Γιώργος Νταλάρας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Γιώργος Νταλάρας
Dalaras live.jpg
Πραγματικό όνομα Γεώργιος Νταράλας[1]
Γέννηση 29 Σεπτεμβρίου 1949 (1949-09-29) (64 ετών)
Τόπος γέννησης Πειραιάς Flag of Greece.svg
Εθνικότητα Flag of Greece.svg Ελληνική
Είδος Τέχνης Τραγούδι, Μουσική
Καλλιτεχνικά ρεύματα Λαϊκό, Ρεμπέτικο, Έντεχνο

Ο Γιώργος Νταλάρας είναι Έλληνας τραγουδιστής, ερμηνευτής του Ελληνικού τραγουδιού. Τον Οκτώβριο του 2006 ανακηρύχθηκε Πρεσβευτής Καλής Θέλησης της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες.

Γεννήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 1949 στον Πειραιά. Κατάγεται από οικογένεια μουσικών. O πατέρας του, Λουκάς Νταράλας ήταν επίσης τραγουδιστής και συνθέτης στο χώρο της ρεμπέτικης μουσικής. Οι πρώτες του μνήμες είναι στενά δεμένες με τις βασικές μορφές της ελληνικής μουσικής, το δημοτικό, το σμυρνέικο, το ρεμπέτικο και το λαϊκό τραγούδι. Τα είδη αυτά τον επηρέασαν ως καλλιτέχνη και τα τραγούδησε στις συναυλίες και στους δίσκους του. Στην 44ετή καριέρα του έχει τραγουδήσει και άλλα πολλά είδη τραγουδιού όπως βυζαντινούς ύμνους, λυρικά, σύγχρονα έντεχνα, λάτιν, όπερα, συμφωνικά έργα, ροκ, ποπ κ.α. Έχει πραγματοποιήσει συνεργασίες με τους περισσότερους από τους σύγχρονους Έλληνες συνθέτες και τραγουδιστές.

Πρώτα βήματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ξεκίνησε το 1965 σε ηλικία 15 χρονών, παίζοντας κιθάρα και τραγουδώντας στο πάλκο "Στου Στελλάκη", με τον βετεράνο Στελιο Περπινιάδη και τον γιο του Βαγγέλη στο Χαϊδάρι.

Ο Βαγγέλης Περπινιάδης, φίλος του πατέρα του Γ. Νταλάρα, προσπάθησε να τον βοηθήσει να μπει στην δισκογραφία. Του έγραψε δύο τραγούδια και του πρότεινε να τα ηχογραφήσουν σ΄ ένα στούντιο στα Εξάρχεια. Ο 17χρονος Γ. Νταλάρας καθώς πηγαίνει στο στούντιο την ημέρα που θα ηχογραφούσαν τα τραγούδια, δύο άρματα μάχης είχαν σταθμεύσει προς το μέρος της Στουρνάρη. Προς την άλλη κατεύθυνση επικρατούσε η ίδια εικόνα. Ήταν Παρασκευή 21 Απριλίου 1967, η ημέρα που η στρατιωτική χούντα κατέλαβε την εξουσία, γεμίζοντας το κέντρο της Αθήνας με τανκς. Έτσι λοιπόν δεν κατάφερε να πάει στο στούντιο. Η ηχογράφηση ματαιώθηκε και δεν γράφτηκαν ποτέ αυτά τα τραγούδια.[2][3] Από την αυτοβιογραφία του Βαγγέλη Περπινιάδη [4] μαθαίνουμε ότι αυτά τα δύο τραγούδια ήταν το "Μπροστά στα σκαλοπάτια σου" ένα κανταδορίστικο χασάπικο και το "Πάντα σε φίλους πίστευα" ένα ζεϊμπέκικο.

Πέντε μήνες αργότερα ηχογραφεί το πρώτο του τραγούδι από την εταιρία "Αυλός" του Γ. Περγαντή. Η "Προσμονή" σε μουσική του Βασίλη Αρχιτεκτονίδη και σε στίχους Παναγιώτη Καλαποθαράκου ηχογραφήθηκε το 1967 σε ένα μικρό στούντιο στην οδό Μασσαλίας, που είναι πάροδος της Σόλωνος. Το τραγούδι αυτό κυκλοφόρησε σε δίσκο 45 στροφών, αλλά κόπηκε αμέσως και όχι τυχαία από την λογοκρισία των συνταγματαρχών.[5] Οι στίχοι ήταν καθαρά πολιτικοί:
"Πότε η καμπάνα του λαού / του γερο-Μακρυγιάννη / λεύτερο χώμα κι ουρανό / για όλους θα σημάνει"

Όπως έχει παραδεχτεί και ο ίδιος,[6] το όνομα του πατέρα του διευκόλυνε σημαντικά τα πρώτα του βήματα και του άνοιξε πόρτες. Άρχισε να εμφανίζεται σε διάφορα λαϊκά μαγαζιά παίζοντας κιθάρα και τραγουδώντας με ονόματα όπως την Καίτη Γκρέυ, τον Νίκο Καλλέργη και άλλους. Λίγο αργότερα, ο Σπύρος Ζαγοραίος, αδελφικός φίλος του πατέρα του, καλεί το Μάκη Μάτσα στο μαγαζί του στην Πλάκα για να ακούσει τον Νταλάρα. Ο Μάτσας ενθουσιάζεται και ο Γιώργος υπογράφει την ίδια εβδομάδα το πρώτο του συμβόλαιο συνεργασίας στην "ΜΙΝΟΣ".[3] Ένα συμβόλαιο και μία συνεργασία που κράτησε από το 1968 έως το 2005.

Το 1969, μετά από κάποιες συμμετοχές σε δίσκους με τραγούδια των Λοΐζου, Μητσάκη κ.α., ηχογραφεί τον πρώτο προσωπικό του δίσκο με τραγούδια των Σταύρου Κουγιουμτζή, Λουκιανού Κηλαηδόνη, Γρηγόρη Φούντα, Γιώργου Μητσάκη σε στίχους Κουγιουμτζή, Άκου Δασκαλόπουλου, Δημήτρη Ιατρόπουλου και Κώστα Βίρβου.

Οι μεγαλύτερες επιτυχίες του πρώτου δίσκου, τον οποίο ηχογράφησε σε ηλικία 20 χρόνων, ήταν το "Πού ΄ναι τα χρόνια" και το "Ο ουρανός φεύγει βαρύς" τα οποία ακούγονται μέχρι σήμερα. Αμέσως μετά την κυκλοφορία του πρώτου αυτού δίσκου συνεργάστηκε με την ήδη καταξιωμένη τότε Μαρινέλλα στο "Στορκ" για 3 χρόνια. Με αυτό τον τρόπο η Μαρινέλλα σύστησε στο κοινό τον Γ. Νταλάρα.[7]

Το 1970 κυκλοφόρησε ο δίσκος "Να ΄τανε το 21", εξ ολοκλήρου με τραγούδια του Σταύρου Κουγιουμτζή. Από αυτόν το δίσκο ξεχώρισαν κομμάτια όπως το "Νά ΄τανε το 21", "Αν δεις στον ύπνο σου ερημιά", "Μ΄ έκοψαν, με χώρισαν στα δυο" και "Κάπου νυχτώνει".

