Μάρκο φαν Μπάστεν

Μάρκο φαν Μπάστεν
Προσωπικά στοιχεία
Γέννηση	31 Οκτωβρίου 1964 (1964-10-31) Ουτρέχτη, Ολλανδία
Θέση	Προπονητής (πρώην επιθετικός)
Πληροφορίες συλλόγου
Σύλλογος	Εθνική Ολλανδίας
Σύλλογοι νέων
1981-1982	Άγιαξ
Προηγούμενοι σύλλογοι
Περίοδος	Σύλλογος	Εμφ. (Γκ)*
1982-1987 1987-1993	Άγιαξ Μίλαν	172 (152) 198 (125)
Εθνική ομάδα
1983-1992	Εθνική Ολλανδίας	58 (24)
Προπονητική καριέρα
2003-2004 2004-2008 2008-2009	Άγιαξ (δεύτερη ομάδα) Εθνική Ολλανδίας Άγιαξ
*Οι εμφανίσεις και τα γκολ αφορούν μόνο το κύριο πρωτάθλημα.

Ο Μάρκο φαν Μπάστεν (ολλανδικά: Marcel van Basten) είναι ολλανδός προπονητής και παλιότερα ποδοσφαιριστής. Σταμάτησε πρόωρα την ποδοσφαιρική του καριέρα εξαιτίας τραυματισμού, αλλά πρόλαβε να καθιερωθεί ως ένας από τους κορυφαίους παίκτες της γενιάς του. Αγωνιζόταν ως επιθετικός και κέρδισε τίτλους με τον Άγιαξ, τη Μίλαν και την Εθνική Ολλανδίας. Έχει ανακηρυχθεί καλύτερος ευρωπαίος παίχτης της χρονιάς τρεις φορές (1988, 1989 και 1992) και μία φορά καλύτερος παίχτης της χρονιάς διεθνώς (1992).

Ψηφίστηκε ο δέκατος καλύτερος ποδοσφαιριστής του 20^ου αιώνα σε ψηφοφορία της Διεθνούς Υπηρεσίας Ιστορίας και Στατιστικής Ποδοσφαίρου (IFFHS). Επίσης κατετάγη όγδοος σε αντίστοιχη ψηφοφορία του γαλλικού περιοδικού France Football, ανάμεσα στους νικητές της Χρυσής Μπάλας.

Ποδοσφαιρική καριέρα

Ο φαν Μπάστεν ξεκίνησε το ποδόσφαιρο σε ηλικία 7 ετών. Έπαιζε σε ομάδες της γενέτειράς του Ουτρέχτης μέχρι τον Απρίλιο του 1982, οπότε και πήρε μεταγραφή για τον Άγιαξ. Στον Άγιαξ αναδείχθηκε το ταλέντο του στο σκοράρισμα και η εξαιρετική τεχνική του. Ήταν πρώτος σκόρερ για τέσσερις συνεχόμενες σεζόν (από 1984 ως το 1987), πετυχαίνοντας 117 γκολ σε 112 αγώνες. Τη σεζόν 1985-86, με 37 γκολ σε 26 αγώνες, ήταν ο πρώτος σκόρερ στην Ευρώπη και κέρδισε το χρυσό παπούτσι. Την επόμενη χρονιά ο Άγιαξ κατέκτησε το Κύπελλο Κυπελλούχων. Στον τελικό εναντίον της Λοκομοτίβ Λειψίας ο φαν Μπάστεν σημείωσε το νικητήριο γκολ.

Το 1987 ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι τον έφερε στη Μίλαν και το 1988 τον ακολούθησαν οι συμπατριώτες του Ρούουντ Γκούλιτ και Φρανκ Ράικαρντ. Στην πρώτη του σεζόν στην Ιταλία η Μίλαν κέρδισε το πρωτάθλημα για πρώτη φορά μετά από οκτώ χρόνια, αλλά ο φαν Μπάστεν έπαιξε μόνο σε 11 αγώνες, καθώς υπέφερε από τραυματισμό στον αστράγαλο. Ανέκαμψε το καλοκαίρι του 1988 στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα στη Δυτική Γερμανία, όπου η Ολλανδία κατέκτησε το τρόπαιο. Πέτυχε συνολικά πέντε γκολ, ένα χατ τρικ εναντίον της Αγγλίας, το νικητήριο γκολ στον ημιτελικό με τη Δυτική Γερμανία, και ένα ακόμα στον τελικό εναντίον της Σοβιετικής Ένωσης. Ήταν ο πρώτος σκόρερ της διοργάνωσης και ψηφίστηκε πολυτιμότερος παίχτης.

Τη σεζόν 1988-89 ο φαν Μπάστεν ανακηρύχθηκε ευρωπαίος παίχτης της χρονιας. Σκόραρε 19 γκολ στο πρωτάθλημα και βοήθησε τη Μίλαν να κατακτήσει το Κύπελλο Πρωταθλητριών Ευρώπης. Στον τελικό εναντίον της Στεάουα Βουκουρεστίου πέτυχε δύο γκολ. Το 1989-90 ήταν ο πρώτος σκόρερ στο ιταλικό πρωτάθλημα και η Μίλαν υπερασπίστηκε επιτυχώς τον τίτλο της πρωταθλήτριας Ευρώπης εναντίον της Μπενφίκα. Πήρε μέρος με την Εθνική Ολλανδίας στο Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου 1990, η οποία όμως αποκλείστηκε νωρίς από τη Δυτική Γερμανία.

Ακολούθησε μια απογοητευτική σεζόν για τη Μίλαν (1990-91). Οι σχέσεις του φαν Μπάστεν με τον προπονητή Αρίγκο Σάκι ήταν κακές και ο Μπερλουσκόνι απέλυσε τον Σάκι. Την επόμενη χρονιά με προπονητή τον Φάμπιο Καπέλο η Μίλαν κέρδισε το πρωτάθλημα αήττητη και ο φαν Μπάστεν με 25 γκολ ήταν και πάλι πρώτος σκόρερ. Στο Euro 1992 η Ολλανδία έφτασε στους ημιτελικούς, όπου αποκλείστηκε στα πέναλτι από τη Δανία. Το πέναλτι που εκτέλεσε ο φαν Μπάστεν απέκρουσε ο Πέτερ Σμάιχελ.

Η Μίλαν συνέχισε το αήττητο σερί της στη σεζόν 1992-93, επεκτείνοντάς το σε συνολικά 58 αγώνες. Ο φαν Μπάστεν είχε πολύ καλή απόδοση στην αρχή της σεζόν λόγω της οποίας ψηφίστηκε και πάλι ευρωπαίος παίχτης της χρονιάς. Στη συνέχεια όμως υποτροπίασε ο τραυματισμός στον αστράγαλο και μετά από σειρά εγχειρήσεων επέστρεψε στα τελευταία ματς του πρωταθλήματος. Η Μίλαν έφτασε στον τελικό του Τσάμπιονς Λιγκ, όπου όμως έχασε από τη Μαρσέιγ. Αυτός ο τελικός ήταν και το τελευταίο παιχνίδι του φαν Μπάστεν με τη Μίλαν, καθώς ο τραυματισμός του τον υποχρέωσε να διακόψει την επαγγελματική του καριέρα.

Τίτλοι

Σύλλογοι

• Άγιαξ
  • Πρωτάθλημα Ολλανδίας: 1982, 1983, 1985
  • Κύπελλο Ολλανδίας: 1983, 1986, 1987
  • Κύπελλο Κυπελλούχων Ευρώπης: 1987
• Μίλαν
  • Πρωτάθλημα Ιταλίας: 1988, 1992, 1993
  • Σούπερ Κύπελλο Ιταλίας: 1988, 1992, 1993
  • Κύπελλο Πρωταθλητριών Ευρώπης: 1989, 1990 (το σημερινό Τσάμπιονς Λιγκ)
  • Διηπειρωτικό Κύπελλο: 1989, 1990
  • Σούπερ Κύπελλο Ευρώπης: 1989, 1990

Εθνική Ολλανδίας

• Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα: 1988

Ατομικές διακρίσεις

• Παίχτης της χρονίας ΦΙΦΑ: 1992
• Παίχτης της χρονιάς (περιοδικό WorldSoccer): 1988, 1992
• Ευρωπαίος ποδοσφαιριστής της χρονιάς: 1988, 1989, 1992
• Χρυσό παπούτσι Ευρώπης: 1986
• Πρώτος σκόρερ και καλύτερος παίκτης στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα 1988
• Πρώτος σκόρερ στο πρωτάθλημα Ιταλίας: 1990, 1992
• Πρώτος σκόρερ στο πρωτάθλημα Ολλανδίας: 1984, 1985, 1986, 1987

Προπονητική καριέρα

Ο φαν Μπάστεν ως προπονητής της Εθνικής Ολλανδίας

Ο φαν Μπάστεν έφυγε κι επίσημα από τη Μίλαν το 1995, δηλώνοντας ότι δε θ' ασχοληθεί με την προπονητική. Αργότερα όμως άλλαξε γνώμη και παρακολούθησε μαθήματα στη Βασιλική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία της Ολλανδίας (KNVB). Η πρώτη του δουλειά ήταν ως βοηθός του πρώην συμπαίχτη του Γιον φαν τ΄Σιπ στη δεύτερη ομάδα του Άγιαξ το 2003-04. Στις 29 Ιουλίου του 2004 ανέλαβε την Εθνική Ολλανδίας με τον φαν τ΄Σιπ βοηθό του.

Στη θητεία του στην Εθνική Ολλανδίας ο φαν Μπάστεν δεν δίστασε να αποκλείσει μεγάλα αστέρια επειδή θεωρεί ότι η απόδοσή τους δεν είναι ικανοποιητική. Χαρακτηριστικό της τακτικής του είναι ότι για πρώτη φορά ο κορμός της εθνικής δεν αποτελείται από παίκτες των τριών κορυφαίων ολλανδικών ομάδων (Άγιαξ, Αϊντχόφεν και Φέγενορντ). Υπό την καθοδήγησή του η Ολλανδία προκρίθηκε αήττητη στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2006. Δεν κατάφερε όμως να προχωρήσει πέρα από τη φάση των 16, αποκλείστηκε χάνοντας από την Πορτογαλία με 1 - 0.

Το συμβόλαιό του με την εθνική λήγει το 2008. Η Ολλανδία έχει προκριθεί στο Euro 2008 και μάλιστα ως η καλύτερη ευρωπαϊκή ομάδα (πρώτη στην κατάταξη της ΟΥΕΦΑ με βάση τα πρόσφατα αποτελέσματά της). Έχει δηλώσει την πρόθεσή του να αποχωρήσει όταν λήξει το συμβόλαιό του, παρόλο που η ολλανδική ομοσπονδία επιθυμεί να συνεχίσει και για τα προκριματικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου 2010. Μετά το Euro 2008 και την ήττα της Ολλανδίας από τη Ρωσία του Χίντιγκ στα προημιτελικά, ο Φαν Μπάστεν απολύθηκε και αντικαταστάθηκε από τον Μπερντ φαν Μαρβάικ.

Ανέλαβε τον Άγιαξ το καλοκαίρι του 2008 αλλά απολύθηκε στις 6 Μαΐου 2009, όταν η ομάδα του απέτυχε να καταλάβει θέση που θα της επέτρεπε να πάρει μέρος στο Champions League της επόμενης χρονιάς.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

• Ανεπίσημη ιστοσελίδα θαυμαστών (Αγγλικά)
• Εκτενές προφίλ στη σελίδα της Μίλαν (Αγγλικά)