Γρηγόρης Μπιθικώτσης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Γρηγόρης Μπιθικώτσης
Mpithikotsis cd.JPG
Γέννηση 11 Δεκεμβρίου 1922
Τόπος γέννησης Αθήνα, Περιστέρι Flag of Greece.svg
Θάνατος 7 Απριλίου 2005 (82 ετών)
Εθνικότητα Flag of Greece.svg Ελληνική
Είδος Τέχνης Τραγούδι, Μουσική
Καλλιτεχνικά ρεύματα Λαϊκό, Ρεμπέτικο, Έντεχνο

Ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης ήταν ένας από τους μεγαλύτερους Έλληνες τραγουδοποιούς και ερμηνευτές. Γεννήθηκε στο Περιστέρι στις 11 Δεκεμβρίου 1922 και πέθανε στις 7 Απριλίου 2005 στην Αθήνα. Πρόκειται για έναν από τους πιο δημοφιλείς Έλληνες λαϊκούς τραγουδιστές του 20ού αιώνα.

Ζωή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από φτωχή οικογένεια, εργάστηκε αρχικά ως υδραυλικός και παράλληλα έπαιζε κιθάρα. Ήταν το μικρότερο παιδί οκταμελούς οικογένειας.Το 1947, εξορίστηκε στη Μακρόνησο. Έκανε δύο γάμους και απέκτησε 3 παιδιά. Ο γιος του, Γρηγόρης, που έχει το όνομα του πατέρα του, αναδείχθηκε επίσης τραγουδιστής. Ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης απεβίωσε έπειτα από βραχύχρονη περίοδο νοσηλείας, στις 7 Απριλίου 2005 σε ηλικία 83 ετών.

Συνθέσεις και Συνεργασίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μπήκε στην δισκογραφία το 1949 σε ηλικία 27 ετών ως συνθέτης με το τραγούδι "Το καντήλι τρεμοσβήνει" σε στίχους Χαράλαμπου Βασιλειάδη. Συνέθεσε περισσότερα από 200 τραγούδια, πολλά από τα οποία έγιναν μεγάλες επιτυχίες, όπως τα "Του Βοτανικού ο μάγκας", "Σε τούτο το στενό", "Επίσημη αγαπημένη", "Τρελοκόριτσο", "Στου Μπελαμή το ουζερί", "Ένα όμορφο αμάξι με δυο άλογα" και πλήθος άλλων. Η συνεργασία του με το Μίκη Θεοδωράκη (τον οποίο γνώρισε ενώ ήταν εξόριστος στη Μακρόνησο) αλλά και με το Μάνο Χατζιδάκι "γέννησε" τα καλύτερα ίσως τραγούδια του. Με την ερμηνεία του στον «Επιτάφιο» του Μίκη Θεοδωράκη και του Γιάννη Ρίτσου χάραξε νέους δρόμους στο λαϊκό τραγούδι, ενώ σημαντική ήταν η ερμηνεία του στο «Άξιον Εστί» των Ελύτη - Θεοδωράκη. Επίσης, ερμήνευσε τραγούδια του Μάρκου Βαμβακάρη, του Βασίλη Τσιτσάνη, του Γιώργου Μητσάκη, του Γιάννη Παπαϊωάννου και του Ακη Πάνου. Στις συνεργασίες του αξίζει επίσης να αναφερθούν αυτές με το Σταύρο Ξαρχάκο , το Δήμο Μούτση και το ντουέτο του με τον Τάσο Λειβαδίτη.

Διακρίσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τιμήθηκε από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωνσταντίνο Στεφανόπουλο τον Ιανουάριο του 2003 με το Χρυσό Σταυρό του Τάγματος του Φοίνικα, καθώς και με το Χρυσό Μετάλλιο της Πόλης των Αθηνών. Επίσης, έχουν γίνει πολλές συναυλίες προς τιμήν του. Τον Ιούνιο του 1997 οργανώθηκε λαϊκή συναυλία για να τιμηθούν τα 50 χρόνια προσφοράς του στο λαϊκό τραγούδι, ενώ σημαντική είναι η συναυλία που διοργανώθηκε από το υπουργείο Πολιτισμού στις 11 Μαρτίου 2002 στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας, με πρωτοβουλία του Γιώργου Νταλάρα και τη συμμετοχή δεκάδων σημαντικών καλλιτεχνών.

Δισκογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στον παρακάτω κατάλογο περιλαμβάνονται μόνο οι δίσκοι στους οποίους υπάρχει "πρωτογενές" υλικό, δηλαδή ηχογραφήσεις που δεν έχουν κυκλοφορήσει άλλη φορά σε δίσκο. Δεν περιλαμβάνονται δηλαδή κάθε λογής συλλογές, ούτε αναφέρονται για δεύτερη φορά -όταν επανεκδίδονται- δίσκοι που περιέχουν ηχογραφήσεις που έχουν περιληφθεί ήδη σε προηγούμενο δίσκο.

Προσωπική δισκογραφία

  • Επιτάφιος (1960)
  • Πολιτεία Α (1961)
  • Το τραγούδι του νεκρού αδερφού (1962)
  • Επιφάνια (1962)
  • Το Άξιον Εστί (1964)
  • Πολιτεία Β (1964)
  • Ρωμιοσύνη (1966)
  • Επίσημη αγαπημένη (1968)
  • Μια γυναίκα φεύγει (1969)
  • Μαζί με τον Γρηγόρη Μπιθικώτση (1970)
  • Ο Μπιθικώτσης (1970)
  • Α-Ω (1971)
  • Ουράνιο τόξο (1972)
  • Πράσινο φως (1973)
  • Μικροί καϋμοι (1975)
  • Στη μεγάλη λεωφόρο (1976)
  • Χαμένες αγάπες (1977)
  • Οκτώβρης '78 (1978)
  • Πατέρα μου (1979)
  • Μεγαλοπρέπεια (1980)
  • Παράπονα της πλώρης (1981)
  • Σήμερα (1986)
  • Ο άγνωστος Θεός (1990)


Συμμετοχές

  • Πολιτεία Α (1961)
  • Όμορφη Πόλη (1962)
  • Η συναυλία στο Κεντρικό (1961)
  • Κόκκινα φανάρια (1963)
  • Η Ελλάς χωρίς ερείπια (1964)
  • Χρυσοπράσινο φύλλο (1965)
  • Ένα μεσημέρι (1966)
  • Η πόρτα ανοίγει (1967)
  • Μάρκος ο δάσκαλος μας (1968)
  • Τσιτσάνης (Τα κλειδιά) (1968)
  • Χρώματα (1968)
  • Ένα χαμόγελο (1969)
  • Κόσμε αγάπη μου (1969)
  • Επιστροφή (1970)
  • Χαλάλι σου ζωή (1971)
  • Μικρές ώρες (1972)
  • Πρώτη εκτέλεση (1973)
  • Τα ωραία του Τσιτσάνη (1973)
  • Θαλασσινά φεγγάρια (1974)
  • Αρχιπέλαγος (1976)
  • Όλοι στην πίστα (1985)
  • Ζήτω το Ελληνικό τραγούδι (1987)


Σημαντικές συλλογές

  • Ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης τραγουδά Μίκη Θεοδωράκη (1974)
  • Τα αυθεντικά (1975)
  • 14 χρυσές επιτυχίες 1 & 2 (1977)
  • Ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης τραγουδά Μίκη Θεοδωράκη No2 (1978)
  • Τα αυθεντικά Νο2 (1984)
  • Οι πρώτες εκτελέσεις (2003)
  • 50 Χρόνια 1949 - 2000 (2005)
  • Ανθολόγιο 1923-2005 (2006)
  • Από τις 78 στροφές (2007)

