Διάδρομος αεροδρομίου

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Αεροφωτογραφία του διαδρόμου προσγείωσης-απογείωσης του Διεθνούς Αεροδρομίου Toussaint L'Ouverture, στο Port-au-Prince της Αϊτής
Ο διάδρομος του αεροδρομίου της Βιέννης, στην Αυστρία. Δεξιά φαίνονται οι συνδετήριοι τροχόδρομοι, που οδηγούν στο σύστημα τροχοδρόμων.
Ο διάδρομος του αεροδρομίου της Βιέννης, στην Αυστρία. Δεξιά φαίνονται οι τροχόδρομοι, που οδηγούν στην πίστα στάθμευσης αεροσκαφών.

Διάδρομος (αγγλικά: Runway) είναι η καθορισμένη ορθογώνια περιοχή που βρίσκεται σε ένα αεροδρόμιο και η οποία προορίζεται για τις προσγειώσεις και απογειώσεις των αεροσκαφών. Ο διάδρομος είναι η κυριότερη και η χαρακτηριστικότερη υποδομή και του πιο υποτυπώδους πολιτικού ή στρατιωτικού αεροδρομίου, εν χρήσει. Συχνά, χρησιμοποιείται λανθασμένα ο όρος αεροδιάδρομος, ο οποίος δεν είναι ταυτόσημος με το διάδρομο, καθώς ο αεροδιάδρομος αποτελεί μέρος του εναέριου χώρου, μέσα στον οποίο μπορούν να ίπτανται αεροσκάφη.

Η λέξη διάδρομος συναντάται επίσης στην αεροπορική ορολογία και ως διάδρομος προσγείωσης. Ανάλογα με τον εξοπλισμό τους διακρίνονται σε ενόργανους και μη-ενόργανους. Η επιφάνεια των διαδρόμων είναι κατά κανόνα ασφάλτινη ή τσιμεντένια, η οποία και έχει αντοχές για αεροσκάφη μεγαλύτερου βάρους. Η επιφάνεια των διαδρόμων σε μικρά αεροδρόμια -γενικής αεροπορίας- είναι δυνατόν να είναι και χωμάτινοι η με γρασίδι.

Το μήκος των διαδρόμων εξαρτάται κατά κύριο λόγο από τις επιδόσεις των αεροσκαφών, με βάση τα οποία έχει σχεδιαστεί το αεροδρόμιο. Δευτερεύοντες παράγοντες προσδιορισμού του μήκους του διαδρόμου είναι το υψόμετρο από τη μέση στάθμη θάλασσας και η μέση μηνιαία θερμοκρασία του θερμότερου μήνα του έτους.

Το πλήθος των διαδρόμων που υπάρχουν σε ένα αεροδρόμιο εξαρτάται από δύο παράγοντες: την αεροπορική κίνηση και τους επικρατούντες ανέμους. Για να ικανοποιήσει ένα αεροδρόμιο την αεροπορική κίνηση, κατασκευάζονται περισσότεροι του ενός διάδρομοι. Από εκεί και μετά, αν οι άνεμοι, που επικρατούν στην περιοχή του αεροδρομίου, πνέουν σχεδόν σε σταθερή διεύθυνση, τότε επιλέγεται η κατασκευή παράλληλων διαδρόμων (σε κάποιες χώρες, όταν οι παράλληλοι διάδρομοι είναι πολύ κοντά μεταξύ τους, οι κανονισμοί υποχρεώνουν τη χρήση μόνο του ενός διαδρόμου κάθε φορά, ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες). Αν όμως, οι επικρατούντες άνεμοι έχουν μεγάλο εύρος προσανατολισμού, κατασκευάζονται μη-παράλληλοι (συχνά διασταυρούμενοι) διάδρομοι, με στόχο να χρησιμοποιούνται σε ποσοστό άνω του 85% ετησίως.

