Γαλησσάς Σύρου
Συντεταγμένες: 37°25′16″N 24°52′59″E / 37.42111°N 24.88306°E
| Γαλησσάς | |
|---|---|
 | |
| Διοίκηση | |
| Χώρα | Ελλάδα |
| Περιφέρεια | Νοτίου Αιγαίου |
| Περιφερειακή Ενότητα | Σύρου |
| Δήμος | Σύρου - Ερμούπολης |
| Δημοτική Ενότητα | Άνω Σύρου |
| Γεωγραφία | |
| Νομός | Κυκλάδων |
| Πληθυσμός | |
| Μόνιμος | 469 |
| Έτος απογραφής | 2021 |
| Πληροφορίες | |
| Ταχ. κώδικας | 841 00 |
| Τηλ. κωδικός | 22810 |
 Σχετικά πολυμέσα | |
Ο Γαλησσάς είναι παραθαλάσσιο χωριό και από τα πλέον τουριστικά της Σύρου.[1] Βρίσκεται στη δυτική πλευρά του νησιού, στο μυχό του ομώνυμου όρμου και παραλία της ομώνυμης κοιλάδας που διανοίγεται μεταξύ των βουνών Χαρασσώνα και Γλάροντα. Απέχει 7 χιλιόμετρα από την πρωτεύουσα Ερμούπολη. Η ονομασία είναι αρχαία ελληνική όπως μαρτυρείται από αρχαία επιγραφή που αναφέρεται κάποιος "Πριανεύς Σύριος Γαλήσσιος".[2]
Γεωγραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Γαλησσάς βρίσκεται σε βαθύ κόλπο στο νότιο τμήμα των δυτικών ακτών της Σύρου. Ο κόλπος χωρίζεται σε δύο όρμους από το ύψωμα της Αγίας Πακούς και το Βουνάκι, στον κόλπο των Αρμέου στα νότια και στον όρμο του Γαλησσά στα βόρεια. Ο όρμος του Γαλησσά έχει πλατιά αμμώδη παραλία. Στην ενδοχώρα του βρίσκεται εύφορη πεδιάδα η οποία φτάνει στα ανατολικά μέχρι τους πρόποδες του όρους Άργευτος. Ο όρμος του Αρμέου είναι στενότερος και σε αυτόν καταλήγει ξεροπόταμος.[3]
Ιστορικά στοιχεία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στην κορυφή του λόφου Βουνάκι έχουν βρεθεί θραύσματα λεπίδων οψιανού και χονδροειδών αγγείων που χρονολογούνται από την πρώιμη εποχή του χαλκού.[3] Επίσης στους λόφους Βουνάκι και Αγία Πακού έχουν βρεθεί κατάλοιπα πόλης η οποία κατοικήθηκε από τους γεωμετρικούς μέχρι τους κλασικούς χρόνους. Η πόλη είχε δύο ακροπόλεις και δύο λιμάνια με τα οποία συνδεόταν με δρόμους. Η ακρόπολη στο Βουνάκι προς τα νότια έχει περιμετρικό τοίχο ο οποίος έχει ενσωματωθεί σε ξερολιθιές, ενώ προς τα βόρεια είναι φυσικά οχυρή. Στο εσωτερικό της έχουν βρεθεί κατάλοιπα κτιρίων. Η δεύτερη ακρόπολη βρισκόταν στο ύψωμα της Αγίας Πακού, όπου βρέθηκε κυκλικός πύργος, πάνω στον οποίο είναι κτισμένο το εκκλησάκι. Κτίρια έχουν βρεθεί και εκτός των δύο ακροπόλεων. Τα κεραμικά υποδεικνύουν εμπορικές επαφές με την Κόρινθο και άλλες κυκλαδίτικες πόλεις κατά τους αρχαϊκούς χρόνους ενώ κατά τους κλασικούς χρόνους εισάγονται μεγάλες ποσότητες αττικών αγγείων. Η αρχαία πόλη του Γαλησσά εγκαταλείφθηκε κατά τους κλασικούς χρόνους για άγνωστο λόγο. Στον όρμο του Αρμέου έχουν βρεθεί ίχνη κατοίκησης από την ύστερη αρχαιότητα και βυζαντινό νόμισμα.[3]
Διοίκηση και πληθυσμός
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Διοικητικά ανήκει στη Δημοτική Ενότητα Άνω Σύρου, η οποία υπάγεται στον Δήμο Σύρου - Ερμούπολης. Πριν το Πρόγραμμα Καλλικράτης, υπαγόταν στον Δήμο Άνω Σύρου.[4] Σύμφωνα με την απογραφή του 2011, στην περιοχή ζουν σήμερα 437 κάτοικοι.