Ακολούθησε η συνεργασία με τον Μάνο Λοΐζο, που μεταξύ άλλων απέδωσε τραγούδια όπως το "Αχ χελιδόνι μου", το "Έχω ένα καφενέ", το "Πάνε να πεις", το "Μάνα δεν φυτέψαμε", το "Δέκα παλικάρια", όλα σε στίχους του Λευτέρη Παπαδόπουλου.

Μακρά υπήρξε επίσης και η συνεργασία του με τον Απόστολο Καλδάρα. Χαρακτηριστικά δείγματα της δουλειάς τους είναι οι δίσκοι "Μικρά Ασία", που κυκλοφόρησε τον Αύγουστο του 1972 και ο "Βυζαντινός Εσπερινός" το 1973, στους οποίους συμμετείχε και η Χάρις Αλεξίου, αλλά και μερικά σκόρπια λαϊκά τραγούδια όπως η "Φαντασία" και το "Αχ ο μπαγλαμάς". Η κυκλοφορία του δίσκου "Μικρά Ασία" συνέπεσε με την επέτειο των 50 χρόνων από τη Μικρασιατική καταστροφή.

Η ηχογράφηση των "Λιανοτράγουδων της πικρής πατρίδας" του Μίκη Θεοδωράκη και του Γιάννη Ρίτσου με λαϊκή ενορχήστρωση σφραγίζουν την επιστροφή στη Δημοκρατία (1974). Δημιουργούνται τραγούδια σταθμοί όπως "Τη ρωμιοσύνη μην την κλαις", "Εδώ το φως", "Κουβέντα με ένα λουλούδι", "Το κυκλάμινο", "Καρτέρεμα" κ.α. Τα "Λιανοτράγουδα" ηχογραφήθηκαν για πρώτη φορά στο Παρίσι από τη Μαρία Φαραντούρη το 1972 και δεύτερη φορά στην Αθήνα κρυφά (λόγω της δικτατορίας) με τον Γιώργο Νταλάρα και την Άννα Βίσση, που τότε έκανε την πρώτη της εμφάνιση. Δύο χρόνια μετά, το 1976, ηχογραφούν δύο τραγούδια ("Κόκκινο τριαντάφυλλο" και "Εκείνος ήταν μόνος") στην μνήμη του Αλέκου Παναγούλη. Τα τραγούδια αυτά κυκλοφόρησαν σε δισκάκι 45 στροφών, αλλά αργότερα συμπεριληφθήκαν και σε μεγάλους δίσκους.

Δισκογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Φωτογραφία από συναυλία στη Σάνη Χαλκιδικής
Δείτε αναλυτικά την δισκογραφία του Γιώργου Νταλάρα

Μέχρι σήμερα έχει ηχογραφήσει περισσότερους από 70 προσωπικούς δίσκους (που έχουν ξεπεράσει τα 15.000.000 αντίτυπα σε όλο τον κόσμο[8][9]), ενώ συμμετείχε στην ηχογράφηση περισσότερων από 60 ως ερμηνευτής, μουσικός και παραγωγός.

Μερικοί δίσκοι-σταθμοί στην πορεία του Νταλάρα είναι: "Μικρές πολιτείες", "Μικρά Ασία", "Οι Μάηδες οι ήλιοι μου", "Latin", "50 Χρόνια Ρεμπέτικο", "Τα Τραγούδια μου", "Ζωντανή Ηχογράφηση στο Αττικόν", "Live recording at the Mann Auditorium", "Αφιέρωμα στο Βασίλη Τσιτσάνη".

Η κυκλοφορία του δίσκου "Μικρά Ασία" το 1972 αποτελεί σταθμό για την ελληνική δισκογραφία, καθώς με 50.000 πωλήσεις θεωρείται ως ο πρώτος χρυσός δίσκος στην Ελλάδα.[10] Το 1975 ο δίσκος "50 Χρόνια Ρεμπέτικο" μέσα σε λίγους μόνο μήνες από την κυκλοφορία του καθιέρωσε για πρώτη φορά στην Ελλάδα τον όρο "πλατινένιος δίσκος" με περισσότερες από 500.000 πωλήσεις. Δε σημαίνει βέβαια ότι πριν απ΄ αυτόν δεν πουλούσαν οι δίσκοι του Καζαντζίδη, του Μπιθικώτση και του Θεοδωράκη. Απλά τότε δεν είχαν καθιερωθεί οι απονομές των πλατινένιων δίσκων. Το ρεκόρ όμως των πωλήσεων έχει ο δίσκος "Τα Τραγούδια μου" (1983) με περισσότερες από 700.000 πωλήσεις και εξακολουθεί και πουλάει ακόμα καθιστώντας τον δίσκο έναν από τους εμπορικά πιο επιτυχημένους όλων των εποχών.[11] Το 1987 ακολούθησε ο δίσκος "Λάτιν (Latin)" με 650.000 πωλήσεις και το 1989 ο δίσκος "Μη μιλάς, κινδυνεύει η Ελλάς" με περισσότερες από 300.000 πωλήσεις.[12]

Οι συνθέσεις του[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Γ. Νταλάρας έχει γράψει και μερικά δικά του τραγούδια κατά καιρούς. Πολλά από αυτά δεν έχουν δισκογραφηθεί ποτέ. Τα χρησιμοποίησε μόνο για κάποιες εμφανίσεις, αλλά και για ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές εκπομπές που έκανε. Συνθέσεις του ίδιου στην δισκογραφία είναι τα τραγούδια:

