Μετάβαση στο περιεχόμενο

Δρόμων

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Βυζαντινοί αποκρούουν ρωσική επίθεση, 941 μ.Χ.

Ο Δρόμων ή Δρόμωνας υπήρξε τύπος πλοίου του Βυζαντινού πολεμικού ναυτικού. Η διήρης και η τριήρης θεωρούνται πρόγονοί του[1]. Από τη λέξη «δρόμων» προέρχεται ο όρος «εύδρομο» που χαρακτηρίζει ένα νεότερου τύπου πολεμικό ιστιοφόρο. Υπήρξε για την εποχή του ο επικρατέστρερος τύπος, ήταν δε πολύ γρήγορο και ευκίνητο πλοίο, τόσο για επιθετικές όσο και αμυντικές επιχειρήσεις. Ο κυβερνήτης του ονομαζόταν «κένταρχος» και οι δύο βοηθοί του «πρωτοκάραβοι»[2].

Βυζαντινός Δρόμωνας, Πολεμικό Μουσείο, Αθήνα

Διακρίνονται τρείς τύποι Δρομώνων. Ο μικρός (ελάσσων), ο μέσος και ο μεγάλος (μείζων). Οι μικροί δρόμωνες ήταν ελαφριά, ταχύτατα πλοία, τα οποία χρησιμοποιούνταν σε αποστολές ή καταδιώξεις. Διέθεταν 25 κουπιά σε κάθε πλευρά. Οι μέσοι διέθεταν από 50 κουπιά σε κάθε πλευρά σε δύο επάλληλες σειρές, δηλαδή 25 ανά σειρά. Οι ερέτες της άνω ελασίας, αποτελούσαν το επίλεκτο σώμα ερετών, οι οποίοι ήταν ικανοί και για μάχη σώμα με σώμα κατά τις συμπλοκές.  Οι μεγάλοι δρόμωνες είχαν 200 ερέτες σε δύο επάλληλες σειρές (δηλαδή 2 ερέτες σε κάθε κουπί). Επίσης ο βαρύς τύπος δρόμωνος περιελάμβανε 230 ερέτες και 70 πολεμιστές.[3][4]

Μεγάλος δρόμων [1] με πλήρωμα περίπου 200 ερέτες (κωπηλάτες) αναφέρεται τον 6ο αι. στις ναυμαχίες του Ιουστινιανού[5].

Έφερε επίσης ιστίο (πανί) στον κύριο ιστό του (κατάρτι). Μπορούσε να φτάσει τα 55μ. σε μήκος και τα 6μ. σε πλάτος. Στο κατάστρωμά του επέβαιναν 100 έως 300 άνδρες που διακρίνονταν σε κωπηλάτες και πολεμιστές. Σε περίπτωση μάχης ωστόσο οι κωπηλάτες βοηθούσαν τους πολεμιστές. Στη μάχη, το πλοίο μπορούσε να φθάσει ταχύτητα περίπου 7 κόμβων, ωστόσο ήταν απαραίτητες οι ευνοϊκές καιρικές συνθήκες.

Στους μεγάλους δρόμωνες, στο μεσαίο ιστό, υπήρχε θωράκιο κατασκευασμένο από ξύλο, το «ξυλόκαστρον». Αυτό χρησίμευε ως παρατηρητήριο καθώς και ως μέσο για να εξακοντίζουν από ψηλά οι στρατιώτες διάφορα όπλα κατά των εχθρικών σκαφών. [3][6]

Κατά τον 6ο αι. Οι δρόμωνες αποτελούσαν το μεγαλύτερο μέρος του βυζαντινού στόλου των Βελισαρίου και Ναρσή. Περί το τέλος του 7ου αιώνα τα πλοία αυτά έφεραν στη πλώρη τους ειδική συσκευή με την οποία εξακοντίζονταν το υγρό πυρ. Το καυστικό αυτό υγρό όμως μπορούσαν να εκτοξεύσουν και από την πρύμνη τους, ενώ διέθεταν και καταπέλτες και βαλλίστρες για τον ίδιο λόγο[1][2]. Από τον 9ο αι. και μετά με ο όρος δρόμων επεκτείνεται σε όλα τα επιμήκη πολεμικά πλοία του Βυζαντίου[7].

Ναυάγια από Δρόμωνες έχουν βρεθεί στο λεγόμενο «λιμάνι του Θεοδοσίου» (σημερινό Γενί Καπί) στην Κωνσταντινούπολη[5].

  1. 1 2 3 «Ο Βυζαντινός Δρόμων - Αφιερώματα - Επιστήμη-Τεχνολογία - Εικονική έκθεση στην αρχαία Ελληνική τεχνολογία - in.gr». reviews.in.gr. Ανακτήθηκε στις 21 Δεκεμβρίου 2016.
  2. 1 2 «"Δρόμων 7ου αι.", Ελληνικά πλοία του Μεσαίωνα - Αρχαιολογία Online». Αρχαιολογία Online. http://www.archaiologia.gr/blog/photo/%CE%B4%CF%81%CF%8C%CE%BC%CF%89%CE%BD-7%CE%BF%CF%85-%CE%B1%CE%B9-%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%AC-%CF%80%CE%BB%CE%BF%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%BC%CE%B5%CF%83%CE%B1%CE%AF-2/. Ανακτήθηκε στις 2016-12-21.
  3. 1 2 Ιωαννίδου, Κρίστυ Εμίλιο (Πέμπτη 1 Μαρτίου 2012). «Εισαγωγή στο κύριο πολεμικό πλοίο του Βυζαντίου, Δρόμων.». Περίπλους της Ναυτικής Ιστορίας (Πειραιάς: Ναυτικόν Μουσείον της Ελλάδος) (78): 48. https://perialos.blogspot.com/2012/03/blog-post.html.
  4. ↑ Λέοντος ΣΤ΄, Ναυμαχικά, 20 (ιθ΄)
  5. 1 2 «Ρωμέϊκα ναυάγια στο λιμάνι του Θεοδοσίου». www.hellinon.net. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Δεκεμβρίου 2016. Ανακτήθηκε στις 21 Δεκεμβρίου 2016.
  6. ↑ Λέοντος ΣΤ΄, Ναυμαχικά, 7
  7. ↑ Dimitrov, Dimitar (25 Σεπτεμβρίου 2008). «Βυζαντινή ναυσιπλοΐα και θαλάσσιοι δρόμοι στον Εύξεινο Πόντο». Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού - Εύξεινος Πόντος. Μτφρ. Πέτρακα, Ελένη. Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού. Ανακτήθηκε στις 21 Δεκεμβρίου 2016.
  • Pryor, John H.; Jeffreys, Elizabeth M. (2006), The Age of the ΔΡΟΜΩΝ: The Byzantine Navy ca. 500–1204, Brill Academic Publishers, ISBN 978-9004151970 
  • Καρατόλιος, Κ. (2013), Το Υγρόν Πυρ και η συμβολή του στη βυζαντινή ισχύ, εκδόσεις Historical Quest, ISBN 978-618-80309-5-4 
  • Δημήτρης Μιχαλόπουλος - Αντώνης Μιλάνος, Ελληνικά πλοία του Μεσαίωνα, Εκδόσεις Ευρώπη, 1994 ISBN 960-253-028-6

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]


Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Δρόμων&oldid=11073332"