Butterflies (τραγούδι, Μάικλ Τζάκσον)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Butterflies
Εξώφυλλο του Butterflies
Single από Μάικλ Τζάκσον
Κυκλοφόρησε 8 Φεβρουαρίου 2002
Format CD, 12"
Ηχογραφήθηκε 2001
Είδος μουσικής Contemporary R&B, neo soul, adult contemporary, smooth jazz
Διάρκεια 4:40
Δισκογραφική Epic
Στιχουργός Μάικλ Τζάκσον, Άντρε Χάρρις
Παραγωγός Άντρε Χάρρις, Μάρσα Αμπρόσιους
singles των Μάικλ Τζάκσον ανά Χρονολογία
Cry
(2001)
Butterflies
(2002)
What More Can I Give
(2003)


You Rock My World
(6)
Butterflies
(7)
Speechless
(8)

Το Butterflies είναι τραγούδι του Μάικλ Τζάκσον. Το τραγούδι γράφτηκε από τους Άντρε Χάρρις και Μάρσα Αμπρόσιους και παράχθηκε από τους Τζάκσον και Χάρρις. Το τραγούδι εμφανίζεται στο δέκατο άλμπουμ του Τζάκσον, Invincible (2001). Το Butterflies είναι μια midtempo μπαλάντα με μουσικά ύφη της R&B. Το single έλαβε γενικά μεικτές κριτικές - κάποιο θεώρησαν ότι ήταν ένα από τα καλύτερα τραγούδια του Invincible ενώ άλλοι θεώρησαν ότι ήταν «σεμνό τραγούδι».

Το τραγούδι κυκλοφόρησε ως το τρίτο single από το Invincible στις ΗΠΑ μόνο τον Φλεβάρη του 2002, από την Epic Records. Το τραγούδι είχε καλή εμφάνιση στα τσαρτ, φθάνοντας έως τη 14η θέση του Billboard Hot 100, και στη 2η και 36η θέση στα άλλα τσαρτ του Billboard, το 2001 και το 2002. Το Butterflies δεν προωθήθηκε με μουσικό βίντεο.

Προϊστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Butterflies ηχογραφήθηκε το 2001 από τον Μάικλ Τζάκσον για το άλμπουμ Invincible, που κυκλοφόρησε τον ίδιο χρόνο.[1] Το τραγούδι γράφτηκε από τους Άντρε Χάρρις και Μάρσα Αμπρόσιους, με τη δεύτερη να είναι μέλος της Floetry,[2] και παράχθηκε από τους Τζάκσον και Χάρρις.[1] Ο Τζάκσον πρώτα γνώρισε την Αμπρόσιους και την Νάταλι Στιούαρτ, η οποία ήταν επίσης μέλος της Floetry, χάρη στον Τζων ΜακΚλέιν, μάνατζερ του Τζάκσον.[2] Η Στιούαρτ είπε ότι ήταν έκπληκτη όταν ο Τζάκσον τις κάλεσε με την Αμπρόσιους στο στούντιο.[2] Αργότερα, σε συνέντευξη με το περιοδικό LAUNCH, δήλωσε, «Ήταν απίστευτο καθώς μας ρωτούσε συνέχεια Μάρσα, ποια είναι η επόμενη αρμονία; Κορίτσια, ακούγεται σωστά αυτό; Τι νομίζετε; Ήταν αυτό που θέλατε;; Ήταν τόσο ανοιχτός».[2]

Όταν η Αμπρόσιους συναντήθηκε για πρώτη φορά με τον Τζάκσον, χρειάστηκε λίγη ώρα να ξεπεράσει το σοκ.[2] Αργότερα δήλωσε στο περιοδικό LAUNCH, «Για να ξεκινήσουμε, ήμουν κάπως σοκαρισμένη. Επειδή δεν ξέρεις πως θα νιώθεις σε τέτοιες περιπτώσεις. Είχα δάκρυα στα μάτια και ήμουν νευρική. Άλλα όταν μπήκα στο στούντιο, κατάλαβα πως ήταν δουλειά, ήταν δουλειά. Έπρεπε να καθοδηγώ φωνητικά ένα θρύλο».[2] Ο Χάρρις σχολίασε για το single, «Αυτός σε δείχνει, παραμένω ο Μάικλ Τζάκσον που έκανε το Billie Jean και το Rock With You επείδη το Butterflies πηγαίνει σε αυτή την κατεύθυνση».[3] Το τραγούδι θεωρείται ως το αγαπημένο κομμάτι του Τζάκσον από το άλμπουμ Invincible.[2] Σε αντίθεση με τα προηγούμενα singles που κυκλοφόρησαν από το Invincible, δεν κυκλοφόρησε μουσικό βίντεο για να προωθήσει το μουσικό βίντεο, αν και το 2002, η Los Angeles Times ανάφερε ότι ο Τζάκσον «δεν απάντησε ποτέ» σε πρόταση για βίντεο της Sony Music Entertainment για το Butterflies.[4]

