Άγιος Γεώργιος Νηλείας Μαγνησίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 39°20′31″N 22°04′40″E / 39.3419°N 22.0778°E / 39.3419; 22.0778

Το χωριό Άγιος Γεώργιος Νηλείας. Στο μέσο και προς τα αριστερά διακρίνεται η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου. (Φωτογραφία: Νοέμβριος 1998).

Ο Άγιος Γεώργιος Νηλείας του Νομού Μαγνησίας είναι παλαιό κεφαλοχώρι του Πηλίου. Παλαιότερα αποτελούσε ανεξάρτητη κοινότητα. Το 1998, έγινε δημοτικό διαμέρισμα του Δήμου Μηλεών, ενώ από το 2011 εντάχθηκε στο Δήμο Νοτίου Πηλίου.

Ο Άγιος Γεώργιος Νηλείας βρίσκεται χτισμένος σε υψόμετρο 700 μ. περίπου σε μία αμφιθεατρική τοποθεσία με θέα τον Παγασητικό, περίπου 20 χλμ. ανατολικά από τον Βόλο, ανάμεσα στον Άγιο Βλάσιο και τις Πινακάτες.

Σύμφωνα με την απογραφή του 2011, οι κάτοικοι του οικισμού του Αγίου Γεωργίου ανέρχονται στους 142. Ωστόσο, σύμφωνα με την ίδια απογραφή, οι κάτοικοι του Δημοτικού Διαμερίσματος (πρώην Κοινότητα) του Αγίου Γεωργίου Νηλείας φτάνουν τους 963 (απογρ. 2001: 1.092) και κατανέμονται σε πέντε οικισμούς ως εξής:

  • Άγιος Γεώργιος (υψόμ. 800 μ.) 142 κάτ.
  • Δυο Ρέματα (υψόμ. 500 μ.) 23 κάτ.
  • Αγία Τριάδα (υψόμ. 350 μ.) 141 κάτ.
  • Άνω Γατζέα (υψόμ. 150 μ.) 297 κάτ.
  • Κάτω Γατζέα (παραθαλάσσιος οικισμός) 360 κάτ.

Σύμφωνα με την παράδοση, ο Άγιος Γεώργιος Νηλείας χτίστηκε περί τον 15ο αι. από βοσκούς που βρήκαν σε έναν θάμνο την εικόνα του στρατηλάτη αγίου. Οι δύο βοσκοί έχτισαν εκκλησία προς τιμή του αγίου και γύρω από την εκκλησία χτίστηκε το ομώνυμο χωριό. Στον Άγιο Γεώργιο, υπάρχει και δεύτερη εκκλησία αφιερωμένη στον Άγιο Αθανάσιο, την οποία έκτισε ο μάστορας Δήμος Ζηπανιώτης ή Ζαπανιώτης το 1795 και αποτελεί ένα από τα ωραιότερα δείγματα λαϊκής αρχιτεκτονικής του 18ου αι.

Επειδή οι πρώτοι κάτοικοι του χωριού ήταν βοσκοί και επειδή ο χειμώνας είναι βαρύς στο υψόμετρο όπου είναι χτισμένο το χωριό, οι Αϊγιωργείτες είχαν την συνήθεια να διαμένουν στον Άγιο Γεώργιο το καλοκαίρι και τον χειμώνα να κατεβαίνουν στα καλύβια τους που είχαν σε χαμηλότερα σημεία (Αγία Τριάδα, Άνω Γατζέα και Κάτω Γατζέα). Ακόμα και η κοινοτική Αρχή μετακόμιζε δύο φορές τον χρόνο: στις 10 Απριλίου το κοινοτικό κατάστημα ανέβαινε στον Άγιο Γεώργιο και στις 10 Νοεμβρίου κατέβαινε στην Άνω Γατζέα. Η συνήθεια αυτή διατηρήθηκε μέχρι τα τέλη του 20ού αι., οπότε η Κοινότητα του Αγίου Γεωργίου διαλύθηκε.