Διάφορα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Τρεις μόλις μήνες μετά την επικράτηση της Δικτατορίας του 1967, στις 13 Ιουλίου 1967, ο Γ. Μπιθικώτσης μαζί με την Βίκυ Μοσχολιού, τραγούδησαν στο νυκτερινό κέντρο Δειλινά (Αθήνα), σε πρώτη δημόσια εκτέλεση, τον Ύμνο της 21ης Απριλίου, "Μέσα στ΄ Απρίλη τη γιορτή", (στίχοι Η. Καραμανέα και μουσική Α. Ρεμούνδου), σε εκδήλωση του τότε Ρ/Σ της ΥΕΝΕΔ υπό την καλλιτεχνική παρουσίαση του Γ. Οικονομίδη. Την συμμετοχή του Γ. Μπιθικώτση προσπάθησε ν΄ αποτρέψει ο Μ. Θεοδωράκης με προσωπική του επιστολή.[1]
  • Ο χαρακτηρισμός "σερ" που τον συνόδεψε σε ολόκληρη την πορεία του προήλθε από τον Δημήτρη Ψαθά όταν σε ένα χρονογράφημα στη στήλη του στην εφημερίδα "Τα Νέα", με αφορμή το στίχο τραγουδιού "μια βαθιά υπόκλιση, ένα χειροφίλημα", χαρακτήρισε με αυτό τον τρόπο τον Γρηγόρη Μπιθικώτση.
  • Στο τραγούδι "Ένα όμορφο αμάξι με δυο άλογα" ακούγεται το εξής: "Ένα όμορφο αμάξι με δύο άλογα / να μου φέρετε τα μάτια μου σαν κλείσω....το ένα τ` άλογο να είναι άσπρο / όπως τα όνειρα που έκανα παιδί / το άλλο τ` άλογο να είναι μαύρο / σαν την πικρή μου την κατάμαυρη ζωή". Αυτό έγινε πραγματικότητα προς τιμήν του στην κηδεία του, καθώς έξω από το ναό που ψαλλόταν η νεκρώσιμη ακολουθία βρισκόταν μια άμαξα με ένα άσπρο κι ένα μαύρο άλογο.
  • Όταν κάποτε ρωτήθηκε γιατί επέλεξε να δώσει στον γιο του το ίδιο όνομα μ' εκείνον, απάντησε "Γιατί όταν μια μέρα πεθάνω, θα ήθελα να επιστρέψει μετά την κηδεία στο σπίτι ένας Γρηγόρης Μπιθικώτσης".
  • Λίγους μήνες πριν πεθάνει, το 2004 του απονεμήθηκε το Τιμητικό Βραβείο στα Μουσικά Βραβεία Αρίων.
  • Η πρώτη και η τελευταία συναυλία του έλαβε χώρα στο γήπεδο του Πανιωνίου.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Σύμφωνα με την μακρά συνέντευξη που έδωσε ο Μ. Θεοδωράκης στο Ρ/Σ Σκάι

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Συγγραφικό έργο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Γρηγόρης Μπιθικώτσης Εγώ, ο Σερ ... (με επιμέλεια Π. Γεραμάνη), Εκδόσεις Κοχλίας - Αθήνα. Αυτοβιογραφία μιας πενηντάχρονης καλλιτεχνικής πορείας, από τον "Επιτάφιο" μέχρι την "Επίσημη αγαπημένη" και από το "Αξιον Εστί" μέχρι τον "Κυρ Θάνο", με πλούσιο αρχειακό υλικό και φωτογραφίες από την καριέρα του. Το βιβλίο του συνοδεύεται με CD με τα πιο γνωστά τραγούδια του.

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Παναγιώτης Δόικος, Η φωνή, ο καημός και το μεγαλείο. Η εθνική περίπτωση του Γρηγόρη Μπιθικώτση, Ίνδικτος, τ/χ16(Μάϊος 2002),σελ.179-196

Εξωτερικές συνδέσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]