Σύνθεση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Butterflies είναι μια midtempo ερωτική μπαλάντα με διάφορες μουσικές επιρροές.[5][6][7] Το τραγούδι ανήκει στις κατηγορίες της ποπ, της R&B και της adult contemporary.[8] Η Βαν Βάτσον, του Providence Journal, σημείωσε ότι το κομμάτι είναι «βελούδινη παλαιοσχολική soul μπαλάντα» και έχει το «απλό ύφος του Ντέιβιντ Ράφφιν στη δεκαετία του '70».[9] Ο Στέφεν Τόμας Έρλεβαϊν, του Allmusic, σημείωσε ότι το Butterflies έχει «κρουστά σε ύφος Bacharach». Ο Λόνελλ Μπόαντναξ Τζούνιορ, της Daily Helmsman Online ένιωσε ότι το Butterflies είναι ένα καλόψυχο τραγούδι που επιστρέφει τον Τζάκσον στις «R&B ρίζες του».[10] Ο Μπεν Ράγιερ, της Toronto Star, ένιωσε ότι το κομμάτι έχει «αργή γλοιώδη πίεση».[11] Το Butterflies είναι γραμμένο σε υπογραφή χρόνου του κοινού χρόνου.[8] Κατά τη διάρκεια του τραγουδιού, τα φωνητικά του Τζάκσον κυμαίνονται μεταξύ του E♭3 και του E♭5.[8] Το κομμάτι παίζεται στην κλείδα του μεγάλου Α♭.[8] Το Butterflies έχει αργό τέμπο με 92 κτύπους ανά λεπτό.[8] Λυρικώς, το Butterflies περίγραφει τα αισθήματα κάποιου όταν αγαπά κάποιον άλλο.

Κριτική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το κομμάτι έλαβε γενικά ανάμεικτες κριτικές. Ο Κεν Μπάρνς, του USA Today, περιέγραψε το κομμάτι ως «μπαλάντα με ασαφή συναισθήματα. Μοιάζει με κάμπιες».[12] Ο Φράνκ Κόγκαν, του Village Voice, αναφερόμενος στους στίχους I would give you anything baby, just make my dreams come true/Oh baby you give me butterflies, έγραψε «έτσι, θα της δώσεις ως αντάλλαγμα κάμπιες; πουλιά;» και πρόσθεσε ότι αυτό που αρπάζει την προσοχή του σε τραγούδια όπως το Butterflies «δεν είναι η μελωδία, αλλά το backbeat».[13] Η Κριστίν Λέο, της New Straits Times, έδωσε στο κομμάτι μια πιο θετική κριτική, ονομάζοντας το κομμάτι «πλούσια» μπαλάντα.[6] Ο κριτικός Ρόμπερτ Χίλμπουρν, της Los Angeles Times, περιέγραψε το Butterflies, και ένα άλλο κομμάτι από το Invincible (Speechless), ως «θλιβερά όπως το δηλώνει και ο τίτλος τους».[14] Ένας δημοσιογράφος του ίδιου περιοδικού ένιωσε ότι το κομμάτι ήταν για ρομαντικό «πανικό».[15] Ο Ντάρριλ Φρίρσον, του University Wire, ένιωσε ότι κομμάτια όπως το Butterflies μπορούν να ρυθμίσουν «τη διάθεση για κάθε ρομαντικό διάλειμμα».[16] Ο Τζόελ Ρούμπινοφ, της The Record, είπε ότι το Butterflies ήταν ένα «από τα καλά τραγούδια» από το Invincible,[17] ενώ ένας δημοσιογράφος της The Atlanta Journal δήλωσε ότι κομμάτι ήταν ένα «σεμνό κομμάτι».[18]