  • "Ορχηστρικό" από τον δίσκο "Ζωντανές ηχογραφήσεις" το 1987.
  • "Στο ίδιο έργο θεατές" σε στίχους Αντώνη Ανδρικάκη και τραγουδούν ο Γ.Νταλάρας με τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου, από τον δίσκο "Ζωντανή ηχογράφηση στο Αττικόν" το 1991.
  • "Καλωσόρισμα" σε στίχους του Πάνου Κατσιμίχα, από τον δίσκο "Υπάρχει λόγος" το 1992. Στο τραγούδι τραγουδάει ο Γ.Νταλάρας με τον Χάρη και τον Πάνο Κατσιμίχα.
  • "Για τα τραγούδια και εγώ φταίω" σε στίχους του Γιάννη -Μπαχ- Σπυρόπουλου από τον ομώνυμο δίσκο το 1993. Το τραγούδι το τραγουδάει μόνος του και κατά κάποιο τρόπο οι στίχοι του αναφέρονται στην καριέρα του ίδιου του Γ.Νταλάρα.
  • "Μια βραδιά στο Λεβερκούζεν" σε μουσική του ίδιου και του Μάνου Ξυδού και σε στίχους του Μάνου Ξυδού από τον δίσκο "Νυχτερινός περίπατος στην Ιερά Οδό" το 1996. Το τραγούδι το ερμηνεύει ο ίδιος μαζί με τους Πυξ Λαξ, ενώ έχει συμπεριληφθεί και σε άλλους δίσκους ηχογραφημένο ζωντανά.
  • "Φτερωτό μου τραγουδάκι" σε στίχους του Κώστα Φασουλά. Το τραγουδάει μόνη της η Ελένη Τσαλιγοπούλου στον δίσκο "Στην εποχή του ονείρου" το 1998.
  • "Όλα γραφτήκανε για σένα" σε στίχους του Λευτέρη Παπαδόπουλου από τον δίσκο-βιβλίο "Σπάει το ρόδι" το 2006. Το τραγούδι το λέει ο Γιώργος Νταλάρας μαζί με την Χαρούλα Αλεξίου.
  • "Τα τραγούδια που 'χω γράψει" σε στίχους του Μάνου Ελευθερίου από τον δίσκο-βιβλίο "Πάντα κάτι μένει" το 2008. Το τραγούδι το τραγουδάει ο Χρήστος Θηβαίος.

Επίσης, έχει γράψει ένα μικρό στιχάκι μαζί με τον Πολύκαρπο Κυριακού στο τραγούδι "Cyprus", σε μουσική του Al Di Meola στον δίσκο "Orange and Blue" το 1994.

Οι παραγωγές του[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Γιώργος Νταλάρας έχει αναλάβει πολλές φορές την παραγωγή δίσκων σε αρκετούς καλλιτέχνες.
Το 2003, Ο Νταλάρας ίδρυσε στην MINOS-EMI την δική του δισκογραφική ετικέτα με το ιστορικό όνομα: "Odeon Parlophone". Η ετικέτα Parlophone ήταν η ετικέτα με την οποία έβγαιναν οι δίσκοι του Μάρκου Βαμβακάρη. Ο Νταλάρας ανέλαβε την ευθύνη να "αναστήσει" την ιστορική ετικέτα αυτή. Από το 2003 και έπειτα, όλοι οι προσωπικοί δίσκοι του Νταλάρα είναι παραγωγής της ετικέτας Parlophone της MINOS-EMI. Σπουδαιότερο όμως από την έκδοση των προσωπικών του δίσκων είναι ότι ο Νταλάρας μέσω της ετικέτας Parlophone ανέλαβε την παραγωγή δίσκων και άλλων νέων καλλιτεχνών.
Το 2006 ο Γ. Νταλάρας και ο Μιχάλης Κουμπιός ίδρυσαν μία κοινή δισκογραφική ετικέτα στην Universal με όνομα Καμπανάκι Η πρώτη δουλειά της ετικέτας αυτής είναι η έκδοση μιας σειράς δίσκων με όνομα "Άξιος λόγος". Κάθε δίσκος της σειράς αυτής, είναι αφιερωμένος σε κάποιον καταξιωμένο στιχουργό, ενώ οι μουσικές είναι γραμμένες κυρίως από νέους συνθέτες.

Οι παραγωγές του Γ. Νταλάρα σε δίσκους άλλων καλλιτεχνών είναι:

  • "Κάθε βράδυ τραγουδάω". Ήταν ο πρώτος προσωπικός δίσκος της Γιούλης Τσίρου σε μουσική του Γιώργου Ζήκα και σε στίχους Βάσως Αλαγιάννη. Κυκλοφόρησε το 1988.
  • "Τ΄ Αηδόνια της Ανατολής". Προσωπικός δίσκος του Χρόνη Αηδονίδη που κυκλοφόρησε το Μάρτιο του 1990. Ήταν ο πρώτος σημαντικός δισκογραφικός σταθμός στην καριέρα του Χρόνη Αηδονίδη. Ο Γ. Νταλάρας ανέλαβε ο ίδιος την παραγωγή του δίσκου αυτού, γιατί η εταιρεία ΜΙΝΟΣ τότε δεν έπαιρνε το ρίσκο για μια παραγωγή με δημοτικά τραγούδια.[13]
  • "Το τραγούδι της Αρετής". Το 2002 ανακαλύπτει την Αρετή Κετιμέ. Την επόμενη χρονιά (2003) ο Γ. Νταλάρας αναλαμβάνει την παραγωγή του πρώτου δίσκου της Αρετής. Ο δίσκος αυτός ήταν και ο πρώτος δίσκος παραγωγής της ετικέτας Odeon Parlophone που ίδρυσε.
  • "Smyrne". Ήταν ο δίσκος σταθμός με τον οποίο η ορχήστρα Εστουδιαντίνα Νέας Ιωνίας έγινε γνωστή στον κόσμο. Κυκλοφόρησε το 2003 και ήταν ένα αφιέρωμα στην Σμύρνη. Είναι ο πρώτος studio δίσκος της Εστουδιαντίνας έπειτα από 5 χρόνια από την ίδρυση της. Στον δίσκο συμμετέχουν 14 Έλληνες τραγουδιστές.
  • "Δάκρυ στο γυαλί". Είναι ο δεύτερος δίσκος της Εστουδιαντίνας. Κυκλοφόρησε το 2006 και στον δίσκο συμμετέχουν 9 Έλληνες τραγουδιστές κυρίως νέοι στον χώρο.
  • "Σπάει το ρόδι". Στα μέσα Νοεμβρίου 2006 κυκλοφόρησε ο πρώτος μίας σειράς δίσκων με τίτλο "Άξιος Λόγος", στην οποία στο επίκεντρο βρίσκεται ο λόγος. Κεντρικός συντελεστής δηλαδή θα είναι κάθε φορά ένας καταξιωμένος στιχουργός. Η αρχή έγινε με τον δίσκο "Σπάει το ρόδι" ο οποίος περιέχει 13 καινούργια τραγούδια με ανέκδοτους -ως τότε- στίχους του Λευτέρη Παπαδόπουλου.
  • "Οι τροβαδούροι της καρδιάς μου". Ο δεύτερος δίσκος της σειράς "Αξιος λόγος" ο οποίος κυκλοφόρησε το 2007 σε στίχους του Αλκη Αλκαίου.
  • "Πάντα κάτι μένει". Ο τρίτος δίσκος της σειράς "Άξιος Λόγος", ο οποίος κυκλοφόρησε το 2008, σε στίχους του Μάνου Ελευθερίου.
  • "Viva!". Ο πρώτος προσωπικός δίσκος της Νάγιας Δρακιά (Γιώτα Δρακιά), ο οποίος κυκλοφόρησε το 2010, σε στίχους και μουσική δική της.
  • "Φεύγουν τα τραγούδια". Ο τέταρτος δίσκος της σειράς "Άξιος Λόγος", ο οποίος κυκλοφόρησε το 2011, σε στίχους του Ηλία Κατσούλη.

