Πολιτική πυξίδα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Η πολιτική πυξίδα (αγγλικά: political compass) είναι τύπος σχεδιαγράμματος και μέθοδος ανάλυσης του πολιτικού φάσματος ιδεολογιών η οποία χρησιμοποιεί έναν κοινωνικό και έναν οικονομικό άξονα για τον προσδιορισμό των διαφόρων κοινωνικοοικονομικών φιλοσοφιών και της πολιτικής ιδεολογίας προσώπων ή γενικότερα των θέσεων που εμπίπτουν σε αυτές. Δημιουργήθηκε το 2001 από τον ιστότοπο The Political Compass ο οποίος έχει έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο και ασχολείται με την ανάλυση πολιτικών θεωριών με κεντρικούς άξονες τον πολιτικοικονομικό προσανατολισμό[1] και την πολιτικοκοινωνική κατεύθυνση.[2][3]

Περιγραφή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γενικά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η κύρια θεωρία της πολιτικής πυξίδας είναι πως η πολιτική ιδεολογία είναι δυνατό να εκτιμηθεί πληρέστερα με το να μετρηθεί επί 2 ξεχωριστών και ανεξαρτήτων αξόνων, του οικονομικού (οριζόντιος άξονας) και του κοινωνικού (κάθετος άξονας). Ο οικονομικός άξονας (με τα άκρα του να είναι η Αριστερά και η Δεξιά πολιτική ιδεολογία) αποτυπώνουν το πως θα πρέπει να λειτουργεί η οικονομία, όπου η Αριστερά ορίζεται ως η επιθυμία η οικονομία να βασίζεται στην κοινοκτημοσύνη (είτε μέσω του κράτους, είτε μέσω ενός αποκεντρωμένου δικτύου ανεξάρτητων κοινόβιων), ενώ η Δεξιά ως η επιθυμία η οικονομία να αφεθεί ελεύθερη στο να διαμορφωθεί από τους διάφορους οργανισμούς και άτομα που ανταγωνίζονται ο ένας τον άλλο. Ο κοινωνικός άξονας (με τον Απολυταρχισμό και ελευθερισμό στα άκρα) αποτυπώνει τον βαθμό των κοινωνικών και ατομικών ελευθεριών που επιτρέπονται από ένα πολιτικό σύστημα.

Χώρος παρουσίασης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Προσωπικότητες όπως ο Ιωσήφ Στάλιν, τοποθετούνται στο άνω αριστερό άκρο του σχεδιαγράμματος συνδυάζοντας τα στοιχεία του απολυταρχισμού και του κομμουνισμού, ενώ ο Αδόλφος Χίτλερ στα άνω αριστερά της αυταρχικής δεξιάς ως απολυταρχικό εθνικοσοσιαλιστικό κίνημα. Αντίθετα ο Μαχάτμα Γκάντι τοποθετείται στο μέσο της ελευθεριακής αριστεράς καθώς η ιδεολογία του περιείχε ισχυρά στοιχεία αποκεντρωτισμού και κοινοκτημοσύνης, ενώ ο οικονομολόγος Μίλτον Φρήντμαν ο οποίος υπήρξε η κύρια ακαδημαϊκή μορφή του νεοφιλελευθερισμού στα άνω άκρα δεξιά της ελευθεριστικής δεξιάς, και η Μάργαρετ Θάτσερ άνω δεξιά στην αυταρχική δεξιά ως εκπρόσωπος του συντηρητισμού.[4]

συγκεντρωτισμός και κοινωνικός έλεγχος
Σταλινισμός Απολυταρχισμός Συντηρητισμός
Arrow Blue UpperLeft 001.svg Black Arrow Up.svg Arrow Blue UpperRight 001.svg
κοινοκτημοσύνη και οικονομικός έλεγχος Κομμουνισμός Arrow Blue Left 001.svg Αυταρχική

αριστέρα

Αυταρχική

δεξιά

Arrow Blue Right 001.svg Καπιταλισμός ατομική ιδιοκτησία και οικονομική ελευθερία
Ελευθεριακή