Ένας δημοσιογράφος της Atlanta Journal-Constitution παρουσίασε το Butterflies ως «χαλαρό».[3] Ο Μαρκ Άνθονι Νίαλ, του Popmatters, έγραψε στην ανάλυση του άλμπουμ του Τζάκσον, το 2002, ονόματι Love Songs, ότι κομμάτια όπως το Butterflies, δείχνουν την «ουσία της ιδιοφυϊας του Τζάκσον που από παιδί μπορούσε να τραγουδήσει ακόμα και για τα εγκόσμια, έξω από το κουτί»[19] Η Έλλιοτ Σιλβέστερ, της The Independent, ένιωσε ότι μπαλάντες του Invincible όπως Speechless και Butterflies είναι «σχεδόν στερεότυπο σφάλμα»[20] Ο Γκρέγκ Κοτ, της Chicago Tribune, είπε ότι ο Τζάκσον δεν «είναι πιστικός ως άνθρωπος ευάλωτος σε γυναίκες στις μπαλάντες» όπως το Butterflies.[21] Ο Στέφεν Τόμας Έρλεβαϊν, του Allmusic, σχολίασε ότι το Invincible έγινε «γνωστό» χάρη σε «όμορφες μπαλάντες» όπως Break of Dawn και Butterflies. Ο Ντέιβιν Μπράουν, της Entertainment Weekly, έγραψε στην αξιολόγηση του για το Invincible ότι, «Οι μπαλάντες είναι μάτσο κοινότυπων στίχων, και αστεϊσμούς όπως στα Butterflies και Break of Dawn και μπορούν να προέλθουν από όποιονδήποτε».[22] Δημοσιογραφός της Philadelphia Inquirer δήλωσε ότι το κομμάτι ήταν «πανέμορφο»[23] και ο Μπομάνι Τζόουνς, του Salon.com, δήλωσε ότι το Butterflies ήταν «αφρώδης κομμάτι».[24] Ο Μπεν Ράγιερ, της Toronto Star, έγραψε ότι ο Τζάκσον «ναύλει καλύτερα» στο Butterflies.[11]

Η Κάθριν Χάλαμπι, της Yale Daily News, είπε ότι τραγούδια του άλμπουμ όπως Heaven Can Wait, Butterflies και You are My Life «πληρούν τις ποσοστώσεις ζαχαρούχων μπαλάντων».[25] Ο Τζων Πάρελς, της The New York Times, είπε ότι κομμάτι στο Invincible όπως Butterflies και Don't Walk Away είναι «λιωμένες μπαλάντες αγάπης».[7] Ο Πάρελς σημείωσε στην αξιολόγηση του για το άλμπουμ ότι τα τραγούδια σε αυτό έχουν θέματα από προηγούμενα άλμπουμ του Τζάκσον, όπως μπαλάντες αγάπης, καθώς και κομμάτια που προτρέπουν τους ανθρώπους να βελτιώσουν τον κόσμο.[7] Ο Τιμ Πέρζικ, της Duke Chronicle, έγραψε, «Με το Butterflies να είναι έβδομο στον κατάλογο κομματιών του άλμπουμ, είναι ασαφές γιατί ο Τζάκσον δεν συνεργάστηκε με την Μαράια Κάρεϊ, τα Heartbreaker, Breakdown και Butterfly της οποίας θα ταίριαζαν πολύ» στο άλμπουμ Invincible του Τζάκσον.[26] Ο κριτικός Κρέιντ Σέιμουρ, της Buffalo News, έγραψε ότι «μια άλλη νικηφόρα μελωδία» για το άλμπουμ είναι το «ονειρικό Butterflies, με τον midtempo ρυθμό του»[5] Ο Ρότζερ Φρίντμαν, του Fox News Channel, ένιωσε ότι το τραγούδι ήταν απλά ένα «συναισθηματικό δωράκι» που προσπαθεί να «προκαταβάλλει την έννοια» ότι ο Τζάκσον είναι ο άνδρας των γυναικών.[27] Ο Κέβιν Κ. Τζόνσον, της St. Louis Post-Dispatch, περιέγραψε το Butterflies ως «αίσθημα που κάποιος σημαντικός δίνει σε αυτόν»[28] Οι μουσικοί κριτικοί της South Florida Sun Sentinel είπαν ότι το κομμάτι δείχνει την «ντροπαλή, ευγενική πλευρά» του Τζάκσον.[29]

