Ελευθερισμός

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Ελευθερισμός[1] ή λιμπερταριανισμός[2] (αγγλ.: libertarianism) ονομάζεται η νεοφιλελεύθερη καπιταλιστική θεωρία που υποστηρίζει ότι οι ηθικοί δρώντες είναι ιδιοκτήτες του εαυτού τους και μπορούν να αποκτούν ιδιοκτησιακά δικαιώματα σε πράγματα του εξωτερικού κόσμου. Σημαντικότερος σύγχρονος εκπρόσωπος του ελευθερισμού είναι ο Αμερικανός πολιτικός φιλόσοφος Ρόμπερτ Νόζικ.[3]

Στον αγγλοσαξονικό κόσμο οι οπαδοί του λιμπερταριανισμού («libertarianism») εδραιώθηκαν και ορισμένες φορές αυτοαποκαλούνται και αναρχοκαπιταλιστές λόγω του οτι στα μέσα του 20ου αιώνα ο Μάρεϊ Ρόθμπαρντ απο τους πρωτεργάτες της αναβίωσης της αυστριακής σχολής οικονομικής σκέψης στις ΗΠΑ προσεταιρίστηκε τον όρο "ελευθεριακός" απο τους γάλλους ελευθερίακους σοσιαλιστές (αναρχικούς) του 19ου αιώνα. O ίδιος ο Ρόθμπαρντ περιέγραψε αυτή τη νέα χρήση των λέξεων ανοιχτά ως «κατάκτηση» από τους εχθρούς του, λέγοντας

«για πρώτη φορά στη μνήμη μου, εμείς,"η πλευρά μας" , οικειοποιηθήκαμε μια κρίσιμη λέξη από τον εχθρό. Οι "ελευθεριακοί" ήταν από καιρό απλά μια ευγενική λέξη για τους αριστερούς αναρχικούς, δηλαδή για τους αναρχικούς κατά της ιδιωτικής ιδιοκτησίας, είτε της κομμουνιστικής είτε της συνδικαλιστικής σχολής. Αλλά τώρα τον έχουμε αναλάβει εμείς »[4]


Σε αντίθεση με άλλες δεξιές κρατικοκαπιταλιστικές πολιτικές θεωρίες που αποδέχονται τον κρατικό παρεμβατισμό και το κοινωνικό συμβόλαιο ως εργαλείου υπερασπίσης της αγοράς και ταυτόχρονα ως μέσου μεγιστοποίησης της ωφέλειας ή διασφάλισης των πολιτικών ελευθεριών, οι αυτοαποκαλούμενοι "ελευθεριστές" υπερασπίζονται τις ελεύθερες αγορές επειδή θεωρούν ότι οι άνθρωποι έχουν δικαίωμα να διαθέτουν τα κτήματά τους όπως επιθυμούν και μέσα στα πλαίσια του κοινωνικού δαρβινισμού να επιβιώνουν οι πιο ικανοί. Για τους "ελευθεριστές" η κρατική παρέμβαση μέσω της διασφάλισης βασικών δικαιωμάτων ανεξαρτήτως τάξης ισοδυναμεί με την παραβιάση την εξελικτικής πορείας βάσει φυσικής επιλογής στην οποία βασίζεται ο καπιταλισμός.[5]

Αντίθετα από τους καπιταλιστές "ελευθεριστές", οι σοσιαλιστές ελευθεριακοί , αποδέχονται την αρχή της ιδιοκτησίας του εαυτού, αλλά θεωρούν ότι οι φυσικοί πόροι ανήκουν σε όλους εξίσου, κάτι που παρέχει τη βάση για την υποστήριξη κάποιου είδους εξισωτικής αναδιανομής.[3]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Tobias Gombert κ.α., Αρχές της Κοινωνικής Δημοκρατίας, 2013, σελ. 93
  2. Andrew Heywood, Βασικές έννοιες της πολιτικής επιστήμης, Επίκεντρο, 2011
  3. 3,0 3,1 «Stanford Encyclopedia of Philosophy: Libertarianism». Ανακτήθηκε στις 7 Ιανουαρίου 2014. 
  4. Ρόθμπαρντ, Μάρεϊ (2007). Betrayal of the American Right. 518 West Magnolia Avenue, Auburn, Alabama 36832 U.S.A: Ludwig von Mises Institute. σελ. 83. ISBN 978-1-933550-13-8. «“Libertarians,” in contrast, had long been simply a polite word for left-wing anarchists, that is for anti-private property anarchists, either of the communist or syndicalist variety. But now we had taken it over» 
  5. Kymlicka, Will (2002). Contemporary Political Philosophy: An Introduction. Oxford: Oxford University Press. σελίδες 102–103.