Stranger in Moscow

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Stranger in Moscow
Εξώφυλλο του Stranger in Moscow
Single από Μάικλ Τζάκσον
Κυκλοφόρησε 4 Νοεμβρίου 1996 (Παγκοσμίως)
28 Αυγούστου 1997 (ΗΠΑ)
Format CD single, 7", 12"
Ηχογραφήθηκε 1993-1994
Είδος μουσικής ποπ, R&B, μπλουζ, gospel
Διάρκεια 5:44 (album version)
4:05 (radio edit)
5:55 (extended version)
Δισκογραφική Epic
Στιχουργός Μάικλ Τζάκσον
Παραγωγός Μάικλ Τζάκσον
singles των Μάικλ Τζάκσον ανά Χρονολογία
They Don't Care About Us
(1996)
Stranger in Moscow
(1996)
Blood on the Dance Floor
(1997)


They Don't Care About Us
(2)
Stranger in Moscow
(3)
This Time Around
(4)

Το Stranger in Moscow είναι το πέμπτο και τελευταίο single του Μάικλ Τζάκσον από το άλμπουμ HIStory: Past, Present and Future, Book I. Το τραγούδι κυκλοφόρησε παγκοσμίως τον Νοέμβριο του 1996, αλλά στις ΗΠΑ κυκλοφόρησε τον Αύγουστο του 1997. Το κομμάτι γράφτηκε από τον Τζάκσον το 1993, κατά τη διάρκεια της δίκης για την κατηγορία σεξουαλικής κακοποίησης ανηλίκων το 1993, ενώ ήταν στη Μόσχα, για συναυλίες του Dangerous World Tour.

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του στη Μόσχα τον Σεπτέμβριο, ο Τζάκσον έγραψε το Stranger in Moscow που θα κυκλοφορούσε το 1995, ως κομμάτι του άλμπουμ HIStory. Γράφθηκε σε μια στιγμή που ο Τζάκσον ένιωθε πολύ μόνος, πολύ μακριά από οικογένεια και φίλους, αν και μετά τις νυχτερινές συναυλίες, θαυμαστές στέκονταν έξω από το ξενοδοχείο του για να τον υποστηρίξουν. Το μουσικό βίντεο του κομματιού δείχνει τη ζωή 6 ατόμων, συμπεριλαμβανομένου του Τζάκσον, που έμειναν εγκλωβισμένοι από τον υπόλοιπο κόσμο. Οι εικόνες του βίντεο χρησιμοποιήθηκαν σε τηλεοπτικές διαφημίσεις.

Μετά την αρχική του κυκλοφορία, και χρόνια μετά τον θάνατο του καλλιτέχνη, το τραγούδι έλαβε κάποιες από τις καλύτερες κριτικές στην καριέρα του Τζάκσον. Πολλοί συνεργάτες του Τζάκσον και κριτικοί δηλώνουν ότι αποτελεί το καλύτερο τραγούδι του Τζάκσον.

Παραγωγή και μουσική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο The Many Faces of Michael Jackson, ο Λι Πίνκερτον, όπως και άλλοι κριτικοί, σημείωσε ότι κομμάτια του HIStory όπως Stranger in Moscow, ήταν απάντηση του Τζάκσον για πρόσφατα γεγονότα στην προσωπική του ζωή.[1] Το 1993, οι σχέσεις μεταξύ Τζάκσον και Τύπου χάλασαν ολοκληρωτικά όταν κατηγορήθηκε για σεξουαλική κακοποίηση ανηλίκων. Αν και ποτέ δεν κρίθηκε ένοχος, ο Τζάκσον έγινε θέμα σε εξονυχιστικό έλεγχο των μέσων ενώ πραγματοποιούταν ποινική έρευνα. Τα παράπονα σε σχέση με την κάλυψη του γεγονότος από τα μέσα συμπεριλαμβάνουν ότι τα θέματα δεν υποστήριζαν τις συναισθηματικές επικεφαλίδες,[2] αποδεχόμενος ιστορίες για τη συμμετοχή, για χρήματα, του Τζάκσον σε εγκλήματα,[3] αποδεχόμενος υλικό που είχε διαρρεύσει από αστυνομική έρευνα με αντάλλαγμα χρήματα,[4] σκόπιμα χρησιμοποιώντας φωτογραφίες, στις οποίες ο Τζάκσον φαίνεται στα χειρότερα του,[5] έχοντας έλλειψη αντικειμενικότητας[5] και χρησιμοποιώντας επικεφαλίδες που παρουσίαζαν τον Τζάκσον ένοχο.[5]