Εμφάνιση στα τσαρτ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Butterflies έκανε το ντεμπούτο του στο Billboard Hot 100 στις αρχές του Νοεμβρίου του 2001, στη 60η θέση.[2] Το single έφθασε μέχρι τη 14η θέση στο Billboard Hot 100 στα τέλη του 2001.[30] Το κομμάτι επίσης έφθασε στο top ten, φθάνοντας μέχρι τη 2η θέση, στο Billboard Hot R&B/Hip-Hop Songs στις 26 Ιανουαρίου 2002[30] - το τραγούδι έχασε την πρώτη θέση από το Always on Time των Ja Rule και Ashanti.[31] Το 2002, το Butterflies επίσης έφθασε στη 36η θέση στο Billboard Top 40 Mainstream.[30] Το κομμάτι, το οποίο κυκλοφόρησε ως προωθητικό single παγκοσμίως, δεν μπήκε σε κανένα τσαρτ εκτός ΗΠΑ.[32]

Κατάλογος κομματιών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Promo - CD-Single (Epic ESK 54863)[32]
  1. Butterflies (Album Version) - 4:40
Michael Jackson - Butterflies (Track Masters Remix)[33]
  • A1 Butterflies (Master Mix) (Featuring - Eve) - 3:47
  • A2 Butterflies (Michael A Cappella) - 2:13
  • B1 Butterflies (Eve A Cappella) (Featuring - Eve) - 3:47
  • B2 Butterflies (Master Mix Instrumental) - 3:47

Προσωπικό[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Σύνθεση από τους Άντρε Χάρρις και Μάρσα Αμπρόσιους
  • Παραγωγή από τους Μάικλ Τζάκσον και Άντρε Χάρρις
  • Κύρια φωνητικά από τον Μάικλ Τζάκσον
  • Background φωνητικά από τους Μάικλ Τζάκσον και Μάρσα Αμπρόσιους
  • Όργανα από τον Άντρε Χάρρις
  • Πνευστά από τους Νόρμαν Τζεφ Μπράντσαβ και Ματ Κάππι
  • Ηχογράφηση από τους Άντρε Χάρρις και Μπρους Σβήντεν
  • Βοηθός μηχανικός: Βίνταλ Ντέιβις
  • Μιξάρισμα από τον Μπρους Ράμμκινσον

Πηγή:[34]

Τσαρτ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τσαρτ (2001/2002) Καλύτερη
θέση
U.S. Billboard Hot 100 14[30]
U.S. Billboard Hot R&B/Hip-Hop Songs 2[30]
U.S. Billboard Top 40 Mainstream 36[30]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 Invincible liner notes Epic Records (2001)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 Johnson Jr., Billy (2001-11-15). «Songwriter Gets The 'Butterflies'». Yahoo Music. Yahoo Inc. http://new.music.yahoo.com/michael-jackson/news/artist-name-michael-jackson-id-1013025-songwriter-gets-the-butterflies--12063973. Ανακτήθηκε στις 2010-05-08. 
  3. 3,0 3,1 «With a new album, a popular single, and in demand as a hot commodity on television, Michael Jackson proves he's still.... A fan favorite». Atlanta Journal-Constitution. Cox Enterprises. 2002-01-09. http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AT&p_theme=at&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0F0F007E21514E96&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM. Ανακτήθηκε στις 2010-05-08. 
  4. Phillips, Chuck (2002-07-09). «Power, Money Behind Jackson's Attack on Sony, Insiders Say; Music: Some in the industry question the pop singer's motives in going after his longtime record company.». Los Angeles Times. Tribune Company. http://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/134224701.html?dids=134224701:134224701&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&type=current&date=Jul+09%2C+2002&author=CHUCK+PHILIPS&pub=Los+Angeles+Times&desc=Power%2C+Money+Behind+Jackson's+Attack+on+Sony%2C+Insiders+Say%3B+Music%3A+Some+in+the+industry+question+the+pop+singer's+motives+in+going+after+his+longtime+record+company.&pqatl=google. Ανακτήθηκε στις 2010-05-08. 
  5. 5,0 5,1 Seymour, Craig (2001-10-26). «SAME OLD JACKO». Buffalo News. Berkshire Hathaway. http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=BN&p_theme=bn&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EF6A5BCB107E9D8&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM. Ανακτήθηκε στις 2010-05-08. 
  6. 6,0 6,1 Leo, Christie (2001-12-02). «Article: Compelling Tori». New Straits Times. Media Prima. http://www.highbeam.com/doc/1P1-82629981.html. Ανακτήθηκε στις 2010-05-08. 
  7. 7,0 7,1 7,2 Pareles, Jon (2001-10-28). «Music; To Regain Glory, The New Michael Imitates the Old (Page 2)». New York Times. New York Times Company. http://www.nytimes.com/2001/10/28/arts/music-to-regain-glory-the-new-michael-imitates-the-old.html?sec=&spon=&pagewanted=2. Ανακτήθηκε στις 2010-05-08. 
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 "Butterflies – Michael Jackson Digital Sheet Music (Digital Download)". MusicNotes.com (Alfred Publishing Co. Inc). 
  9. Watson, Vaughn (2001-11-11). "Spears and Jackson: Mostly stuck in old grooves". Providence Journal (A. H. Belo). 
  10. «In fans' eyes, Jackson still 'Invincible'». Daily Helmsman Online. 2010-10-31. http://media.www.dailyhelmsman.com/media/storage/paper875/news/2001/10/31/ArtsEntertainment/In.Fans.Eyes.Jackson.Still.invincible-1752586.shtml. Ανακτήθηκε στις 2010-05-08. 
  11. 11,0 11,1 Rayner, Ben (2001-10-31). "Invincible incredibly insipid ; New album is not the come-back Jackson has been hoping for". Toronto Star (Torstar). 
  12. Barnes, Ken (2001-12-21). «Singling out the year's high, low notes». USA Today. Gannett Co. Inc. http://pqasb.pqarchiver.com/USAToday/access/96970620.html?dids=96970620:96970620&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&type=current&date=Dec+27%2C+2001&author=Ken+Barnes&pub=USA+TODAY&desc=Singling+out+the+year's+high%2C+low+notes&pqatl=google. Ανακτήθηκε στις 2010-05-08. 
  13. Kogan, Frank (2001-11-27). «The Man in the Distance». Village Voice. Village Voice Media. http://www.villagevoice.com/2001-11-27/music/the-man-in-the-distance/. Ανακτήθηκε στις 2010-05-08. 
  14. Hilburn, Robert (2001-10-28). «Michael Jackson's 'Invincible'». Los Angeles Times. Tribune Company. http://www.latimes.com/entertainment/news/music/la-archive-invincible-review-oct28,0,1825017.story. Ανακτήθηκε στις 2010-05-08. 
  15. «Pop Music; Record Rack; All the King's Men Can't Help». Los Angeles Times. Tribune Company. 2001-10-28. http://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/86729836.html?dids=86729836:86729836&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&type=current&date=Oct+28%2C+2001&author=&pub=Los+Angeles+Times&desc=Pop+Music%3B+Record+Rack%3B+All+the+King's+Men+Can't+Help&pqatl=google. Ανακτήθηκε στις 2010-05-08. 
  16. Frierson, Darryl (2001-11-05). «Article: CD REVIEW: New album proves Michael Jackson is 'invincible'». University Wire. http://www.highbeam.com/doc/1P1-47950587.html. Ανακτήθηκε στις 2010-05-08. 
