Κόρδοβα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 37°53′0″N 4°46′0″W / 37.88333°N 4.76667°W / 37.88333; -4.76667

Κόρδοβα (Córdoba)

Έμβλημα
Χώρα Ισπανία
Περιφέρεια Κόρδοβα
Νομός Αυτόνομη κοινότητα Ανδαλουσία
Έκταση 1252 km² χλμ²
Υψόμετρο 120 μ. μ
Πληθυσμός 325.453[1] (2008)
Ταχυδρομικός κώδικας 140xx
Ιστοσελίδα http://www.cordoba.es/
Μνημείο Παγκόσμιας
Κληρονομιάς της UNESCO
Ιστορικό Κέντρο της Κόρδοβα
Επίσημο όνομα στον κατάλογο μνημείων της Π.Κ.
Centro Histórico de Córdoba.jpg
Χώρα μέλος Flag of Spain.svg Ισπανία
Τύπος Πολιτιστικό
Κριτήρια i, ii, iii, iv
Ταυτότητα 313
Περιοχή Ευρώπη και Βόρεια Αμερική
Ιστορικό εγγραφής
Εγγραφή 1984 (8η συνεδρίαση)
Επεκτάσεις 1994

Η Κόρδοβα (ισπ. Córdoba, αραβ. قرطبه Qurţuba) είναι πόλη στα νότια της Ισπανίας. Στα ελληνικά απαντάται και ως Κορδούη ή Κορδύβη στις αρχαίες πηγές[2][3]. Βρίσκεται στις όχθες του ποταμού Γουαδαλκιβίρ και αποτελεί πρωτεύουσα της ομώνυμης επαρχίας της Ανδαλουσίας. Έχει 325.453 κάτοικους[1]. Είναι έδρα επισκοπής.

Η Κόρδοβα γνώρισε μεγάλη ακμή από το 756 και καθ' όλη τη διάρκεια του 8ου αιώνα μ.Χ., όταν γνώρισε την εξουσία των Μαυριτανών και έγινε πρωτεύουσα Εμιράτου του Αμπντ αλ Ραχμάν Γ' (912-961). Ήταν περίφημη για τα δέρματά της (cordwainer) και για τους αργυροχόους της, οι οποίοι λέγεται ότι προέρχονταν από τη Δαμασκό. Σήμερα, η οικονομία της βασίζεται στην απόσταξη οινοπνευματωδών ποτών και στην χειροτεχνία (προϊόντα από μαλλί, λινό και μετάξι).

Το ιστορικό κέντρο της πόλης ανακηρύχθηκε το 1984 Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς από την UNESCO. Η ίδια η πόλη αποτελεί αμάλγαμα διαφορετικών πολιτισμών και θρησκειών κατά το πέρασμα των αιώνων και την μακραίωνη ιστορία της.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο ρωμαϊκός ναός στην Κόρδοβα
Το εσωτερικό του Τεμένους της Κόρδοβα

Η πόλη ιδρύθηκε από τους Ρωμαίους το 169 π.Χ. και ονομαζόταν Corduba, πρωτεύουσα της επαρχίας Χισπάνια Μπαέτικα, η πρώτη αποικία που ίδρυσαν οι Ρωμαίοι σε εκείνη την περιοχή[4]. O Στράβων μας πληροφορεί ότι δυο ήταν οι μεγαλύτερες σε δόξα και ισχύ πόλεις της Χερσονήσου: η Κόρδοβα, που ιδρύθηκε από το Κλαύδιο Μάρκελλο, και τα Γάδειρα, η πρώτη λόγω του εδάφους και της έκτασής της και η δεύτερη λόγω του εμπορίου της και της συμμαχίας της με τους Ρωμαίους[4].

Το όνομα της πόλης μάλλον έχει καρχηδονιακή προέλευση. Λόγω του μεγάλου αριθμού ευγενών ανάμεσα στους αποικιστές, η πόλη κέρδισε τον τίτλο της Πατρικίας. Τον 1ο αιώνα π.Χ., η πόλη βοήθησε τους γιους του Πομπήιου εναντίον του Ιούλιου Καίσαρα, στον οποίο όμως κατέληξε μετά την μάχη στη Μούντα το 45 π.Χ., οπότε και εκδικήθηκε την αντίστασή της, οδηγώντας στη σφαγή 20.000 κατοίκους. Ο επίσκοπος Όσιος από την Κόρδοβα συμμετείχε στην οικουμενική σύνοδο της Νικαίας, το 325, καθώς και στη σύνοδο της Σαρδικής, το 343.

