Άγιος Αρσένιος ο Καππαδόκης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Άγιος Αρσένιος ο Καππαδόκης
Arsenios the Cappadocian († 1924).jpg
Γέννηση 1840
Φάρασα
Θάνατος 10  Οκτωβρίου 1924
Κέρκυρα
Eορτασμός αγίου November 10
Ιδιότητα ιερέας

Ο Άγιος Αρσένιος ο Καππαδόκης (περ.1840 - 10 Νοεμβρίου 1924) ήταν αρχιμανδρίτης από το χωριό Φάρασα (ή Βαρασός) της Καππαδοκίας. Τιμάται ως άγιος από την Ορθόδοξη εκκλησία, σύμφωνα με τη Συνοδική Πράξη της 11ης Φεβρουαρίου 1986.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε στα Φάρασα της Καππαδοκίας στη Μικρά Ασία γύρω στο 1840 και το κοσμικό του ονοματεπώνυμο ήταν Θεόδωρος Αννητσαλήχος ή Αρτζίδης[1] ενώ έμεινε γνωστός στους συντοπίτες του ως Χατζεφεντής. Ήταν το ένα από τα δύο αγόρια του Ελευθερίου και της Βαρβάρας. Σε νεαρή ηλικία έμεινε ορφανός και από τους δύο γονείς του με αποτέλεσμα να ανατραφεί από την αδελφή της μητέρας του[1] ενώ αργότερα μετέβη για εκπαιδευτικούς λόγους πρώτα στη Νίγδη - όπου τελούσε υπό την προστασία της αδελφής του πατέρα του - και έπειτα στη Σμύρνη. Εκτός από ελληνικά ήξερε τούρκικα, αρμένικα και μερικά γαλλικά[2].

Σε ηλικία 26 ετών εκάρη μοναχός στη μονή του Τιμίου Σταυρού στο Ζιντζίντερε της Καππαδοκίας ενώ λίγο καιρό αργότερα χειροτονήθηκε διάκονος από τον, επίσης Φαρασιώτη, μητροπολίτη Καισαρείας Παΐσιο Β΄ και στάλθηκε στη γενέτειρά του όπου άσκησε παράλληλα χρέη δασκάλου. Γύρω στο 1870 χειροτονήθηκε πρώτα πρεσβύτερος και έπειτα αρχιμανδρίτης. Στη συνέχεια πραγματοποίησε ταξίδι προσκυνηματικού χαρακτήρα στους Αγίους Τόπους, λαμβάνοντας μετά την επιστροφή του το προσωνύμιο Χατζεφεντής[3]. Υπήρξε ο πνευματικός ηγέτης της περιοχής των Φαράσων για περισσότερα από πενήντα χρόνια[4] ενώ διακρινόταν για τον ασκητικό τρόπο ζωής του[5].

Το 1924, βάσει της συνθήκης ανταλλαγής πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας - Τουρκίας, εκπατρίστηκε μαζί με τους υπόλοιπους κατοίκους των Φαράσων. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού προς την Ελλάδα συμβούλευε και ενθάρρυνε τους συμπατριώτες του[6]. Τον Οκτώβριο του ίδιου έτους εγκαταστάθηκε με τους υπόλοιπους συντοπίτες του στο Κάστρο της Κέρκυρας όπου συνέχισε να ασκεί τα ιερατικά του καθήκοντα. Μετά από δύο εβδομάδες παραμονής στην Κέρκυρα ασθένησε και εισήχθη στο νοσοκομείο της πόλης όπου απεβίωσε στις 10 Νοεμβρίου του 1924 έπειτα από σύντομη νοσηλεία. Θάφτηκε στο νεκροταφείο που βρίσκεται στο ναό του Αγίου Γεωργίου[7][8].

Ανακομιδές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Οκτώβριο του 1958 έγινε εκταφή των λειψάνων του από τον μοναχό Παΐσιο Εζνεπίδη (τον οποίο ο Αρσένιος είχε βαπτίσει δίνοντάς του το δικό του όνομα) ο οποίος τα μετέφερε πρώτα στην Κόνιτσα και έπειτα, το 1970, σε γυναικείο μοναστήρι στη Σουρωτή Θεσσαλονίκης[9].

Στις 8 Αύγουστου του 1995 πραγματοποιήθηκε από τον μακαριστό Μητροπολίτη Κερκύρας Τιμόθεο η β΄ ανακομιδή των λειψάνων του αγίου Αρσενίου, μετά από τριετή διεξοδική έρευνα, καθώς τα ίχνη του τάφου είχαν χαθεί. Ο πατήρ Παΐσιος έδωσε την ευλογία του για την δεύτερη ανακομιδή και τις οδηγίες του πως ο τάφος βρισκόταν δίπλα και στην ίδια σειρά με αυτόν του επίσης Καππαδόκη ιερέα π. Γερμανού Κυριακίδη. Παράλληλα πραγματοποιήθηκε έρευνα στο βιβλίο ταφών στο αρχείο του Δήμου Κερκυραίων (όπου ήταν καταγεγραμμένη η ταφή του 1924 καθώς και η ανακομιδή του 1958) και η υπόδειξη του τάφου από τον παλαιό υπάλληλο του κοιμητηρίου Αυγουστίνου Κογιεβίνα. Ο Μητροπολίτης Κερκύρας Τιμόθεος αφού συγκέντρωσε και διασταύρωσε τα στοιχεία πραγματοποίησε την ανακομιδή. Στη συνέχεια ανακαινίστηκε το μνήμα και φιλοτεχνήθηκε η ψηφιδωτή εικόνα του Αγίου Αρσενίου του Καππαδόκου εντοιχισμένη σε προσκυνητάρι. Από τότε στο Δημοτικό Κοιμητήριο της Κέρκυρας εορτάζεται κάθε χρόνο πανηγυρικά η μνήμη του αγίου και πραγματοποιείται λιτανεία μετά τη Θεία Λειτουργία και επί του τάφου αρτοκλασία.[10]

Υμνολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Απολυτίκιο (Ἦχος α')
Τῶν Ὁσίων τὸν βίον ἐκμιμησάμενος,
ἐν ἐσχάτοις τοὶς χρόνοις, Πάτερ Ἀρσένιε,
ἐπληρώθης δωρεῶν τοῦ θείου Πνεύματος,
καὶ θαυμάτων γεγονός, θεοφόρε αὐτουργός,
παρέχεις ἐνὶ ἐκάστω, τᾶς ἐκ Θεοῦ χορηγίας,
ταὶς ἰκεσίαις σου πρὸς Κύριον.
Απολυτίκιο (Ἦχος γ')
Βίον ένθεον, καλώς ανύσας,
σκεύος τίμιον του Παρακλήτου,
Ανεδείχθης θεοφόρε Αρσένιε,
και των θαυμάτων την χάριν δεξάμενος,
πάσι παρέχεις ταχείαν βοήθειαν,
Πάτερ ’Οσιε Χριστόν τον Θεόν ικέτευε,
δωρήσασθαι ἡμῖν τὸ μέγα ἔλεος.

Ναοί[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Επ' ονόματι του αγίου Αρσενίου του Καππαδόκου έχουν κτισθεί πολλοί ναοί και παρεκκλήσια:

  • Το καθολικό του Ιερού Ησυχαστηρίου Αγίου Ευαγγελιστού Ιωάννου στη Σουρωτή είναι αφιερωμένο στη μνήμη του Αγίου Αρσενίου του Καππαδόκου. Στο Ησυχαστήριο αυτό φυλάσσονται τα ιερά λείψανα του αγίου Αρσενίου και μάλιστα εκεί ετάφη και ο Άγιος γέροντας Παΐσιος.
  • Ιερό Ησυχαστήριου Οσίου Αρσενίου του Καππαδόκη στον προσφυγικό Μικρασιατικό οικισμό Βατοπέδιο Χαλκιδικής
  • Ιερός Ναός Αγίου Αρσενίου Καππαδόκου στο Πλατύ Ημαθίας, έργο απογόνων Μικρασιατών προσφύγων εκ Φαράσων Καππαδοκίας.
  • Απόγονοι Μικρασιατών που εγκαταστάθηκαν στη Χωριστή Δράμας έκτισαν το 2012 ναό προς τιμήν των Αγίων Αρσενίου και Παϊσίου των Καππαδόκων εκ Φαράσων, τόπο καταγωγής αρκετών από τους προσφυγικής καταγωγής κατοίκων της κωμόπολης.[11]
  • Ιερός Ναός Αγίου Αρσενίου Καππαδόκου - Κυπερούντα Κύπρου.
  • Iερός ναός Αγίου Αρσενίου στο Ίδρυμα Αροδαφνούσα στην Ακρόπολη Λευκωσίας
  • Ιερός Ναός Αγίων Αρσενίου και Παϊσίου των Καππαδόκων - Λεμεσός.[12]
  • Παρεκκλήσιο Αγίου Αρσενίου του Ναού Αγίας Μαρίνας Εκάλης Αττικής.[13]
  • Παρεκκλήσιο Αγίου Αρσενίου του Ναού Αγίας Τριάδος Πατρών
  • Παρεκκλήσιο Αγίου Αρσενίου Καππαδόκου στην Μονή Χρυσοπηγής Χανίων[14]
  • Ιερά Μονή Αγίας Σκέπης και Αγίων Παϊσίου και Αρσενίου στο St. Andrä am Zicksee στην Αυστρία (υπαγόμενη στην Ελληνορθόδοξη Μητρόπολη Αυστρίας)

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 Μοναχού Παϊσίου Αγιορείτου (1991). Ο Άγιος Αρσένιος ο Καππαδόκης. Σουρωτή Θεσσαλονίκης: Εκδόσεις Ιερού Ησυχαστηρίου Μοναζουσών «Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος», σελ. 32. 
  2. Μοναχού Παϊσίου Αγιορείτου (1991). σελ. 33 - 35.
  3. Μοναχού Παϊσίου Αγιορείτου (1991). σελ. 35 - 36.
  4. Μοναχού Παϊσίου Αγιορείτου (1991). σελ. 68.
  5. Κελεκίδης, Λάζαρος Μ (2005). Τα Φάρασα της Καππαδοκίας. Μνήμες Φαρασιωτών γερόντων. Βασιλικά Θεσσαλονίκης: Εκδόσεις Ιερού Ησυχαστηρίου Μοναζουσών «Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος», σελ. 75 - 79. 
  6. Μοναχού Παϊσίου Αγιορείτου (1991). σελ. 69 - 71.
  7. Κελεκίδης, Λάζαρος Μ (2005). σελ. 82.
  8. Μοναχού Παϊσίου Αγιορείτου (1991). σελ. 75.
  9. Μοναχού Παϊσίου Αγιορείτου (1991). σελ. 10.
  10. Η μνήμη του οσίου Αρσενίου του Καππαδόκου
  11. http://farasa.gr/index.html
  12. http://www.agiosarsenios.com/
  13. http://www.imkifissias.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=186:eros-naos-koimisis-theotokou-gias-marinas-kalis&catid=86&Itemid=519
  14. [1]

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]