Η φορά του ανέμου, που πνέει κάθε φορά, επηρεάζει σε πολύ μεγάλο ποσοστό την κίνηση των αφίξεων και των αναχωρήσεων από το αεροδρόμιο, καθώς όταν αλλάζει η φορά του ανέμου, τα αεροπλάνα απογειώνονται/προσγειώνονται από την αντίθετη κατεύθυνση του διαδρόμου, έτσι ώστε ο άνεμος να είναι πάντα αντίθετος από τη φορά κίνησης των αεροσκαφών, εξασφαλίζοντας έτσι αυξημένη ροή γύρω από τα πτερύγια και συνεπώς μεγαλύτερη άντωση. Για τον ίδιο λόγο, όταν αλλάζει η διεύθυνση του ανέμου, τα αεροπλάνα απογειώνονται/προσγειώνονται από άλλο, μη-παράλληλο διάδρομο, εφόσον υπάρχει και είναι διαθέσιμος.

Ο διάδρομος προσγείωσης συνδέεται με το σύστημα τροχοδρόμων (αγγλικά: taxiway) μέσω των συνδετήριων τροχοδρόμων, ακολούθως, το σύστημα τροχοδρόμων οδηγεί στην πίστα στάθμευσης αεροσκαφών (αγγλικά: apron).

Σε ένα αεροδρόμιο, κάθε διάδρομος προσγείωσης-απογείωσης είναι ονομαστικά καταγεγραμμένος και μοναδικά προσδιορισμένος, έτσι ώστε να αναγνωρίσιμος από πιλότους και ελεγκτές του πύργου ελέγχου.

Ονομασία διαδρόμων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Προσέγγιση στο "διάδρομο 22"

Ο κάθε διάδρομος συνήθως φέρει στις δύο άκρες του από έναν διψήφιο αριθμό αναγνώρισης, από το 01 μέχρι το 36. Αυτοί οι αριθμοί αντιστοιχούν, γενικά, με τα δύο πρώτα ψηφία του τριψήφιου αζιμουθιακού προσανατολισμού του διαδρόμου σε σχέση με τον μαγνητικό βορρά (από 000 έως 359 μοίρες) με στρογγυλοποίηση 10 μοιρών. Ο αζιμουθιακός προσανατολισμός, ταυτίζεται με την πορεία, που ακολουθεί ένα αεροσκάφος, καθώς προσεγγίζει στην συγκεκριμένη άκρη του διαδρόμου.

Έτσι, αν ένας διάδρομος είναι προσανατολισμένος ακριβώς στη διεύθυνση Ανατολής-Δύσης, θα φέρει στη δυτική του άκρη τον αριθμό 09 (τα δύο πρώτα ψηφία της κατεύθυνσης 090) και στην ανατολική άκρη, τον αριθμό 27 (τα δύο πρώτα ψηφία του 270). Ενώ, αν ο διάδρομος είναι προσανατολισμένος ακριβώς στη διεύθυνση Βορρά-Νότου, θα φέρει στη βόρεια άκρη τον αριθμό 360 (τα δύο πρώτα ψηφία της κατεύθυνσης 360 = 000) και στην νότια άκρη, τον αριθμό 18 (τα δύο πρώτα ψηφία του 180).

Ένας διάδρομος χρησιμοποιείται κανονικά και προς στις δύο κατευθύνσεις, γι' αυτό έχει διαφορετικό αριθμό αναγνώρισης σε κάθε κατεύθυνση. Για παράδειγμα, ο "διάδρομος 33" (τα δύο πρώτα ψηφία της κατεύθυνσης 330) είναι η μια κατεύθυνση, ενώ ο "διάδρομος 15" (τα δύο πρώτα ψηφία της κατεύθυνσης 150) είναι η άλλη κατεύθυνση του ίδιου διαδρόμου. Τότε ο διάδρομος, συνολικά, αναφέρεται ως 15/33. Πάντοτε, οι δυο αριθμοί αναγνώρισης διαφέρουν κατά 18, που αντιστοιχεί στις 180° (ευθεία γωνία), που σχηματίζουν οι δύο αντίθετες άκρες κάθε διαδρόμου.