Ως μουσικός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Γ. Νταλάρας από την αρχή της καριέρας του στους δίσκους που τραγουδάει συμμετέχει πάντα και ως μουσικός. Δισκογραφικά έχει συμμετάσχει και σε δίσκους άλλων καλλιτεχνών μόνο ως μουσικός. Οι δίσκοι που συμμετέχει μόνο ως μουσικός είναι:

  • Ο ορχηστρικός δίσκος "Περιοδεία πρώτη" το 1978 του Γιάννη Μαρκόπουλου στον οποίο παίζει δωδεκάχορδη κιθάρα και τζουρά.
  • Ο δίσκος "Ανέκδοτες ηχογραφήσεις" της Ελένης Καραϊνδρου το 1991 στο οποίο παίζει μπουζούκι σε 4 τραγούδια.
  • Ο ορχηστρικός δίσκος "Μακρινές αποστάσεις" το 1992 στον οποίο παίζει κιθάρες μαζί με τον παιδικό του φίλο Θανάση Μπίκο. Σε ένα τραγούδι κάνει κάποια φωνητικά.

Συνεργασίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πολλοί Ελληvες δημιoυργoί συvαvτήθηκαv μαζί τoυ κατά τη διάρκεια της μoυσικής τoυ διαδρoμής. Ο Σταύρος Κουγιουμτζής, o Μίκης Θεοδωράκης, o Μάνος Λοΐζος, ο Μάνος Χατζιδάκις, o Απόστολος Καλδάρας, ο Άκος Δασκαλόπουλος, o Πυθαγόρας, o Λευτέρης Παπαδόπουλος, o Μάvoς Ελευθερίoυ, o Νίκος Γκάτσος, ο Μιχάλης Γκανάς, η Λίνα Νικολακοπούλου, o Γιάvvης Μαρκόπoυλoς, o Γιάvvης Σπαvός, Xρήστoς Νικoλόπoυλoς, o Ακης Πάvoυ, o Μιχάλης Γενίτσαρης, o Σταύρoς Ξαρχάκoς, o Θάvoς Μικρoύτσικoς, o Κώστας Τριπoλίτης, o Αντώνης Βαρδής, η Ελένη Καραΐνδρου, o Νότης Μαυρουδής, ο Μάριος Τόκας, o Γιώργος Ζήκας, o Βασίλης Δημητρίου, o Ηλίας Κατσούλης, o Νίκος Αντύπας είναι μερικοί μόνο από τους δημιουργούς που τoυ εμπιστεύτηκαv τα τραγoύδια τoυς. Ο Γιώργος Νταλάρας έχει συνεργαστεί και με καλλιτέχνες από το διεθνή χώρο όπως τον Goran Bregovic, Στινγκ, Jethro Tull, Paco de Lucia, Al di Meola, Bruce Springsteen, Sezen Aksu, Peter Paul and Mary, Dulce Pontes, Εmma Shapplin, Joan Faulkner, Jocelyn B. Smith, Deborah Myers, Eddy Napoli, Noa, Yasmin Levy, Zulfü Livaneli, Chico & the Gypsies κ.α.

Στηv πoρεία τoυ πρωτoπαρoυσίασε και στήριξε τη δoυλειά πoλλώv vέωv συvθετώv, τραγoυδoπoιώv και τραγουδιστών, όπως την Χαρούλα Αλεξίου, τον Χάρη και Πάvo Κατσιμίχα, την Ελένη Τσαλιγοπούλου, τον Μιχάλη Τερζή, τον Αvτώvη Βαρδή, τον Δημήτρη Λάγιo, τον Λαυρέvτη Μαχαιρίτσα, τους Άγαμους Θύτες, τον Τάκη Μπoυρμά, την Μελίνα Ασλανίδου, την Αρετή Κετιμέ, τον Ανδρέα Κατσιγιάννη αλλά και την ορχήστρα της Εστουδιαντίνας της Ν.Ιωνίας του Βόλου.

Με μεγάλες ορχήστρες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Γ.Νταλάρας, για πρώτη φορά τραγούδησε σε μεγάλη συναυλία υπό συμφωνικό ήχο το 1988 όπου παρουσίασε το "Άξιον Εστί" του Μίκη Θεοδωράκη, με την Αθηναϊκή Συμφωνική ορχήστρα. Έπειτα το 1994, στην παράσταση "...και με φως και με θάvατov ακαταπαύστως" συμμετείχε η μικρή συμφωνική ορχήστρα Αθηνών. Το 1995 όμως ξεκίνησε μία σειρά συνεργασιών με μεγάλες συμφωνικές ορχήστρες του εξωτερικού. Η περίφημη Metropole Orchestra της Ολλανδίας είναι η πρώτη μεγάλη ορχήστρα με την οποία συνεργάστηκε ο Γιώργος Νταλάρας. Μια καλλιτεχνική συνάντηση που έγινε το φθινόπωρο του 1995 στο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού, υπό την διεύθυνση του Dick Baker. Οι δύο μουσικές παραστάσεις, που ήταν ένα πρόγραμμα-αφιέρωμα στις μουσικές και τα τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη για τον διεθνή κινηματογράφο, ηχογραφήθηκαν ζωντανά και κυκλοφόρησαν σε διπλό δίσκο από την "EMI Classics" σε δεκαπέντε χώρες. Η επόμενη συνάντηση του με μια από τις σημαντικότερες και μακροβιότερες χορωδίες της Ευρώπης, τη χορωδία της Όπερας Deutschen Oper Berlin έγινε το 1996 όταν ερμήνευσε στην Όπερα του Βερολίνου τη λειτουργία του Ariel Ramirez, Misa Criolla.

Έπειτα συνεργάστηκε με τις μεγαλύτερες ορχήστρες σ' όλο τον κόσμο, όπως με την Israel Philharmonic Orchestra στο Mann Auditorium του Τελ Αβίβ (1997), με την Ossipov Russian Orchestra στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, στο Αρχαίο Ωδείο Πάτρας, στην Κύπρο και στο Queen Elizabeth Hall του Λονδίνου (1999), με τη Συμφωνική Ορχήστρα του Μόντρεαλ, υπό την διεύθυνση του Charles Dutoit στη φημισμένη εκκλησία Notre Dame Basilica και στο Royal Festival Hall του Λονδίνου (1999), με την BBC Concert Orchestra στο Ηρώδειο (2000), με την Προεδρική Συμφωνική Ορχήστρα του Κρεμλίνου, στην Κύπρο και στο Κρεμλίνο (2000), με την Φιλαρμονική Ορχήστρα της Φιλαδέλφεια στη Saratoga της Νέας Υόρκης (2001), με την Συμφωνική Ορχήστρα του Gdansk της Πολωνίας στην περίφημη Alte Oper της Φρανκφούρτης (2001), με την Κρατική Ορχήστρα Κύπρου στο Λονδίνο, στην Κοπεγχάγη, στην Κύπρο και στο Παρίσι (2002-3). Έχει επίσης συνεργαστεί με την Καμεράτα-Ορχήστρα Φίλων της Μουσικής, με την Κρατική Ορχήστρα Βορείου Ελλάδος, με τη Δημοτική Συμφωνική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης αλλά και με τα μουσικά σύνολα της ΕΡΤ.[14] Το Νοέμβριο του 2011 παρουσίασε στο κοινό της Βιέννης το έργο Kavafis Project σε μουσική του Αλέξανδρου Καρόζα και σε ποίηση του Κωνσταντίνου Καβάφη. Η συναυλία πραγματοποιήθηκε στο θέατρο Konzerthaus με την Ορχήστρα Δωματίου «Wiener KammerOrchester» και τη Χορωδία «Wiener Singakademie».