Εκείνη τη στιγμή, ο Τζάκσον δήλωσε για την αντίδραση των μέσων, «Θα πω ότι είμαι θυμωμένος για την κάλυψη του υλικού από τα μέσα. Με κάθε ευκαιρία, τα μέσα έχουν διαχωρίσει και επηρεάσει αυτούς τους ισχυρισμούς για να φθάσουν σε δικά τους συμπεράσματα».[6] Ο Τζάκσον άρχισε να παίρνει αναλγητικά, Valium, Xanax και Avitan για να αντιμετωπίσει το άγχος.[7] Λίγους μήνες αργότερα, ο Τζάκσον φαίνεται να έχασε 4.5 κιλά και στάματησε να τρώει.[8] Λίγο αργότερα, η υγεία του Τζάκσον είχε επιδεινωθεί και ο Τζάκσον αναγκάστηκε να ακυρώσει μερικές συναυλίες του Dangerous World Tour και άρχισε την αποκατάσταση του.[9][10] Ο Τζάκσον ζήτησε όλο τον 4ο όροφο μιας κλινικής και έλαβε Valium IV για να απεξαρτηθεί από τα αναλγητικά.[9][10][11] Ο εκπρόσωπος τύπου του τραγουδιστή είπε στους δημοσιογράφους ότι ο Τζάκσον «ήταν μετά βίας ικανός να λειτουργήσει ικανοποιητικά σε πνευματικό επίπεδο».[10] Ενώ ήταν στην κλινική, ο Τζάκσον συμμετείχε σε ομάδα και σε θεραπείες ένα-σε-ένα.[9][10]

Όταν ο Τζάκσον έφυγε από τις ΗΠΑ για αποκατάσταση, τα μέσα έδειξαν στον Τζάκσον λίγη συμπάθεια. Το 1993, η Daily Mirror, διοργάνωσε τον διαγωνισμό «Spot the Jacko», προσφέροντας στους αναγνώστες ταξίδι στο Disney World, αν μπορούσαν να γράψουν ακριβώς που θα εμφανιζόταν μετά ο Τζάκσον.[9] Τον ίδιο χρόνο, η Daily Express, δημοσίευσε άρθρο με τον τίτλο «Drug Treatment Star Faces Life on the Run», ενώ ο τίτλος ενός άρθρου του News of the World κατηγορούσε τον Τζάκσον ότι ήταν φυγόδικος - οι εφημερίδες επίσης εσφαλμένα ισχυρίστηκαν ότι ο Τζάκσον ταξίδεψε στην Ευρώπη για να κάνει πλαστική εγχείρηση, με αποτέλεσμα να γίνει αγνώριστος κατά την επιστροφή του.[9] Ο Τζέραλντο Ριβέρα σύστησε μια παρωδία δίκης, με μια επιτροπή αποτελούμενη από τα μέλη του ακροατηρίου, αν και ο Τζάκσον δεν κατηγορήθηκε για κανένα έγκλημα.[12]

Το Stranger in Moscow είναι μια R&B μπαλάντα,[11] που γράφτηκε από τον Τζάσκον το 1993, κατά τις συναυλίες του Dangerous World Tour στη Μόσχα. Αρχικά γράφτηκε ως ποίημα, και τότε υιοθετήθηκε σε τραγούδι. Μια background κιθάρα παίζεται από τον Στηβ Λουκάθερ ενώ τα πληκτρολόγια, τα συνθεσάιζερ και τα μπάσα παίζονται από τους Ντέιβιν Πάιχ και Στηβ Πορκάρο.[13] Αρχικά, το HIStory σχεδιαζόταν ως μια κυκλοφορία greatest hits, με λίγα νέα κομμάτια. Ωστόσο, ο Τζάκσον και οι συνεργάτες ήταν πολύ ευχαριστημένοι με τα αποτελέσματα του Stranger in Moscow και αποφάσισαν να κυκλοφορήσουν το HIStory ως απόλυτο στούντιο άλμπουμ σε δεύτερο δίσκο.[14] Ο Τζάκσον χρησιμοποίησε στοιχεία των ρωσικών εικόνων και συμβολισμών για να βοηθήσει στην προώθηση του θέματος του φόβου και της αποξένωσης στο κομμάτι, όπως το έκαναν οι Simply Red στο άλμπουμ Love and the Russian Winter αρκετά χρόνια αργότερα.[15] Συμπεριλαμβάνει μια αφήγηση, την οποία εκτελεί ένας ανακριτής της KGB.[16] Σε μετάφραση, το κείμενο είναι, «Γιατί ήρθες από τη Δύση; Ομολόγα! Για να κλέψεις τα μεγάλα επιτεύγματα του λαού, τα επιτεύγματα των εργαζομένων ...»[17]