Κατά την Ελληνική Επανάσταση του 1821, οι κάτοικοι του Αγίου Γεωργίου ξεσηκώθηκαν, αλλά το 1822, ο Δράμαλης κατέπνιξε την επανάσταση και έκαψε το χωριό. Για τον λόγο αυτό, τα πιο παλαιά σπίτια του χωριού — όσα διασώζονται — είναι του ύστερου 19ου αι. Το προσδιοριστικό προσωνύμιο «Νηλείας» μπήκε στην ονομασία του χωριού με την απελευθέρωση της Θεσσαλίας, όταν συστάθηκε ο Δήμος Νηλείας. (Ο Δήμος Νηλείας, που διαλύθηκε το 1914, αποτελούνταν από τα χωριά Άνω και Κάτω Λεχώνια, Άγιο Βλάσιο (Καραμπάσι), Άγιο Γεώργιο, Δράκεια, Άγιο Λαυρέντιο και Αγριά. Ας σημειωθεί πάντως ότι η Νηλεία ήταν αρχαία πόλη που βρίσκονταν πιθανότατα κοντά στον σημερινό Βόλο.)

Το χωριό γνώρισε ιδιαίτερη ακμή από τα τέλη του 19ου αι. μέχρι τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Τότε ο Άγιος Γεώργιος Νηλείας, χώρος εύφορος και με πολλά νερά, ήταν πλούσιος από την παραγωγή και το εμπόριο ελαιών και μήλων. Πολύ χρήμα εισέρεε επίσης από Αϊγιωργείτες που είχαν ξενιτευτεί στην Αίγυπτο και αλλού. Κατά την περίοδο της Κατοχής και κατόπιν κατά τον Εμφύλιο Πόλεμο, το χωριό γνώρισε δύσκολες ημέρες. Πολλοί κάτοικοί του αναγκάστηκαν να το εγκαταλείψουν εξαιτίας των επιδρομών των Γερμανών και της παρουσίας ντόπιων παραστρατιωτικών ομάδων.

Με το τέλος του Εμφυλίου, ο Άγιος Γεώργιος Νηλείας άρχισε να παρακμάζει. Πολλοί κάτοικοί του σταμάτησαν την μετακόμιση για να μείνουν μόνιμα πλέον στους χαμηλότερους οικισμούς της ίδιας κοινότητας. Σήμερα στον Άγιο Γεώργιο διαμένουν λίγοι κάτοικοι, αλλά πολλά σπίτια έχουν αναστηλωθεί από πλούσιους ξένους που τα χρησιμοποιούν ως εξοχικές κατοικίες.

Το Θέατρο «Αλώνι» στον Άγιο Γεώργιο Νηλείας: Οι λιθόκτιστες κερκίδες του έχουν θέα τον Παγασητικό.

Από τον Άγιο Γεώργιο Νηλείας κατάγονται ο νεομάρτυρας Σταμάτιος (μαρτύρησε στην Κωνσταντινούπολη το 1680 και η μνήμη του εορτάζεται την πρώτη Κυριακή μετά τις 16 Αυγούστου), οι ζωγράφοι Γιάννης Πούλακας (18631942) και Χρυσούλα Ζώγια (19141992), καθώς και ο γλύπτης Νικόλας (Νικόλαος Παυλόπουλος, 19091990). Ο τελευταίος δώρισε ένα μεγάλο μέρος από τα έργα του στην τότε Κοινότητα Αγίου Γεωργίου Νηλείας, καθώς και μεγάλο χρηματικό ποσό, και έτσι σήμερα στο χωριό λειτουργεί το Δημοτικό Μουσείο Γλύπτη Νικόλα.

Λίγο έξω από τον Άγιο Γεώργιο Νηλείας, στο παλιό αλώνι του χωριού, υπάρχει και το υπαίθριο Θέατρο «Αλώνι», το οποίο ιδρύθηκε το 1995 με στόχο την πολιτιστική ανάπτυξη της περιοχής του Πηλίου. Στο μοναδικό αυτό υπαίθριο διαμορφωμένο θέατρο του Νομού Μαγνησίας, κάθε καλοκαίρι παρουσιάζονται σημαντικές θεατρικές παραστάσεις και μουσικές συναυλίες.

Εξωτερικές συνδέσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ενδεικτική βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Κ. Λιάπης, Ο «μεγάλος» Αϊ-Γιώργης του Πηλίου, έκδοση Κοινότητας Αγίου Γεωργίου Νηλείας, Βόλος 1994, 515 σελ. ISBN 960-7175-68-9.