Η συνεργασία του με τις μεγάλες ορχήστρες εστιάζεται στη διασκευή ελληνικών λαϊκών τραγουδιών. Το θέμα της ενορχήστρωσης λαϊκών τραγουδιών με συμφωνικό ήχο το είχε συζητήσει με τον Βασίλη Τσιτσάνη, τονίζοντας μάλιστα ο τελευταίος, ότι τα τραγούδια του θα μπορούσαν να έχουν μια άλλη προέκταση, και να προσεγγιστούν με ένα διαφορετικό μουσικό παίξιμο. Μεταξύ άλλων, αυτό έκανε πράξη ο Νταλάρας, συνεργαζόμενος με τις μεγάλες κλασικές ορχήστρες. Ο συμφωνικός ήχος σε ελληνικά τραγούδια δεν είναι καινούργια ιδέα για τον Γ.Νταλάρα ο οποίος πρώτη φορά χρησιμοποίησε μεγάλη ορχήστρα και συμφωνική ενορχήστρωση σε κάποια τραγούδια του δίσκου "Οι Μάηδες οι ήλιοι μου" το 1978, αλλά από το 1973 στα "Νέα Δειλινά" είχε κάνει τα πρώτα πειράματα με μια ορχήστρα με 46 οργάνων με τη βοήθεια του Νίκου Λαβράνου και του Τέλη Αποστολάτου. Ήταν μία προσπάθεια να παρουσιάσει τα τραγούδια του μακριά από την νοοτροπία των νυχτερινών κέντρων.

Με τον Σταύρο Κουγιουμτζή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σημείο - σταθμός στην πορεία του Γιώργου Νταλάρα ήταν η συνεργασία του με τον Σταύρο Κουγιουμτζή. Όπως ο ίδιος ο Νταλάρας έχει τονίσει σε κατά καιρούς συνεντεύξεις,[15] χρωστά μεγάλο μέρος της επιτυχίας του στον Σταύρο Κουγιουμτζή. Η γνωριμία τους έγινε με την προτροπή του κ. Μάκη Μάτσα όταν ο Νταλάρας έκανε σε ηλικία 18 ετών τα πρώτα επαγγελματικά βήματα στο τραγούδι. Η σχέση του Νταλάρα με το Σταύρο Κουγιουμτζή υπήρξε πολύ φιλική μέχρι και τον ξαφνικό θάνατο του συνθέτη από καρδιακή ανακοπή, το Μάρτιο του 2005.

Μαζί κάνανε αρκετούς και σημαντικούς δίσκους. Οι δίσκοι με τραγούδια και έργα που έκανε ο Σ.Κουγιουμτζής με τον Γ.Νταλάρα είναι:

  • Να 'τανε το 21 (1970)
  • Όταν ανθίζουν πασχαλιές (1971)
  • Ηλιοσκόπιο (1973)
  • Μικρές πολιτείες (1974)
  • Στα ψηλά τα παραθύρια' (1975)
  • Τρελοί και άγγελοι (1986)
  • Ύμνοι αγγέλων σε ρυθμούς ανθρώπων (1998)
  • Έβρεχε ο κόσμος (2000)

Μερικά τραγούδια του Σ.Κουγιουμτζή υπάρχουν και στους δίσκους:

  • Γιώργος Νταλάρας (1969)
  • Ο μέτοικος (1971)

Δισκογραφικά συναντάμε και άλλους δίσκους που περιέχουν τραγούδια του Σ.Κουγιουμτζή με τον Γ.Νταλάρα αλλά πρόκειται για ζωντανές ηχογραφήσεις και όχι αποτέλεσμα κάποιας συνεργασίας των δύο καλλιτεχνών.

Όλα τα τραγούδια που κυκλοφόρησαν στους δίσκους του Γ.Νταλάρα ήταν σε πρώτη εκτέλεση εκτός από τα τραγούδια:

  • "Πού'ναι τα χρόνια": Η πρώτη εκτέλεση είναι του Γρηγόρη Μπιθικώτση.
  • "Έρημος μες στην ερημιά": Η πρώτη εκτέλεση είναι του Φώτη Δήμα.
  • "Αν δεις στον ύπνο σου ερημιά": Η πρώτη εκτέλεση είναι του Μανώλη Καναρίδη.
  • "Μη μου θυμώνεις μάτια μου": Η πρώτη εκτέλεση είναι με την Χορωδία Φ.Ε.Μ (Φίλων Ελληνικής Μουσικής) και το τραγούδι είχε τίτλο "Αποχαιρετισμός" ενώ υπήρχε και μία μικρή διαφορά στους στίχους. Δεύτερη εκτέλεση είναι με τον Γιάννη Πουλόπουλο.
  • "Τι σημαίνει αγάπη": Η πρώτη εκτέλεση είναι με την Αιμιλία Κουγιουμτζή

ενώ το "Ο ουρανός φεύγει βαρύς" ηχογραφήθηκε παράλληλα με τον Γιώργο Γερολυμάτο στη Lyra.

Τον Σεπτέμβριο του 2008, στα πλαίσια των εκδηλώσεων "Παρα θιν' αλός" του δήμου Καλαμαριάς, στον οποίο ο Σταύρος Κουγιουμτζής πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του, διοργανώθηκε αφιέρωμα προς τιμήν του συνθέτη, στο οποίο εκτός από τον Γιώργο Νταλάρα τραγούδησαν και οι Ανδρέας Καρακότας, Μανώλης Χατζημανώλης, Μαρία Κουγιουμτζή και Δέσποινα Παγιούλα. Η συναυλία πραγματοποιήθηκε στον χώρο του στρατοπέδου "Κόδρα". Το αφιέρωμα επαναλήφθηκε, αυτή τη φορά υπο την επιμέλεια του Γιώργου Νταλάρα και στο Ηρώδειο λίγες μέρες μετά. Για περισσότερες πληροφορίες δείτε παρακάτω στην ενότητα "Συναυλίες στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού".

