Βουρλιώτες Σάμου

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 37°47′06″N 26°50′53″E / 37.785°N 26.848°E / 37.785; 26.848

Βουρλιώτες
Παραδοσιακή αρχιτεκτονική των Βουρλιωτών
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Βουρλιώτες
Διοίκηση
Χώρα Ελλάδα
Δήμος Σάμου
Γεωγραφία και στατιστική
Νομός Σάμου
Υψόμετρο 291
Πληθυσμός 376

Οι Βουρλιώτες είναι ένα χωριό της κεντρικής βόρειας Σάμου στις πλαγιές του όρους Άμπελος.

Οι Βουρλιώτες ανήκουν στα χωριά που δημιουργήθηκαν γύρω στα 1600 κατά τον εποικισμό της Σάμου από την οθωμανική αυτοκρατορία μετά την περίοδο της ερήμωσης (1470-1570 περίπου). Στον Ιωσήφ Γεωργειρήνη οφείλεται μια περιγραφή[1] γραμμένη το 1677. Ο Γεωργειρήνης αναφέρει ότι είναι αποικία των Βουρλών, μιας μικρής πόλης κοντά στη Σμύρνη (που είναι γνωστή κυρίως ως τόπος γέννησης του ποιητή Γιώργου Σεφέρη). Υπήρχαν τότε περί τα εκατό σπίτια και μια εκκλησία. Η κύρια απασχόληση των κατοίκων ήταν στην υλοτομία, δεδομένου ότι η περιοχή καλυπτόταν από δέντρα κατάλληλα για την κατασκευή οικοδομών και πλοίων. Αναφέρει επίσης την κοντινή Παναγία του Βροντά.

Το 1702 πέρασε από τους Βουρλιώτες[2] και φιλοξενήθηκε στη μονή Βροντά στις τρεις μέρες μιας κακοκαιρίας ο περίφημος γάλλος περιηγητής και βοτανολόγος Ζοζέφ Πιτόν ντε Τουρνεφόρ.

Λίγο πριν το 1900 οι Βουρλιώτες αριθμούσαν 388 σπίτια με 1476 κατοίκους, σύμφωνα με τα Σαμιακά[3] του Επαμεινώνδα Σταματιάδη. Ο τελευταίος αναφέρεται και στο χρονικό της δημιουργίας του χωριού και παραθέτει την άποψη ότι οι πρώτοι κάτοικοι ερχόμενοι από τα Βουρλά δημιούργησαν οικισμό στο Παλαιοχώρι (σήμερα πάνω από τον Κάμπο Βουρλιωτών), αλλά εξ αιτίας των πειρατών υποχώρησαν προς τη σημερινή θέση του χωριού. Ωστόσο η τοποθεσία αυτή ήταν κατοικημένη πριν την ερήμωση της Σάμου.

Ένα πλήθος οικισμών προέρχεται από τη βαθμιαία επέκταση των κατοίκων των Βουρλιωτών, οι οποίοι στράφηκαν βαθμιαία στην αμπελουργία και επεκτάθηκαν προς τον κάμπο και προς τη θάλασσα, η οποία εξασφάλιζε τη μεταφορά του κρασιού. Τον καιρό της ηγεμονίας της Σάμου (1834-1912) δημιουργήθηκε από μέρος αυτών των οικισμών ο Δήμος των Έξι Γειτονιών (Άγιος Κωνσταντίνος, Βαλεοντάδες, Μανολάτες, Σταυρινήδες, Νενέδες και Μαργαρίτες). Στον παρακάτω πίνακα περιγράφεται η πληθυσμιακή εξέλιξη των Βουρλιωτών (από τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής) μετά την ένωση της Σάμου με την Ελλάδα (1913) μαζί με τους εξαρτημένους οικισμούς Αυλάκια και Κάμπο Βουρλιωτών, καθώς και με τη μονή Βροντά.

Οικισμός 1913 1920 1928 1940 1951 1961 1971 1981 1991 2001 2011
Βουρλιώτες 1363 1332 1464 1493 1252 1074 818 683 593 468 376
Αυλάκια 0112 0056 0086 - 0049 0019 0013 0014 0036 0028 0018
Κάμπος 0021 0001 0003 0028 0075 0091
Μονή Βροντά 0013 0007 0088 0011 0008 0036 0008 0022 0048 0031 0016
Σύνολο 1468 1395 1638 1504 1309 1150 840 722 705 602 501

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Georgirenes, Joseph (1677). A description of the present state of Samos, Nicaria, Patmos, and Mount Athos. London: W.G., σελ. 22. http://books.google.gr/books?id=y1eKHscpLHsC. 
  2. de Tournefort, Joseph Pitton (1718). Relation d'un voyage du Levant. Amsterdam: aux dépens de la compagnie, σελ. 165, τόμος Α'. http://books.google.gr/books?id=XvdaAAAAQAAJ. 
  3. Σταματιάδης, Επαμεινώνδας (1886). Σαμιακά. Σάμος: Ηγεμονικό Τυπογραφείο, σελ. 15, τόμος Δ'. http://myria.math.aegean.gr/labs/dt/books/SamianLibrary/Samiaka-volD-original.pdf.