Αν υπάρχουν πλέον του ενός διάδρομοι προσανατολισμένοι στην ίδια διεύθυνση (παράλληλοι διάδρομοι), με ταυτόσημους αριθμούς, απαιτούνται επιπλέον διακριτικά στοιχεία αναγνώρισης, για την αποφυγή σύγχυσης και φυσικά ενδεχόμενων ατυχημάτων. Έτσι, στην περίπτωση δύο παράλληλων διαδρόμων, κάθε διάδρομος ταυτοποιείται επισυνάπτοντας στον αριθμό αναγνώρισης το γράμμα L (Left) ή R (Right), εννοώντας τον αριστερό ή τον δεξί διάδρομο αντίστοιχα, όπως φαίνεται κατά την προσέγγισή του. Αν υπάρχει και τρίτος παράλληλος διάδρομος, τότε οι ακραίοι ταυτοποιούνται όπως πριν, ενώ ο κεντρικός ταυτοποιείται με την επισύναψη του γράμματος C (Center) στον αριθμό αναγνώρισής του. Για παράδειγμα, ένα αεροδρόμιο έχει τρεις παράλληλους διαδρόμους: τον 15L, 15C και 15R. Από την αντίθετη κατεύθυνση, ο αριστερός διάδρομος γίνεται δεξιός και αντίστροφα, ενώ ο κεντρικός διάδρομος (αν υπάρχει) παραμένει κεντρικός. Στο παραπάνω παράδειγμα: (15+18=) 33L, 33C και 33R. Συνολικά, υπάρχουν τρεις διάδρομοι: ο 15L/33R, ο 15C/33C και ο 15R/33L.

Σε μεγάλα αεροδρόμια με τέσσερις ή περισσότερους παράλληλους διαδρόμους (τυπικά παραδείγματα τα αεροδρόμια του Los Angeles, του Detroit Metropolitan Wayne County, του Hartsfield-Jackson της Atlanta, του Denver, του Dallas-Fort Worth και του Orlando), οι αριθμοί αναγνώρισης ορισμένων διαδρόμων μετατοπίζονται κατά 1 (δηλαδή κατά 10 μοίρες), ώστε να αποφευχθεί η σύγχυση ή αμφιβολία στην αναφορά ενός εκ των διαδρόμων τους. Για παράδειγμα το αεροδρόμιο του Los Angeles έχει τέσσερις παράλληλους διαδρόμους με αζιμουθιακή απόκλιση 69 περίπου μοιρών και αναγνωριστικά: 6L, 6R, 7L και 7R. Επίσης, στο Διεθνές Αεροδρόμιο του Dallas/Fort Worth υπάρχουν πέντε παράλληλοι διάδρομοι προσανατολισμένοι όλοι στις 175,4 μοίρες και αναγνωριστικά: 17L, 17C, 17R, 18L και 18R.

Υπάρχουν περιπτώσεις, στις οποίες ένα αεροδρόμιο έχει μόνο τρις παράλληλους διαδρόμους και να χρησιμοποιούν διαφορετικούς αριθμούς αναγνώρισης. Ένα τέτοιο παράδειγμα ήταν ο καινούριος τρίτος παράλληλος διάδρομος, που λειτούργησε το 2000, και βρισκόταν νότια του παλαιότερου 8R/26L και στο Διεθνές Αεροδρόμιο του Phoenix, Sky Harbor. Αντί να μετονομαστεί ο νέος διάδρομος σε 8R/26L, προκαλώντας σύγχυση με αναγνωριστικά του παλαιού διαδρόμου, προτιμήθηκε ο νέος διάδρομος να ονομαστεί 7R/25L, ενώ ο πρώην 8R/26L έγινε 7L/25R και ο πρώην 8L/26R έγινε απλά 8/26.

Στις επικοινωνίες μεταξύ των ελεγκτών και πιλότων, έχει επικρατήσει τα αναγνωριστικά των διαδρόμων να προφέρονται ψηφίο-ψηφίο, ακόμη και όταν το πρώτο ψηφίο είναι ο αριθμός 0.

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα