Νικόλα Πάσιτς

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Πάσιτς

Ο Νικόλα Πάσιτς (Σερβικά: Никола Пашић), 1845-1926), ήταν Σέρβος πολιτικός, πέντε φορές πρωθυπουργός της Σερβίας και τρεις φορές του μετέπειτα Βασιλείου Σέρβων Κροατών και Σλοβένων. Το όνομά του συνδέθηκε με τους Βαλκανικούς Πολέμους και τον Α΄ Παγκοσμιο Πόλεμο.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Νικόλα Πάσιτς γεννήθηκε στη Ζάγετσαρ της Σερβίας το 1845. Σπούδασε αρχικά στο Βελιγράδι μηχανολόγος και στη συνέχεια στο Πολυτεχνείο της Ζυρίχης όπου και υποκινούμενος από τον Ρώσο αναρχικό Μιχαήλ Μπακούνιν άρχισε να ενδιαφέρεται για τον φιλελευθερισμό της εποχής. Όταν επέστρεψε ανέλαβε τη σύνταξη της εφημερίδας "Οσλομποντιένε", όργανο της σοσιαλιστικής ομάδας του Σβέτοζαρ Μάρκοβιτς, γενόμενος προπαγανδιστής. Θεωρώντας πως ο τότε Βασιλιάς Μίλαν Ομπρένοβιτς της Σερβίας στερούσε τη Χώρα από μία εθνική προοπτική ασχολήθηκε ενεργά με την πολιτική. Το 1878 εκλέχθηκε βουλευτής και αρχηγός της αντιπολίτευσης κατά της απολυταρχίας. Όταν εκδηλώθηκε κάποια λαϊκή εξέγερση όπου θεωρήθηκε υποκινούμενη από το Ριζοσπαστικό κόμμα, την ίδρυση του οποίου είχε βοηθήσει ο Πάσιτς τον ανάγκασε να διαφύγει στη Βουλγαρία. Όταν ο Μίλαν τελικά παραιτήθηκε υπέρ του γιου του Αλέξανδρου Ομπρένοβιτς, το 1899, ο Πάσιτς επέστρεψε όπου και εκλέχθηκε πρόεδρος του Κοινοβουλίου. Έτσι διετέλεσε για πρώτη φορά Πρωθυπουργός στη περίοδο από τον Φεβρουάριο του 1891 μέχρι τον Αύγουστο του 1892. Την περίοδο αυτή ως υπουργός Εξωτερικών συνόδεψε τον Βασιλέα Αλέξανδρο σε επίσημη επίσκεψη στη Ρωσία δημιουργώντας σταθερούς δεσμούς με το τσαρικό καθεστώς.

Κατά την απόπειρα δολοφονίας του Μίλαν το 1899, του απαγγέλθηκαν ψευδείς κατηγορίες περί συμμετοχής του όπου και συλληφθείς καταδικάστηκε σε θάνατο. Ο Βασιλιάς όμως Αλέξανδρος τον αμνήστευσε όπου και μετά αυτοεξορίστηκε. Μετά όμως από το αιματηρό πραξικόπημα του 1903 όπου η δυναστεία των Ομπρένοβιτς ανατράπηκε και στο θρόνο ανήλθε ο Πέτρος Α' Καραγιώργεβιτς ο Πάσιτς δικαιωμένος πλέον άρχισε να κυριαρχεί στη πολιτική σκηνή. Έτσι από τον Δεκέμβριο του 1904 μέχρι τον Μάιο του 1905 διετέλεσε 2η φορά Πρωθυπουργός και υπουργός των Εξωτερικών. Τότε κατάφερε και αντιμετώπισε με επιτυχία τον δασμολογικό πόλεμο που ασκούσε τότε η Αυστροουγγαρία κατά της Σερβίας.

Τις ίδιες θέσεις ανέλαβε για 3η φορά από τον Μάιο του 1906 μέχρι τον Ιούνιο του 1908, και 4η φορά από τον Οκτώβριο του 1909 μέχρι το 1911 όπου και αντικαταστάθηκε από τον πολιτικό του αντίπαλο Μίλοβαν Μιλοβάνοβιτς, το 1909 ήταν και υπουργός άνευ χαρτοφυλακίου. Μετά όμως από τον απροσδόκητο θάνατο του Μιλοβάνοβιτς το 1912 ο Πάσιτς ανέλαβε για 5η φορά Πρωθυπουργός και υπουργός Εξωτερικών όπου και υπήρξε η μεγάλη πολιτική φυσιογνωμία στους δύο Βαλκανικούς Πολέμους. Στη διάρκεια δε του Α' Παγκοσμίου Πολέμου ηγούνταν της εξόριστης κυβέρνησης της Σερβίας.

Mετά τη λήξη του πολέμου, στις 1 Δεκεμβρίου του 1918 δημιουργήθηκε το νέο Βασίλειο των Σέρβων Κροατών και Σλοβένων και ο Πάσιτς διορίστηκε πρωθυπουργός το 1921 μέχρι που αναγκάσθηκε τελικά σε παραίτηση το 1925 μετά από τρεις πρωθυπουργίες. Πέθανε το επόμενο έτος, το 1926, στο Βελιγράδι.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • "Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα" τ.48ος, σ.229-230.