αριστερά

Ελευθεριακή

δεξιά

Arrow Blue LowerLeft 001.svg Black Arrow Down.svg Arrow Blue LowerRight 001.svg
Αναρχοκομμουνισμός Ελευθερισμός Αναρχοκαπιταλισμός
αποκεντρωτισμός και κοινωνική ελευθερία

Αποτελέσματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το τελικό σχεδιάγραμμα αποτελείται από τις 4 βασικές περιοχές που προκύπτουν από την διασταύρωση των 2 αξόνων, και εντός των περιοχών αυτών σημειώνεται η τοποθεσία της ιδεολογίας, ατόμου, ή οργανισμού βάσει των θέσεων που πρεσβεύει και προωθεί. Το τελικό αποτέλεσμα προκύπτει μετά από ερωτηματολόγιο 61 ερωτήσεων, ωστόσο ο ιστότοπος δεν προσφέρει κάποια ανάλυση του πως αξιολογούνται οι απαντήσεις στις ερωτήσεις ώστε να προκύψει το τελικό αποτέλεσμα[5] και έχει δεχτεί κριτική ως προς την εγκυρότητα των αποτελεσμάτων του.[6][7]

Ιστότοπος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ταυτότητα του προσωπικού πίσω από τον ιστότοπο είνα άγνωστη, πέρα από το γεγονός ότι έχει ως έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο,[8][9] και ότι αποτελεί ιδιοκτησία του οργανισμού με την ονομασία Pace News Limited.[10] Έχουν γίνει διάφορες εκτιμήσεις από ειδησεογραφικούς οργανισμούς και δημοσιογράφους για το ποιός βρίσκεται πίσω από την λειτουργία του ιστότοπου χωρίς να είναι απόλυτα βέβαιο ότι ισχύουν.[11][12][13]

Παρόμοια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παρόμοια σχεδιαγράμματα τα οποία ασχολούνται με την αποτύπωση των διαφόρων πολιτικών προσανατολισμών, είναι το σχεδιάγραμμα Νόλαν και το σχεδιάγραμμα Πουρνέλ.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «The Political Compass». The Political Compass. 2013-10-11. Ανακτήθηκε στις 2013-11-01. 
  2. Pamela LiCalzi O'Connell (December 4, 2003). «Online Diary». The New York Times. Ανακτήθηκε στις August 2, 2017. 
  3. Daily Telegraph: Time to start pounding away at Gordon Brown. 18 August 2007
  4. Compass, The Political. «The Political Compass». www.politicalcompass.org. Ανακτήθηκε στις 2017-08-04. 
  5. «The Political Compass FAQ #25». www.politicalcompass.org. Ανακτήθηκε στις 2017-01-08. Can you provide your scoring details[?] ... we have a strict policy against releasing this information. 
  6. Utley, By Tom. «I'm v. Right-wing, says the BBC, but it's not that simple». Telegraph.co.uk. http://www.telegraph.co.uk/comment/4262768/Im-v.-Right-wing-says-the-BBC-but-its-not-that-simple.html. Ανακτήθηκε στις 2017-01-06. «A lot of the questions in the test are very irritatingly phrased and impossible to answer properly, with only these four options available: "strongly agree", "agree", "disagree" and "strongly disagree".» 
  7. Eight ways to run the country. Brian Patrick Mitchell. Greenwood Publishing Group. 2007. (ISBN 978-0-275-99358-0) p143
  8. The Guardian: Shut Up, I'm A Libertarian
  9. Political Compass: FAQ Q29
  10. The Political Compass. «The Political Compass». Ανακτήθηκε στις 16 February 2016. 
  11. Pamela LiCalzi O'Connell (December 4, 2003). «Online Diary». The New York Times. Ανακτήθηκε στις August 2, 2017. 
  12. Utley, By Tom. «I'm v. Right-wing, says the BBC, but it's not that simple». Telegraph.co.uk. http://www.telegraph.co.uk/comment/4262768/Im-v.-Right-wing-says-the-BBC-but-its-not-that-simple.html. Ανακτήθηκε στις 2017-01-06. 
  13. Eight ways to run the country. Brian Patrick Mitchell. Greenwood Publishing Group. 2007. (ISBN 978-0-275-99358-0) p143

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]