Η παρακάτω λίστα είναι μία καταγραφή με τις σημαντικότερες συναυλίες του Γιώργου Νταλάρα με τραγούδια και έργα αποκλειστικά του Σταύρου Κουγιουμτζή.

Έτος Ημερ/μηνία Χώρος Συναυλίας
1983 20&21/8/1983 Θέατρο Λυκαβηττού.
1991 20/5/1991 Παλαί ντε σπορ
1992 Νοέμβριος Παλαί ντε σπορ
1997 13&14/6/1997 "Ύμνοι αγγέλων σε ρυθμούς ανθρώπων" - MMA
1998 13-4-1998 "Ύμνοι αγγέλων σε ρυθμούς ανθρώπων" - Παλαί ντε σπορ
2005 13/6/2005 Στην μνήμη του Σ.Κουγιουμτζή, στο Θέατρο Γης
2008 5/9/2008 Αφιέρωμα στον Σταύρο Κουγιουμτζή - Καλαμαριά
2008 17&18/9/2008 Αφιέρωμα στον Σταύρο Κουγιουμτζή - Ηρώδειο

Με τον Μίκη Θεοδωράκη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σημαντική για την ελληνική μουσική ήταν η συνεργασία του με τον Μίκη Θεοδωράκη. Δισκογραφικά συναντήθηκαν για πρώτη φορά στον δίσκο "18 λιανοτράγουδα της πικρής πατρίδας" το 1974. Η ηχογράφηση του δίσκου έγινε κάτω από δύσκολες συνθήκες καθώς ο συνθέτης ήταν στο Παρίσι. Δύο χρόνια μετά, το 1976, ηχογραφούν δύο τραγούδια ("Κόκκινο τριαντάφυλλο" και "Εκείνος ήταν μόνος") στην μνήμη του Αλέκου Παναγούλη. Τα τραγούδια αυτά κυκλοφόρησαν σε δισκάκι 45 στροφών, αλλά αργότερα συμπεριληφθήκαν και σε μεγάλους δίσκους. Έπειτα από λίγα χρόνια, το 1981 συναντήθηκαν ξανά στο στούντιο για την ηχογράφηση του δίσκου "Ραντάρ" με νέα πολιτικά και κοινωνικά τραγούδια σε στίχους του Κώστα Τριπολίτη. Ο δίσκος "Ραντάρ", έρχεται σε μία περίοδο ύφεσης του πολιτικού τραγουδιού. Τα ΜΜΕ στην ουσία αγνοούν το "Ραντάρ" και δεν δίνουν ιδιαίτερη προσοχή στην διαφορετικότητα αυτού του πολιτικού λόγου.[16] Παρόλα αυτά, ο δίσκος είχε τεράστια απήχηση και διεισδυτικότητα στον κόσμο και ιδιαιτέρα στη νεολαία. Τέλος, ακολουθούν τρεις δίσκοι με ζωντανές ηχογραφήσεις έργων του Μίκη Θεοδωράκη. Το 1988 κυκλοφόρησε ο δίσκος με την ζωντανή ηχογράφηση του "Άξιον Εστί" στο Ηρώδειο, το 1995 κυκλοφόρησε ο δίσκος αφιέρωμα στον Μ.Θεοδωράκη και στα κινηματογραφικά τραγούδια του και το 2006 κυκλοφόρησε διπλός δίσκος με ζωντανή ηχογράφηση της "Ρωμιοσύνης" και του "Άξιον Εστί" από τις συναυλίες στο ΜΜΑ. H "Ρωμιοσύνη" ηχογραφήθηκε για πρώτη φορά μετά από 40 χρόνια. «Κανείς δεν τόλμησε να την αγγίξει. Όχι μόνο γιατί ο Μπιθικώτσης είχε βάλει τον πήχυ πολύ ψηλά αλλά και γιατί το έργο έχει τρομακτικές ερμηνευτικές δυσκολίες. Πολύ σωστά περίμενε ο Νταλάρας τόσα χρόνια ώστε να είναι έτοιμος να κάνει το μεγάλο βήμα.», «Πρέπει να υπογραμμίσω την ωριμότητα της ερμηνείας και την πληρότητα της φωνής του Γιώργου Νταλάρα, που μπορεί σήμερα πια να είναι βέβαιος ότι πήγε αυτά τα δύο "μνημειακά" έργα ένα βήμα πιο μπροστά.» δήλωσε ο Μίκης Θεοδωράκης.[17] Δισκογραφικά, μερικά ακόμα τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη έχουν συμπεριληφθεί και σε άλλους δίσκους του Γ.Νταλάρα, κυρίως από ζωντανές ηχογραφήσεις. Σημαντική ήταν η συμμετοχή του, το 1981, στην μουσικο-θεατρική παράσταση "Τραγούδι του νεκρού αδελφού" όπου τραγούδησε τα λαϊκά τραγούδια του έργου. Την άνοιξη του 1990 ο Γ.Νταλάρας με τον Μ.Θεοδωράκη στην διεύθυνση, τη συμμετοχή της Μαρίας Δημητριάδη και της χορωδίας της Δρέσδης, πραγματοποίησαν μεγάλη περιοδεία, υπό την αιγίδα της Διεθνούς Αμνηστείας, στην Ευρώπη, από τηv Ισπανία μέχρι τις Σκανδιναβικές χώρες. Στις 22 αυτές συναυλίες ερμήνευσε τα «μετασυμφωvικά» έργα τoυ μεγάλου συνθέτη (Κατάσταση Πολιορκίας, Raven, Επιζών, Επιφάνεια Αβέρωφ). Τέλος, σημαντική ήταν και η πρόσφατη συμμετοχή του στην όπερα του Μ.Θεοδωράκη "Λυσιστράτη" τον Απρίλιο του 2002.

Η παρακάτω λίστα είναι μία καταγραφή με τις σημαντικότερες συναυλίες του Γιώργου Νταλάρα (συμμετοχή ή προσωπική συναυλία) με τραγούδια και έργα αποκλειστικά του Μίκη Θεοδωράκη. Εκτός από ελάχιστες εξαιρέσεις, ο ίδιος ο Μίκης Θεοδωράκης ήταν παρών σε όλες τις συναυλίες.

Έτος Ημερ/μηνία Συναυλία
1974 Νοέμβριος Τρεις ιστορικές συναυλίες του Μ.Θεοδωράκη στο στάδιο Καραϊσκάκη.
1981 Ιούλιος & Αύγουστος Περιοδεία στην Κούβα και στη Νικαράγουα.
1981 - Το τραγούδι του νεκρού αδερφού
1981 19/9/1981 Συναυλία "μαμμούθ" 3,5 ωρών με τραγούδια του Μίκη. (Γήπεδο Χαριλάου, Θεσσαλονίκη)
1983 28/8/1983 Νταμάρια Νίκαιας (Κατράκειο Θέατρο)
1988 29/6/1988 Αρχαίο Ωδείο Πάτρας
1988 Σεπτέμβριος Άξιον Εστί (Ηρώδειο), (Κατράκειο Θέατρο, Νίκαια)
1989 Μάιος Επιτάφιος (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
1990 Άνοιξη Περιοδεία στην Ευρώπη με τα μετασυμφωvικά έργα τoυ Μίκη Θεοδωράκη.
1995 2-3/9/1995 Αφιέρωμα στα 70 χρόνια του Μίκη Θεοδωράκη με τα κινηματογραφικά του. (Metropole Orchestra - Ηρώδειο)
1995 18/9/1995 Συναυλία - γιορτή για τα 70 χρόνια του Μίκη Θεοδωράκη. (Παναθηναϊκό Στάδιο)
1997 22/6/1997 Συναυλία για τον Ανδρέα Παπανδρέου (Άξιον Εστί - ΜΜΑ)
1997 20/9/1997 Τραγούδια της θάλασσας (Πειραιάς)
1997 19/10/1997 Θάλασσα και τέχνη (Πάτρα)
1998 27/5/1998 Εγκαίνια ανοιχτού θεάτρου "Μίκης Θεοδωράκης" (Ρέντη, Πειραιάς)
1998 15/6/1998 Αφιέρωμα στον Μίκη Θεοδωράκη. (Στοά του Βιβλίου)
1998 27/6/1998 Αφιέρωμα στον Μίκη Θεοδωράκη. (Φεστιβάλ Κασσάνδρας - Θέατρο Κασσάνδρας)
1998 18-19/11/1998 Old Mutual Hall - Νότιος Αφρική
1999 30/5/1999 Αφιέρωμα στους Γρηγόρη Λαμπράκη, Βασίλη Βασιλικό, Κ.Γαβρά και Μίκη Θεοδωράκη (Μαρούσι Αττικής)
1999 15-16/6/1999 Ποίηση και μουσική εν αιθρία (Στοά του Βιβλίου)
2001 23/6/2001 Πρώτη Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων. (Ossipov Russion Orchestra - Αρχαίο Στάδιο των Δελφών).
2002 10/4/2002 Συναυλία Αλληλεγγύης του Παλαιστινιακού λαού (Σύνταγμα)
2002 14/6/2002 Τραγούδια για τα παιδιά της Παλαιστίνης (Κατράκειο)
2002 Απρίλιος Λυσιστράτη (Όπερα στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών)
2003 16-17/8/2003 Δημητσάνα, Εξαμίλια Κορινθίας
2003 30-11-2003 Κινηματογραφικά Κρατικά Βραβεία Ποιότητας 2003 (ΜΜΘ)
2004 7/8/2004 Συναυλία εγκαίνια για την Γέφυρα Ρίου - Αντιρίου με τραγούδια του Μίκη
2005 31/7/2005 Αφιέρωμα στον Μίκη Θεοδωράκη. (Στάδιο Χανίων)
2005 9/10/2005 Τα συμφωνικά του Μίκη. (Ηρώδειο)
2005 11/10/2005 Αφιέρωμα στον Μίκη Θεοδωράκη. (Λευκωσία - Τάφρος Ντ' Αβίλα)
2005 10-11/11/2005 Ρωμιοσύνη - Άξιον Εστί (ΜΜΑ)
2006 21-22/3/2006 Αφιέρωμα στον Μίκη Θεοδωράκη. (Κολλέγιο Αθηνών)
2006 26/8/2006 Άξιον Εστί (Άγιος Αχίλλειος - Πρέσπες)
2007 7/3/2007 Τελετή ανακήρυξης των Πρεσβευτών του Ελληνισμού 2007 από τη Νομαρχία Αθηνών (Ρωμιοσύνη - ΜΜΑ)

Εμφανίσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Νταλάρας σε συναυλία

Η εποχή των λαϊκών κέντρων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Έως το 1969 εμφανιζόταν σε διάφορα λαϊκά μαγαζιά στα οποία έπαιζε κιθάρα, συνόδευε τους τραγουδιστές και τις τραγουδίστριες και έλεγε τις "παραγγελίες". Η πρώτη φορά που ανέβηκε σε μεγάλη πίστα, ήταν το 1970 όταν τον πήρε να τραγουδήσει δίπλα της στο "Stork" η Μαρινέλλα. Το σχήμα ήταν πετυχημένο έτσι επαναλήφθηκε για δύο ακόμα σεζόν. Τις επόμενες χρονιές (1972-1974) εμφανιζόταν στα "Δειλινά" με διάφορα σχήματα και με ονόματα όπως ο Στράτος Διονυσίου, ο Γιάννης Πάριος, η Χαρούλα Αλεξίου, η Δήμητρα Γαλάνη, ο Δάκης, η Λιζέτα Νικολάου, ο Πασχάλης και άλλοι.

Η εποχή των μπουάτ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μετά από τα διάφορα λαϊκά μαγαζιά που εμφανίστηκε μέχρι το 1974 ο Νταλάρας δεν ξαναεμφανίστηκε σε νυχτερινό κέντρο διασκέδασης και μετέφερε τις παραστάσεις του σε μπουάτ και θέατρα.

Έπειτα το 1975, πήγε στην Πλάκα, στις μπουάτ, όπου ήρθε σε επαφή με το καινούργιο ρεύμα του τραγουδιού. Στις μπουάτ τραγουδούσε κυρίως πολιτικά, ρεμπέτικα, βαλκανικά αλλά και δημοτικά τραγούδια. Τραγούδια του Κουγιουμτζή, του Λοίζου και του Θεοδωράκη. Έτσι ξεκίνησε μία νέα εποχή στην καριέρα του Γ.Νταλάρα. Η εποχή των μπουάτ. Η εποχή στο "Θεμέλιο" (1975-1976) και στην "Διαγώνιο" (1976-1980). Η επιτυχία στις μπουάτ ήταν πολύ μεγάλη και κάνουν τρία προγράμματα την ημέρα. Στην μπουάτ "Θεμέλιο" εμφανιζόταν με την Χαρούλα Αλεξίου, την Άννα Βίσση, και τον Αντώνη Βαρδή. Στην μπουάτ "Διαγώνιος" είχε κάνει εμφανίσεις για τέσσερις σαιζόν. Το 1976 με τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου και την Άννα Βίσση και το 1976-1977 με την Χαρούλα Αλεξίου, την Άννα Βίσση, την Λιζέττα Νικολάου και τον Χ.Γαργανουράκη. Το 1977 κάνει μία παύση και στις εμφανίσεις του αλλά και δισκογραφικά. Πεθαίνει ο πατέρας του Λουκάς Νταράλας σε ηλικία 50 ετών από κίρρωση του ήπατος και παθαίνει έμφραγμα η μητέρα του. Από το Νοέμβριο του 1978 έως και τον Ιανουάριο του 1979 ο Γιώργος Νταλάρας παρουσιάζει στη "Διαγώνιο" την καινούρια του δουλειά με τον μεγάλο συνθέτη Γιάννη Μαρκόπουλο. Ο δίσκος "Σεργιάνι στον κόσμο" θα κυκλοφορήσει μετά το τέλος των παραστάσεων. Αμέσως μετά, από τις 5 εως τις 23 Σεπτεμβρίου πραγματοποιεί εμφανίσεις στο θέατρο "Κατερίνα" της Θεσ/νίκης με την Βίκυ Μοσχολιού, τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου, την Αλκηστη Πρωτοψάλτη και την Βασιλική Λαβίνα. Ήταν η πρώτη φορά που έκανε κοινές εμφανίσεις με την Βίκυ Μοσχολιού και όπως φάνηκε ήταν και η μοναδική. Τελευταία φορά που εμφανίστηκε στην "Διαγώνιο" ήταν την σαιζόν 1979-1980 οπου εμφανίστηκε πάλι με τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου, την Τάνια Τσανακλίδου, την Αλκηστη Πρωτοψάλτη και τον Λουκιανό Κηλαηδόνη.