Μουσική και κριτική υποδοχή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το τραγούδι έλαβε γενικά θετικές απόψεις από κριτικούς και μουσικούς παραγωγούς. Ο Τζέιμς Χάντερ, του Rolling Stone, σχολίασε «[ο Τζάκσον είναι] θυμωμένος, άθλιος, βασανισμένος, φλεγμονώδης, έξαλλος για ότι ονομάζει, στο Stranger in Moscow, μια γρήγορη και ξαφνική πτώση από την επιείκεια...το HIStory μοιάζει με κακή περίπτωση νοσταλγίας του Thriller. Μερικές φορές αυτό λειτουργεί προς όφελος του Τζάκσον: Στο Stranger in Moscow θυμάται το synth-pop της δεκαετίας του 1980 ενώ κατασκευάζει ταλαίπωρους ισχυρισμούς κινδύνου και μοναξιάς».[18]

Ο Τζων Πάρελς, της The New York Times, δήλωσε «οι μπαλάντες είναι πλούσια μελωδικές. Το Stranger In Moscow, με περίεργους στίχους όπως Stalin's tomb won't let me be (δεν θα με αφήσει ο τάφος του Στάλιν να το κάνω), με υπέροχο ρεφρέν που επαναλαμβάνει την ερώτηση How does it feel?».[11] Ο Φρέντ Σάστερ, της Daily News of Los Angeles, περιγράφει το κομμάτι ως «καταπράσινη, υπέροχη μπαλάντα σε μικρή κλείδα με ένα από τα καλύτερα ρεφρέν του άλμπουμ»[19] (αν και το τραγούδι δεν παίζεται σε μικρή κλείδα).

Ο Στέφεν Τόμας Έρλεβαϊν, του Allmusic, σημείωσε για το HIStory, «ο Τζάκσον παράγει πολλά καλά ποπ τραγούδια που ανήκουν στο καλύτερο του υλικό...το Stranger in Moscow είναι μια από τις πιο συχνές μπαλάντες του».[20] Ο Μπρους Σβήντεν, συνεργάτης του Τζάκσον για πολύ καιρό, περιέγραψε το Stranger in Moscow ως ένα από τα καλύτερα τραγούδια του Τζάκσον.[14] Ο Πάτρικ ΜακΝτόναλντ, της The Seattle Times, περιέγραψε το Stranger in Moscow ως «μια όμορφη μπαλάντα που διανθίζονται με τους ήχους της βροχής».[21] Επιπλέον επαίνοι ήρθαν το 2005 όταν η Τζόσεφιν Ζόχνι, του PopMatters, ένιωσε ότι το τραγούδι επιτυχημένα δείχνει την «παράξενη μοναξιά» και το χαρακτήρισε ωραίο.[22] Ο Τομ Μόλλεϊ, της Associated Press, το περιέγραψε ως «αιθέρια και ανακατεμένη περιγραφή ενός άνδρα που είχε ταχεία και απότομη πτώση από την επιείκεια περπατώντας στη σκιά του Κρεμλίνου».[23]

Ο Κρις Βίλμαν, της Los Angeles Times, δήλωσε ότι το Stranger in Moscow, «είναι ένα βήμα που αφαιρέθηκε από την παράνοια που εστίασε το υπόλοιπο άλμπουμ, μοιάζει πιο βαθύ, ασαφής τρόμος του παρελθόντος όπως το Billie Jean. Ο Τζάκσον φαντάζει τον εαυτό του μόνο σε μια ψυχική Ρωσία, πριν το γκλάσνοστ, κυνηγημένος από το αόρατο KGB: Here abandoned in my fame / Armageddon of the brain (Εδώ εγκταλείφθηκε η φήμη / Έχω Αρμαγεδδών στο μυαλό μου), τραγούδα στους ζοφερούς, στενάχωρους στίχους του, ενώ αργότερα θα κλαίει για μια έρημη, απαρηγόρητη μοναξιά. Εδώ, σε αυτό το τραγούδι, είναι η αληθινή ιδιοφυΐα - και πιθανώς η πραγματική προσωπικότητα - του Μάικλ Τζάκσον».[24] Ο Ροντ Τέμπερτον, συνθέτης κομματιών του Τζάκσον στο παρελθόν, πιστεύει ότι αυτό είναι το καλύτερο του τραγούδι.[25]

Μουσικό βίντεο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Τζάκσον περπατά στους δρόμους κατά τη διάρκεια του βίντεο

Το μουσικό βίντεο του κομματιού, το οποίο διευθύνθηκε από τον Νικ Μπραντ και γυρίστηκε στο Λος Άντζελες, επικεντρώνεται σε έξι άσχετους ανθρώπους που ζουν σε αστικό τοπίο, ενώ ο υπόλοιπος κόσμος κινείται γύρω τους σε αργή κίνηση. Το πρώτο μισό του βίντεο εισάγει αυτούς τους ανθρώπους. Εκεί δείχνει ένα άνδρα που κοιτά την πόλη από το παράθυρο του δωματίου του, μια γυναίκα που κάθεται μόνη σε μια καφετέρια, ένα άστεγο που κοιμάται στον δρόμο, μια μοναχική φιγούρα που ταΐζει πουλιά, ένα αγόρι που εξοστρακίστηκε από ένα παιχνίδι μπέιζμπολ, και τον Τζάκσον, ο οποίος είναι η έκτη φιγούρα, που φαίνεται να περπατά στους δρόμους της πόλης. Χρησιμοποιήθηκαν ειδικά εφέ για να δείχνουν τα πουλιά και τις σφήκες να πετούν, το σπάσιμο του γυαλιού και το χύσιμο του καφέ, όλα σε αργή κίνηση.

Στο δεύτερο μισό του βίντεο, αρχίζει να πέφτει βροχή στην πόλη και οι κάτοικοι προσπαθούν να φύγουν, όλοι φαίνονται σε αργή κίνηση. Από την ασφάλεια του καταφύγιου, οι έξι «ξένοι» παρακολουθούν τις προσπάθειες του καθενός να αποφεύγει τη ξαφνική αλλαγή του καιρού. Αργότερα, αποφασίζουν να βγουν έξω, να δουν τον ουρανό και να αφήσουν τη βροχή να τους απορροφά. Το βίντεο τελειώνει με τον Μάικλ να κτυπά τα μαλλιά του. Κατά τη διάρκεια της σκηνής, ακούγεται μια φωνή στα ρωσική, μια παραπομπή στη Μόσχα.

Ο βιογράφος του Τζάκσον, Τ. Ράντι Ταραμπορρέλλι, δήλωσε ότι το βίντεο βασίζεται στην αληθινή ζωή του Τζάκσον. Ο τραγουδιστής συνήθιζε να περπατά τις νύχτες ψάχνοντας για φίλους, ακόμα και στο αποκορύφωμα της καριέρας του. Η δεκαετία του 1980 είδε τον τραγουδιστή πολύ λυπημένο - ο Τζάκσον εξήγησε, «Ακόμα και στο σπίτι, είμαι μόνος. Κάθομαι στο δωμάτιο μου και κλαίω. Είναι τόσο δύσκολο να κάνω φίλους...Μερικές φορές περπατώ στη γειτονιά μου τη νύχτα, απλά ελπίζοντας να βρω κάποιον να μιλήσω. Αλλά επιστρέφω πάντα σπίτι μόνος».[23][26]

Επανεκτελέσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το γερμανικό electronica συγκρότημα Transformer di Roboter κυκλοφόρησε μια επανεκδοχή του Stranger in Moscow στη σελίδα τους στο MySpace, στις 1 Ιανουαρίου 2002. Η γραμμή μπάσου του κομματιού χρησιμοποιούσε Apple Macintosh.