  17. Rubinoff, Joel (2001-11-03). «What has Michael Jackson done to deserve this?». The Record. http://pqasb.pqarchiver.com/thestar/access/432937431.html?dids=432937431:432937431&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&type=current&date=Nov+03%2C+2001&author=Joel+Rubinoff&pub=The+Record&desc=What+has+Michael+Jackson+done+to+deserve+this%3F&pqatl=google. Ανακτήθηκε στις 2010-05-08. 
  18. "He's been 'Dangerous', 'Bad,' now -- ho-hum -- 'Invincible'". The Atlanta Journal (Cox Enterprises). 2001-10-31. 
  19. Neal, Mark Anthony (2002-01-15). «Michael Jackson: Love Songs». Popmatters. PopMatters Media, Inc. http://www.popmatters.com/music/reviews/j/jacksonmichael-love.shtml. Ανακτήθηκε στις 2010-05-08. 
  20. Sylvester, Elliot (2002-01 -14). "Invincible shows that Jacko is not". The Independent (Alexander Lebedev). 
  21. Kot, Greg (2001-10-29). «Neither off-the-wall nor off-the-charts ; Michael Jackson's `Invincible' a big disappointment». Chicago Tribune. Tribune Company. http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/86764359.html?dids=86764359:86764359&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&type=current&date=Oct+29%2C+2001&author=Greg+Kot%2C+Tribune+rock+critic&pub=Chicago+Tribune&desc=Neither+off-the-wall+nor+off-the-charts+%3B+Michael+Jackson's+%60Invincible'+a+big+disappointment&pqatl=google. Ανακτήθηκε στις 2010-05-08. 
  22. David Browne (2001-11-09). «Invincible (2001)». Entertainment Weekly. Time Warner Inc. http://www.ew.com/ew/article/0,,253595,00.html. Ανακτήθηκε στις 2010-05-08. 
  23. «King of Pop is back, with slick, soulless 'Invincible'». Philadelphia Inquirer. 2001-11-04. http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=PI&s_site=philly&p_multi=PI&p_theme=realcities&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EF9D51191826730&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM. Ανακτήθηκε στις 2010-05-08. 
  24. Jones, Bomani (2002-06-26). «Who's bad?». Salon.com. Salon Media Group, Inc. http://www.salon.com/entertainment/music/feature/2002/06/26/jacko. Ανακτήθηκε στις 2010-05-08. 
  25. Halaby, Catherien (2001-11-02). «Jacko exposes mortality in Invincible». Yale Daily News. The Yale Daily News Publishing Company. http://www.yaledailynews.com/scene/music/2001/11/02/jacko-exposes-mortality-in-invincible/. Ανακτήθηκε στις 2010-05-08. 
  26. Perzyk, Tim (2001-11-02). «Jackson sucks». Duke Chronicle. DSPC. http://dukechronicle.com/article/jackson-sucks. Ανακτήθηκε στις 2010-05-08. 
  27. Friedman, Roger (2001-10-19). «Exclusive: Jacko's New Album, a Thin Line Between Hostility and Puppy Love». Fox News Channel. Fox News Network, LLC. http://www.foxnews.com/story/0,2933,36865,00.html. Ανακτήθηκε στις 2010-05-08. 
  28. Johnson, Kevin C. (2001-11-02). «JACKSON'S "INVINCIBLE" ISN'T "BAD, "JUST "OLD"». St. Louis Post-Dispatch. Lee Enterprises. http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=SL&p_theme=sl&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EF8ACBD77152066&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM. Ανακτήθηκε στις 2010-05-08. 
  29. «THE JACKSON LEGEND». South Florida Sun Sentinel. Tribune Company. 2001-11-30. http://pqasb.pqarchiver.com/sun_sentinel/access/93070637.html?dids=93070637:93070637&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&type=current&date=Nov+30%2C+2001&author=Dwight+Roache+Stoneman+Douglas+High+By+Megan+Leap+Spanish+River+High+By+Greg+Overzat+Stoneman+Douglas+High&pub=South+Florida+Sun+-+Sentinel&desc=THE+JACKSON+LEGEND&pqatl=google. Ανακτήθηκε στις 2010-05-08. 
  30. 30,0 30,1 30,2 30,3 30,4 30,5 «allmusic ((( Invincible > Charts & Awards > Billboard Singles )))». Allmusic. Rovi Corporation. http://www.allmusic.com/album/r553140. Ανακτήθηκε στις 2010-02-13. 
  31. «Hot R&B/Hip-Hop Songs: Week of January 26, 2002». Billboard. Nielsen Business Media, Inc. http://www.billboard.com/#/charts/r-b-hip-hop-songs?chartDate=2002-01-26. Ανακτήθηκε στις 2010-05-08. 
  32. 32,0 32,1 «MICHAEL JACKSON - BUTTERFLIES (CHANSON)». LesCharts.com. Hung Medien. http://www.lescharts.com/showitem.asp?interpret=Michael+Jackson&titel=Butterflies&cat=s. Ανακτήθηκε στις 2010-05-08. 
  33. «Michael Jackson - Butterflies (Track Masters Remix)». Discogs. http://www.discogs.com/Michael-Jackson-Butterflies-Track-Masters-Remix/release/459620. Ανακτήθηκε στις 2001-05-10. 
  34. Liner notes of Invincible (2001).

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Butterflies (Michael Jackson song) της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).