, ενώ η δικαστική και αστυνομική έδρα στο Τρόζεν.

  • Τα δύο γραμματα για τα ελβετικά καντόνια χρησιμοποιούνται ευρέως, π.χ. στις πινακίδες κυκλοφορίας αυτοκινήτων και στους κωδικούς ISO 3166-2 (με το πρόθεμα "CH-", π.χ. CH-SZ για το καντόνι Schwyz).

Ονόματα των καντονίων σε διάφορες γλώσσες

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

(σε έντονα εμφανίζονται στην επίσημη γλώσσα ή γλώσσες που αντιστοιχεί σε κάθε καντόνι)

Τοπική γλώσσα ISO
/ K.z.
γερμανικά
1
γαλλικά
1
ιταλικά
1
ραιτορομανικά
1
ελληνικά
2
Aargau (Άαργκαου)AGAargau ArgovieArgoviaArgovia
Αργοβία
Appenzell Ausserrhoden (Άπεντσελ Άουσερροντεν)ARAppenzell Ausserrhoden Appenzell Rhodes-ExtérieuresAppenzello Esterno Appenzell dador
Άπεντσελ Έξω-Περιοχή
Appenzell Innerrhoden (Άπεντσελ Ίνερροντεν)AIAppenzell Innerrhoden Appenzell Rhodes-IntérieuresAppenzello Interno Appenzell dadens
Άπεντσελ Έσω-Περιοχή
Basel-Landschaft (Μπάζελ-Λάντσαφτ)BLBasel-Landschaft Bâle-CampagneBasilea-CampagnaBasilea-Champagna
Βασιλεία-Εξοχή
Basel-Stadt (Μπάζελ-Στατ)BSBasel-Stadt Bâle-VilleBasilea-CittàBasilea-Citad
Βασιλεία-Πόλη
Bern (Μπερν)BEBernBerneBerna Berna
Βέρνη
Fribourg (Φριμπούρ)FRFreiburgFribourgFriburgoFriburg
Φρίμπουργκ
Genève (Ζενέβ)GEGenf GenèveGinevraGenevra
Γενεύη
Glarus (Γκλάρους)GLGlarus GlarisGlaronaGlaruna
Γκλάρους
Graubünden (Γκράουμπυντεν)GRGraubündenGrisonsGrigioni (Γκριτζιόνι) Grischun (Γκρισούν)
Γκραουμπύντεν
Jura (Ζυρά)JUJuraJuraGiura Giura
Ιούρα
Luzern (Λουτσέρν)LULuzern LucerneLucernaLucerna
Λουκέρνη
Neuchâtel (Νεσατέλ)NENeuenburg (Νόιενμπουρκ) NeuchâtelNeuchâtelNeuchâtel
Νεσατέλ
Nidwalden (Νιντβάλντεν)NWNidwaldenNidwaldNidvaldo Sutsilvania
Νίντβαλντεν
Obwalden (Ομπβάλντεν)OWObwaldenObwaldObvaldo Sursilvania
Ομπβάλντεν
Sankt Gallen (Ζάνκτ Γκάλλεν)SGSt. Gallen Saint-GallSan GalloSon Gagl
Σανκτ Γκάλεν
Schaffhausen (Σάφχάουζεν)SHSchaffhausen SchaffhouseSciaffusaSchaffusa
Σαφχάουζεν
Schwyz (Σβίιτς)SZSchwyz SchwyzSvittoSviz
Σβυτς
Solothurn (Ζόλοτουρν)SOSolothurn SoleureSolettaSoloturn
Σόλοτουρν
Thurgau (Τούργκαου)TGThurgauThurgovieTurgovia Turgovia
Τούργκαου
Ticino (Τιτσίνο)TITessinTessinTicino Tessin
Τιτσίνο
Uri (Ούρι)URUriUriUriUri
Ούρι
Valais (Βαλέ)VSWallis (Βάλις)ValaisVallese Vallais
Βαλαί
Vaud (Βω)VDWaadt VaudVaudVad
Βω
Zug (Τσούκ)ZGZugZougZugo Zug
Τσουγκ
Zürich (Τσύριχ)ZHZürich ZurichZurigoTuritg
Ζυρίχη