Η πορεία του πληθυσμού:
| Έτος | 1928 | 1951 | 1961 | 1971 | 1981 | 1991 | 2001 | 2011 |
| Πληθ. | 340 | 363[5] | 308[6] | 259[7] | 283[8] | 400 | 394 | 437[9] |
Αξιοθέατα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Η παραλία του χωριού έχει ψιλή άμμο, ενώ υπάρχει και ένα μικρό λιμάνι με πέτρινη προβλήτα και φοίνικες. Ο Γαλησσάς διαθέτει επίσης οργανωμένα ξενοδοχεία, κάμπινγκ, πολλά ενοικιαζόμενα δωμάτια και διαμερίσματα, ταβέρνες και καφετέριες αλλά και γήπεδο μπιτς σόκερ.
Πάνω από την παραλία δεσπόζει ένας μικρός λόφος, στην κορυφή του οποίου έχει χτιστεί το εκκλησάκι της Αγίας Πακούς (Υπακοής).[10] Έχει ανακαλυφθεί ότι στην αρχαιότητα, η Γαλησσός (όπως ονομαζόταν) ήταν μία οχυρωμένη πόλη γύρω από αυτόν το λόφο και θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα αρχαϊκά και κλασικά κέντρα της αρχαίας Σύρου. Πίσω από το λόφο, υπάρχει η μικρή παραλία του Αρμεού, η οποία προσελκύει, ιστορικά, γυμνιστές σε ετήσια βάση[11][12].
Αξιοθέατο του Γαλησσά είναι και η σπηλιά του Αγίου Στεφάνου, στην είσοδο της οποίας έχει χτιστεί ένα κάτασπρο εκκλησάκι με τρεχούμενο νερό. Σύμφωνα με τον θρύλο, το εκκλησάκι αυτό χτίστηκε από έναν ψαρά που ονομαζόταν Στέφανος, ο οποίος γλίτωσε κάποτε από ένα γιγάντιο χταπόδι και ως ανταπόδοση για τη σωτηρία του, έχτισε το εκκλησάκι προς τιμήν του Αγίου που έφερε το όνομά του.[13]
Πολιτισμός
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στον Γαλησσά εδρεύει ο Ναυτικός Όμιλος Γαλησσά, καθώς και δύο πολιτιστικοί σύλλογοι, οι οποίοι διοργανώνουν διάφορες εκδηλώσεις (θεατρικές παραστάσεις, τουρνουά μπιτς βόλεϊ, καλλιστεία αλόγων, εκθέσεις, κ.α.) καθ' όλη τη διάρκεια του χρόνου.[14]
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ Εγκυκλοπαίδεια Νέα Δομή. 8. Αθήνα: Τεγόπουλος - Μανιατέας. 1996. σελ. 94.
- ↑ Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα. 16. Εκδοτικός Οργανισμός Πάπυρος. 1996. σελ. 64.
- 1 2 3 Μάρθαρη, Μαρίζα (2003). «ΧΡΟΝΙΚΑ 1997: Ανασκαφικές εργασίες - Σύρος». Αρχαιολογικό Δελτίον 52 (Β3): 918-924. https://www.searchculture.gr/aggregator/digital-files-from-preservator/edm-record/TAPA/000054-11631_21706.
- ↑ «ΕΕΤΑΑ-Διοικητικές Μεταβολές των Οικισμών». www.eetaa.gr. Ανακτήθηκε στις 2 Σεπτεμβρίου 2023.
- ↑ Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 7ης Μαρτίου 1951, σελ. 122 του pdf. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2013-05-14. https://web.archive.org/web/20130514080510/http://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_1951_1.pdf.
- ↑ Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 19ης Μαρτίου 1961, σελ. 120 του pdf. https://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_1961_1.pdf.
- ↑ Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 14ης Μαρτίου 1971, σελ. 116 του pdf. https://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_1971_1.pdf.
- ↑ Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφή της 5 Απριλίου 1981, σελ. 128 του pdf. https://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_1981_1.pdf.
- ↑ «ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2011 Αρχειοθετήθηκε 2021-10-04 στο Wayback Machine.», σελ. 10833 (σελ. 359 του pdf)
- ↑ DigiServices/Twinnet 2013-2015. «EG | Αγία Πακού (Μοναστήρι) [ΚΥΚΛΑΔΕΣ, ΣΥΡΟΣ ΕΡΜΟΥΠΟΛΗ]». www.exploring-greece.gr. Ανακτήθηκε στις 2 Σεπτεμβρίου 2023.
- ↑ «Παραλία Αρμεός». ALLOVERGREECE. Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2026.
- ↑ «Παραλία Αρμεός». Syros Island. Ανακτήθηκε στις 15 Απριλίου 2026.
- ↑ TV, Exploring Greece (14 Δεκεμβρίου 2020). «Το παράξενο εκκλησάκι μέσα στη σπηλιά και ο θρύλος με τον ψαρά». Ανακτήθηκε στις 2 Σεπτεμβρίου 2023.
- ↑ «Πολιτιστικός & Ναυτικός Όμιλος Γαλησσά «Άγιος Στέφανος»». nicelocal.gr. Ανακτήθηκε στις 2 Σεπτεμβρίου 2023.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Δήμος Σύρου - Ερμούπολης Αρχειοθετήθηκε 2013-05-24 στο Wayback Machine.
- Siros.gr Αρχειοθετήθηκε 2017-09-13 στο Wayback Machine.