Από τη ρωμαϊκή εποχή της πόλης σώζονται η ρωμαϊκή γέφυρα, ο ναός του Κλαύδιου Μαρκέλλου κ.ά. Μετά την πτώση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, από τον 5ο μέχρι και τις αρχές του 8ου αιώνα την πόλη κατείχαν Βησιγότθοι βασιλείς, αλλά μέχρι τον 8ο αιώνα άρχισε να κερδίζει έδαφος η ισλαμική εξάπλωση από τη Βόρεια Αφρική και το 711 καταλήφθηκε από τους μουσουλμάνους[5].

Υπό τους Μαυριτανούς Άραβες, η Κόρδοβα αποτελούσε πρώτα τμήμα του χαλιφάτου της Δαμασκού, αλλά μετά το 756 ο Αμπντ αλ-Ραχμάν Α' την έκανε πρωτεύουσα της Μαυριτανικής Ισπανίας.

Την μεγάλη της ακμή, η οποία αντικατοπτρίζεται και στα εντυπωσιακά οικοδομήματα παραδοσιακής αρχιτεκτονικής, τη γνώρισε η πόλη όταν ήταν πρωτεύουσα του Χαλιφάτου της Κόρδοβα των Ουμαγιάδων, υπό τον Αμπντ αλ-Ραμάν Γ', το 929, και είχε πληθυσμό που έφτανε τους 500.000 κατοίκους[6]. Την εποχή εκείνη και για τον τότε γνωστό κόσμο, ήταν η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη μετά την Κωνσταντινούπολη, γι' αυτό άλλωστε και την αποκαλούσαν Κόσμημα και Κωνσταντινούπολη της Δύσης[7][8].

Το 13ο αιώνα, η Κόρδοβα πέρασε και πάλι στα χέρια των Χριστιανών κατά την ισπανική Ρεκονκίστα (1236, Φερδινάνδος Γ' της Καστίλης), αλλά σαν πόλη είχε ήδη αρχίσει να χάνει το παλιό της μεγαλείο από τον 11ο αιώνα, όταν αποτέλεσε το μήλον της έριδος ανάμεσα σε αντιμαχόμενες δυναστείες που ήθελαν να διαδεχτούν τη γραμμή του αρ Ραμάν.

Ο ερχομός των Ισπανών στην εξουσία περισσότερα επιτάχυνε παρά ανέκοψε την παρακμή των τεχνών, της οικονομίας και του πληθυσμού της πόλης. Κατά τον 19ο αιώνα, η Κόρδοβα προσπαθούσε να ανακάμψει από την καταστροφή του 1808, όταν οι Γάλλοι εισέβαλαν και ερείπωσαν την πόλη.

Πολιτική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Κόρδοβα στην Ισπανία ανέπτυξε την κατάρτιση και θεσμοθέτηση του πρώτου Κανονισμού Συμμετοχής των Πολιτών. Το 1986, ο Κανονισμός διευρύνθηκε ενσωματώνοντας τη λειτουργία των Τοπικών και Κλαδικών Συμβουλίων και την δημιουργία του Συμβουλίου του Κινήματος των Πολιτών. Το 1991, αναπτύχθηκε ένα Δίκτυο Δημοτικών Κέντρων και το 2001 η Κόρδοβα ήταν η πρώτη ευρωπαϊκή πόλη που υιοθέτησε τον συμμετοχικό προϋπολογισμό[9].

Αξιοθέατα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η πόλη διατηρεί σαν κυρίαρχο το αραβικό στοιχείο στην αρχιτεκτονική της.

Το πιο σημαντικό μνημείο της πόλης είναι ο καθεδρικός ναός της Μεσκίτα της Κόρδοβα (στα αραβικά τζαμί), αρχαίο μουσουλμανικό τέμενος που χτίστηκε το 785 και μέχρι τις μέρες μας αποτελεί δείγμα "ένωσης" του χριστιανικού με το ισλαμικό στοιχείο. Είναι το μεγαλύτερο ισλαμικό τέμενος της Ευρώπης και παγκοσμίως: έχει 19 νάρθηκες και διπλή καμάρα με 856 κολώνες, οι οποίες έχουν κατασκευαστεί βάσει διαφορετικών αρχιτεκτονικών ρυθμών. Μετά την κατάκτηση της πόλης από τους Χριστιανούς το 13ο αιώνα, το τέμενος μεταβλήθηκε στον Καθεδρικό ναό της πόλεως και αργότερα ξανακτίσθηκε μερικώς. Ήταν κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Φερδινάνδου Γ' της Ισπανίας, οπότε και χτίστηκαν και το ανάκτορο Αλκάζαρ και το φρούριο της Καλαχόρα[10]. Το τελευταίο χτίστηκε το 1369 από τον Ερρίκο Β΄ της Καστίλης για να υπερασπίσει την πόλη από τον αδερφό του, Πέτρο Α΄ της Καστίλης. Τον 18ο αιώνα χρησιμοποιήθηκε ως φυλακή και τον 19ο αιώνα ως σχολείο θηλέων. Το Αλκάζαρ ήταν αρχικά φρούριο χριστιανών μοναχών το 1328, το οποίο αργότερα χρησιμοποιήθηκε ως παλάτι από τον Αλφόνσο ΙΑ΄.

Φρούριο Καλαχόρα

Διατηρείται ακόμη επίσης μια ρωμαϊκή γέφυρα (Puente Romano), η οποία κατασκευάστηκε από τον αυτοκράτορα Αύγουστο, μια παλιά συναγωγή, μια από τις τρεις που υπάρχουν στην Ισπανία, τα Αναγεννησιακά Παλάτσιο ντε Βιάνα και το Παλάτι των Δουκών, η Μεντίνα Αζαχάρα (10ος αιώνας), το Κάστρο Αλμοδόβαρ, που χτίστηκε από τους Άραβες το 760 και αργότερα χρησιμοποιήθηκε ως βασιλική κατοικία, τα λουτρά του χαλιφάτου και η εβραϊκή συνοικία Τζουντερία.

Μουσεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο Αρχαιολογικό Μουσείο της πόλης βρίσκονται ρωμαϊκά αγάλματα και μωσαϊκά, καθώς και εκθέματα από το μαυριτανικό πολιτισμό.

Στην Galería de la tortura (Μουσείο Βασανιστηρίων), ο επισκέπτης βλέπει τον τρόπο με τον οποίο βασανίζονταν οι συλληφθέντες από τον 13ο έως τον 19ο αιώνα, ενώ στο Μουσείο Καλών Τεχνών υπάρχουν πίνακες των Γκόγια, Mουρίγιο και Χουάν Ντε Βαλντές Λεάλ.

Το Museo Vivo de Al-Ándalus αναδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο οι Εβραίοι, οι Μουσουλμάνοι και οι Χριστιανοί συμβίωσαν ειρηνικά στην πόλη της Κόρδοβα.

Διάσημες προσωπικότητες από την Κόρδοβα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μαϊμονίδης
Σενέκας

Αδελφοποιημένες πόλεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 http://www1.ine.es/nomen2/index.do?accion=busquedaDesdeHome&nombrePoblacion=C%F3rdoba&x=13&y=8 Instituto Nacional de Estadística
  2. [...]ἐν Κορδύβῃ πρῶτον αὐτῷ τοῦ πάθους[...]Πλουτάρχου Βίοι Παράλληλοι, Καίσαρ, κεφ. 17.
  3. The University of Chicago Library Woodhouse's English-Greek Dictionary
  4. 4,0 4,1 Στράβων, Γεωγραφία, Βιβλίο Γ', Κεφάλαιο 2.1
  5. Cordoba History
  6. «geography.about.com». http://geography.about.com/library/weekly/aa011201a.htm. 
  7. Blei, Karel (2002). «Arabic/Islamic expansion: Islam in the Iberian peninsula» (στα αγγλικά). Freedom of religion and belief: Europe's story. Uitgeverij Van Gorcum. σελ. 32. ISBN 902323846X. http://books.google.com/books?id=KDsupyl48-oC&lpg=PR1&pg=PA31#v=onepage&q=&f=false. 
  8. Cameron, Rondo E. (1993). «Economic development in Medieval Europe» (στα αγγλικά). A concise economic history of the world: from Paleolithic times to the present (II, illustrated έκδοση). Oxford University Press US. σελ. 57. ISBN 0195074459. http://books.google.com/books?id=aEHX63g1XsYC&lpg=PA57&ots=z_M0DgIqg-&dq=cordoba%20second%20largest%20city%20constantinople&pg=PA57#v=onepage&q=&f=false. 
  9. "Συμμετοχικός προϋπολογισμός: Ένα στοίχημα του μέλλοντος για την Κόρδοβα"
  10. UNESCO World Heritage
  11. Corporaciones locales españolas hermanadas con Europa(ισπανικά)
  12. Bethlehem Municipality

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Wiktionary logo
Το Βικιλεξικό έχει λήμμα που έχει σχέση με το λήμμα:
Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
WikiVoyage logo
Στο Wikivoyage υπάρχει ταξιδιωτικός οδηγός σχετικός με το λήμμα:
Academy-Britannica.png Αυτό το λήμμα βασίζεται ή περιλαμβάνει κείμενο από το λήμμα "Cordova,_Spain_(Capital)" της Encyclopædia Britannica του 1911 που αποτελεί κοινό κτήμα.