Τσαρτ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τσαρτ (1996) Καλύτερη
θέση
Australian Singles Chart 14[27]
Austrian Singles Chart 7[27]
Belgium (Vl) 25[27]
Belgium (Wa) 21[27]
Dutch Singles Chart 4[27]
Finnish Singles Chart 14[27]
French Singles Chart 18[27]
New Zealand Singles Chart 6[27]
Italian Singles Chart 8[27]
Spanish Singles Chart 1[27]
Swedish Singles Chart 21[27]
Swiss Singles Chart 5[28]
UK Singles Chart 4[29]
U.S. Billboard Hot 100 91[30]
Τσαρτ (2009) Καλύτερη
θέση
Swiss Singles Chart 75[28]
UK Singles Chart 91[31]

Κατάλογος κομματιών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Austrian CD maxi single
No. Tίτλος Διάρκεια
1. "Stranger in Moscow"   5:44
2. "Stranger in Moscow" (Hani's Extended Chilli Hop Mix) 6:06
3. "Stranger in Moscow" (Hani's Num Club Mix) 10:20
4. "Stranger in Moscow" (Basement Boys' Radio Mix) 4:06
5. "Stranger in Moscow" (Spensane Vocal Mix [R&B]) 4:48
6. "Stranger in Moscow" (12" Dance Club Mix) 8:18
Συνολική διάρκεια:
38:42
CD single
  1. Stranger in Moscow (radio edit) – 4:05
  2. Stranger in Moscow (Tee's Radio Mix) – 4:21
  3. Stranger in Moscow (Charles Roane's Full R&B Mix) – 4:30
  4. Stranger in Moscow (Tee's Light AC Mix) – 4:24
  5. Stranger in Moscow (album version) – 5:44
U.S. maxi CD single
  1. Stranger in Moscow (Tee's Radio Mix) – 4:21
  2. Stranger in Moscow (Charles Roane's Full R&B Mix) – 4:30
  3. Stranger in Moscow (Hani's Num Radio Mix) – 3:50
  4. Stranger in Moscow (Tee's In-House Club Mix) – 6:54
  5. Stranger in Moscow (Basement Boys 12" Club Mix) – 8:18
  6. Stranger in Moscow (Hani's Extended Chill Hop Mix) – 6:05
  7. Off the Wall (Junior Vasquez Mix) – 5:15
Visionary single
  • CD side
  1. Stranger in Moscow (album edit) – 5:22
  2. Stranger in Moscow (Tee's In-House Club Mix) – 6:54
  • DVD side
  1. Stranger in Moscow (music video) – 5:32
  2. Making of Stranger in Moscow (Short)
  3. Making of Stranger in Moscow (Extended)

Προσωπικό[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Σύνθεση, παραγωγή, κύρια και background φωνητικά από τον Μάικλ Τζάκσον
  • Background κιθάρα από τον Στηβ Λουκάθερ
  • Πληκτρολόγια, συνθεσάιζερ και μπάσο από τον Ντέιβιντ Πάιχ
  • Πληκτρολόγια και συνθεσάιζερ από τον Στηβ Πορκάρο[13]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Pinkerton, Lee (1998). The Many Faces of Michael Jackson. Music Sales Distribution. σελ. 34. ISBN 0711967830. 
  2. Campbell (1995), p. 42–45
  3. Campbell (1995), p. 77–80
  4. Campbell (1995), p. 47–50
  5. 5,0 5,1 5,2 Taraborrelli, p. 500–507
  6. «Michael Jackson speaks: 'I am totally innocent of any wrongdoing.'». Jet.com. Johnson Publishing Company. 1994-01-10. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2012-07-13. http://archive.is/uQ5S. Ανακτήθηκε στις 2010-01-26. 
  7. Taraborrelli, p. 518–520
  8. Taraborrelli, p. 514–516
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 Campbell (1995), p. 89–93
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 Taraborrelli, p. 524–528
  11. 11,0 11,1 11,2 Pareles, Jon (1995-06-18). «Pop View; Michael Jackson Is Angry, Understand?». The New York Times. The New York Times Company. http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=990CE0DD123DF93BA25755C0A963958260&scp=4&sq=HIStory+album+michael+jackson+review&st=nyt. Ανακτήθηκε στις 2008-09-18. 
  12. Campbell (1995), p. 104–106
  13. 13,0 13,1 George, p. 12
  14. 14,0 14,1 «MJ visionary». Sony BMG. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις April 8, 2008. http://web.archive.org/web/20080408061311/http://www.mjvisionary.com/mjvisionary.html. Ανακτήθηκε στις 2008-11-05. 
  15. Swygart, William (2008-04-08). «Top Ten Things About "Rasputin" By Boney M». Stylus magazine. http://www.stylusmagazine.com/articles/staff_top_10/top-ten-things-about-rasputin-by-boney-m.htm. Ανακτήθηκε στις 2008-11-05. 
  16. Jackson, Michael. HIStory booklet. Sony BMG. p 42
  17. Jackson, Michael. Blood on the Dance Floor: HIStory in the Mix booklet. Sony BMG. p 9
  18. Hunter, James (1995-08-10). "Michael Jackson HIStory". Rolling Stone (Wenner Media LLC). http://www.rollingstone.com/artists/michaeljackson/albums/album/312830/review/5943497/history_past_present_and_future_book_1. Ανακτήθηκε στις 2008-07-23. 
  19. Fred Shuster, Jackson attempts to rewrite 'history', Daily News of Los Angeles, 1995-06-18
  20. Erlewine, Stephen. «Michael Jackson HIStory Overview». Allmusic.com. Rovi Corporation. http://www.allmusic.com/album/r216079. Ανακτήθηκε στις 2010-01-27. 
  21. Macdonald, Patrick (1995-06-21). «`History' Lesson: Jackson's Living On Past Glories». The Seattle Times. The Seattle Times. http://community.seattletimes.nwsource.com/archive/?date=19950621&slug=2127467. Ανακτήθηκε στις 2008-11-07. 
  22. Zohny, Josephine (2005-02-09). «In Defense Of Michael». PopMatters. http://www.popmatters.com/music/features/050209-michaeljackson.shtml. Ανακτήθηκε στις 2008-11-05. 
  23. 23,0 23,1 Molloy, Tim (2005-05-22). «Michael Jackson seemingly gives his side of story – on decade-old album». Associated Press. http://www.signonsandiego.com/news/state/20050522-0913-ca-michaeljackson-history.html. Ανακτήθηκε στις 2008-11-05. 
  24. Chris Williams (1995-06-18). «Pop Music Review: Hits and Missives». The Los Angeles Times. Tribune Company. http://www.latimes.com/entertainment/news/music/la-archive-history-review-story,0,2144828.story. Ανακτήθηκε στις 2010-01-27. 
  25. http://tripatlas.com/Stranger_in_Moscow
  26. Taraborrelli, p. 206
  27. 27,00 27,01 27,02 27,03 27,04 27,05 27,06 27,07 27,08 27,09 27,10 «M. Jackson - Stranger In Moscow (nummer)». Ultratop.be. Ultratop. http://www.ultratop.be/nl/showitem.asp?interpret=Michael+Jackson&titel=Stranger+In+Moscow&cat=s. Ανακτήθηκε στις 2008-09-14. 
  28. 28,0 28,1 «Swiss Singles Chart Archives». Hitparade.ch. Hung Medien. http://hitparade.ch/showitem.asp?interpret=Michael+Jackson&titel=Stranger+In+Moscow&cat=s. Ανακτήθηκε στις 2010-01-27. 
  29. George, Nelson (2004). Michael Jackson: The Ultimate Collection booklet p, 48–50. Sony BMG.
  30. «Artist Chart History - Michael Jackson». Billboard. Nielsen Business Media, Inc. http://www.billboard.com/#/artist/michael-jackson/chart-history/4902. Ανακτήθηκε στις 2010-01-27. 
  31. «UK Singles Chart». The Official Charts Company. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις July 30, 2008. http://web.archive.org/web/20080730131136/http://www.theofficialcharts.com/top40_singles.php. Ανακτήθηκε στις 6 July 2009. 

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Stranger in Moscow της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).