Γιόχαν Χάινριχ Λάμπερτ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Γιόχαν Χάινριχ Λάμπερτ

Ο Γιόχαν Χάινριχ Λάμπερτ (Johann Heinrich Lambert, 1728 - 25 Σεπτεμβρίου 1777) ήταν Ελβετός μαθηματικός, φυσικός, αστρονόμος, φιλόσοφος και γενικά ιδιοφυΐα της εποχής του σε πολλούς επιστημονικούς τομείς. Γεννήθηκε στην Μυλούζ της σημερινής Αλσατίας και από μικρή ηλικία αναγκάστηκε να διακόψει τις σπουδές του προκειμένου να βοηθάει τον πατέρα του, ο οποίος ήταν ράφτης. Αυτό όμως δεν τον εμπόδισε να μελετά οποιοδήποτε επιστημονικό σύγγραμμα έπεφτε στα χέρια του, και, λόγω της μεγάλης αφομοιωτικής του ικανότητας, πολύ γρήγορα άρχισε ν΄ αναπτύσσει πλήθος πρωτότυπων ιδεών.

Αρχικά προσλήφθηκε ως οικοδιδάσκαλος σε πλούσια οικογένεια στο Βερολίνο, όπου και άρχισε να εκδίδει επιστημονικό περιοδικό με τον τίτλο «Εφημερίδα» και εκεί να προβάλλει τις πρωτότυπες ιδέες του. Οι αρχικά συμβουλευτικές του εκείνες προτροπές αναδείχθηκαν τελικά σπουδαίες συμβολές στα Μαθηματικά, τη Φυσική κ.λπ., και παρακίνησαν ακόμη και τον Φρειδερίκο τον Μέγα να τον εκλέξει μέλος της Βασιλικής Πρωσικής Ακαδημίας.

Ο Λάμπερτ απέδειξε πρώτος ότι ο αριθμός π είναι ασύμμετρος, ενώ στην Τριγωνομετρία εισήγαγε τις υπερβολικές συναρτήσεις. Επίσης ανέπτυξε ιδιαίτερα θεωρήματα περί των κώνων και θεμελίωσε στη χαρτογραφία τη διπλή κωνική προβολή, που προς τιμή του φέρει σήμερα το όνομά του, καθώς και μία εφαρμογή στην αζιμουθιακή προβολή. Η μελέτη του «Ελεύθερη προοπτική» (1759-1774) παρουσιάζει ιδιαίτερη αξία.

Στη Φιλοσοφία ο Λάμπερτ προετοίμασε τη θεωρία του Καντ, ο οποίος, αν και μεγαλύτερός του, τον θαύμαζε και τον εκτιμούσε. Συγκεκριμένα έθεσε τα φιλοσοφικά προβλήματα περίπου όπως του Καντ σε συνδυασμό με την εμπειρική μέθοδο του Λοκ και με τον πρότερο ορθολογισμό του Βολφ, χωρίς όμως να φθάσει στη φαινομενολογία και χωρίς να κατορθώσει να δώσει τίποτα περισσότερο από μία οντολογική θεωρία παλαιότερης σχολής. Ο συγκερασμός όμως όλων αυτών ήταν τουλάχιστον πρωτότυπος.

Στα σπουδαία συγγράμματά του περιλαμβάνονται: «Πυρομετρία» (1779) και «Φωτομετρία» (λατινιστί), καθώς και πλήθος άλλων που αφορούν την Τριγωνομετρία, τα Μαθηματικά και τη Φυσική, όπως και αρκετά φιλοσοφικά έργα στη λατινική και γερμανική γλώσσα.

Ο Γιόχαν Χάινριχ Λάμπερτ πέθανε στο Βερολίνο σε ηλικία 49 ετών.

Ονομάσθηκαν προς τιμή του[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]


Αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • W. W. Rouse Ball: A Short Account of the History of Mathematics, 1908
  • Ισαάκ Ασίμωφ: Asimov's Biographical Encyclopedia of Science and Technology, Doubleday & Co., Inc., 1972, ISBN 0-385-17771-2


Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα