Ζεύξις
Ο Ζεύξις (β΄μισό 5ου αι. π.Χ) ήταν ένας από τους αρχαίους ζωγράφους και διασημότερους, που η φήμη του έφτασε ως τα χρόνια της Αναγέννησης. Αντίπαλος των ομοτέχνων του Παρασσίου και Τιμάνθου, κατατάσσεται από μερικούς αρχαίους συγγραφείς στην ίδια σειρά καλλιτεχνικής αξίας με τον Πολύγνωτο και τον Φειδία.[1] Εμφανίζεται ως συνομιλητής στα Απομνημονεύματα[2] του Ξενοφώντος και αναφέρεται στους διαλόγους του Πλάτωνα.
Βίος και καλλιτεχνική δραστηριότητα[Επεξεργασία]
Έζησε στη Μεγάλη Ελλάδα και στη Σικελία, αλλά κυρίως στην Αθήνα. Ένα από τα περιφημότερα έργα του υποήρξε η Οικογένεια των Κενταύρων, το οποίο περιγράφει λεπτομερώς ο Λουκιανός.[3] Στην Αρχαία Μακεδονία διακόσμησε τα ανάκτορα του βασιλιά Αρχελάου, έργο που αποτελεί έναν από τους τελευταίους μαγάλους τοιχογραφικούς κύκλους της ελληνικής ζωγραφικής. Ένα άλλο σπουδαίο έργο του ήταν η Ελένη, την οποία είχαν παραγγείλει στον Ζεύξη οι οι κάτοικοι του Κρότωνα. Οι κριτικές των αρχαίων εξήραν τη φυσικότητα των έργων του, την ικανότητά του στις φωτοσκιάσεις και στο χρώμα.[4] ο Πλίνιος αναφέρει ότι είδε στη Ρώμη το έργο του Marsyas religatus (δέσμιος). Χαρακτηριστικές επίσης ήταν οι ρωπογραφικές του τάσεις και η ελευθερία του απέναντι στον μύθο, που οφειλόταν στους νεωτερισμούς που είχε εισαγάγει στη μυθολογική διήγηση ο Ευριπίδης με τις τραγωδίες του.
Στην Αθήνα ένα διάσημο έργο του, που είχε αναρτηθεί στο ναό της Αφροδίτης, αναφέρεται από τον []Αριστοφάνη στους Αχαρνείς.[5]Ήταν ο Έρωτας στεφανωμένος με ρόδα (περ. 428 π.Χ.). Ξακουστά επίσης ήταν τα σταφύλια που είχε ζωγραφίσεις με τόση τέχνη, ώστε τα πουλιά πετούσαν ξεγελασμένα γύρω τους για να τα γευτούν. Το περισσότερο κοσμολόγητο έργο του, η οικογένεια των Κενταύρων σε μια ειδυλλιακή παρουσίαση οφείλει τη φήμη του στη λεπτομεράστατη περιγραφή του Λουκιανού.
Παραπομπές[Επεξεργασία]
- ↑ Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό, Τόμ.4, σ. 12, Εκδοτική Αθηνών 1985
- ↑ Απομνονεύματα Ξενοφώντος
- ↑ Λουκιανός, Ζεύξις ή Αντίοχος
- ↑ Εγκυκοπαίδεια Δομή, τόμ. 10, σ.58 ISBN 960-8177-60-X
- ↑ Αριστοφάνης, Αχαρνείς