Η εποχή των θεάτρων και των σινεμά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι εμφανίσεις του στις μπουάτ κράτησαν μέχρι το 1980. Το κοινό του εξάλλου είχε αρχίσει να αυξάνεται. Έτσι, ο Γιώργος Νταλάρας κάνει μία προσπάθεια να πάει την μουσική του στα θέατρα και στα σινεμά και ξεκινάει έτσι μία νέα εποχή στην καριέρα του. Την εποχή των θεάτρων και των σινεμά. Στη συνέχεια στο "Super Star" από τα Χριστούγεννα του 1981 εως τον Ιανουάριο του 1982, στο οποίο εμφανίστηκε με την Γλυκερία και την Μαργαρίτα Ζορμπαλά, υπό τις σκηνοθετικές οδηγίες του Παντελή Βούλγαρη. Έπειτα εμφανίστηκε στο θέατρο "Ορφεάς" το 1983 για 15 μόνο παραστάσεις. Οι παραστάσεις αυτές ηχογραφήθηκαν και κυκλοφόρησαν σε δίσκο ο οποίος σήμερα έχει ξεπεράσει τις 700.000 πωλήσεις. Την επόμενη χρονιά (Μάιο & Ιούνιο) εμφανίστηκε με την Χαρούλα Αλεξίου στο θέατρο "Τέντα" (1984) της Λεωφόρου Συγγρού για 40 παραστάσεις. Η επιτυχημένη συνεργασία τους συνεχίστηκε με μία περιοδεία σε όλη την Ελλάδα, την Αμερική και τον Καναδά. Ήταν η τελευταία φορά που το κοινό είδε την Χαρούλα Αλεξίου να κάνει κοινές εμφανίσεις με τον Γιώργο Νταλάρα. Επόμενη στάση ήταν στο θέατρο "Περοκέ", όπου ξαναζωντάνεψε τον ιστορικό αυτό χώρο μαζί με τους αδελφούς Κατσιμίχα το χειμώνα του 1985. Την σκηνοθεσία είχε αναλάβει ο σκηνοθέτης του "Ρεμπέτικου", Κώστας Φέρρης. Έπειτα έκανε εμφανίσεις σε χώρους σινεμά όπως στο σινεμά "Ρεξ" στην Θεσσαλονίκη (1989) με την Αφροδίτη Μάνου και την Ελένη Τσαλιγοπούλου, και στο σινεμά "Αττικόν" στο οποίο εμφανίστηκε τρεις χρονιές. Από τις 9 έως τις 16 Φεβρουαρίου 1990 με την Ελένη Τσαλιγοπούλου και τον Διονύση Θεοδόση, το 1991 με τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου και το 1993 με τους Άγαμους Θύτες. Τον Μάρτιο του 1990 εμφανίστηκε στο κινηματοθέατρο "Ράδιο Σίτυ" της Θεσσαλονίκης με την Ελευθερία Αρβανιτάκη και τον Διονύση Θεοδόση και τον Φεβρουάριο και Μάρτιο του1991, στον ίδιο χώρο, έκανε εμφανίσεις με τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου. Τα Χριστουγεννα του 1991 παρέμεινε στην Θεσσαλονίκη όπου παρουσίασε το πρόγραμμά του με του Κατσιμιχαίους στο σινεμά "Ολύμπιον" μέχρι τον Ιανουάριο του 1992. Το ίδιο πρόγραμμα το παρουσίασε την ίδια χρονιά και στην Αθήνα στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά το Πάσχα και αμέσως μετά στο θέατρο "Ακροπόλ". Η εποχή των συναυλιών σε θέατρα και σινεμά, που ξεκίνησε 13 χρόνια νωρίτερα τελειώνει με εμφανίσεις στο ιστορικό κινηματοθέατρο "Παλλάς" το 1995 με τους Οπισθοδρομικούς, την Αναστασία Μουτσάτσου και την Αθηνά Μόραλη. Η κίνηση του Νταλάρα να μεταφέρει τις παραστάσεις σε θέατρα και σινεμά, σε κλειστούς δηλαδή χώρους όπου ο θεατής δεν καταναλώνει αλκοόλ αλλά προσέχει πραγματικά τη μουσική ήταν ριζοσπαστική για την εποχή της. Μετέφερε το κοινό σε χώρους όπου τον πρώτο λόγο είχε η μουσική και το τραγούδι και όχι το ποτό και το κοινό ανταποκρίθηκε με τεράστια επιτυχία.

Επιστροφή στη νύχτα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Γιώργος Νταλάρας επιστρέφει στη νύχτα το 1996. Ένας νέος χώρος - η Ιερά Οδός - δημιουργείται ειδικά γι' αυτόν από τον Ηλία Μαρασούλη και διαμορφώνεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Γ.Νταλάρα, δημιουργώντας αίσθηση στη νυχτερινή Αθήνα. Ο χώρος της Ιεράς Οδού κατασκευάστηκε σαν μία μεγάλη μουσική σκηνή (σχεδόν 2.000 θέσεων) και όχι σαν μία νυχτερινή πίστα. Ο ίδιος διευκρίνισε: «H προσδοκία του χώρου δεν είναι να αποκτήσουμε άλλο ένα νυχτερινό κέντρο. Ο χώρος αυτός πρέπει να λειτουργήσει ως χώρος εμφάνισης νέων ανθρώπων από όλα τα είδη του ελληνικού τραγουδιού και όχι μόνον...».[18] Ο Γιώργος Νταλάρας θα παραμείνει για τρεις συνεχόμενες σεζόν στο χώρο αυτό, ως το 1999, και θα συνεργαστεί με τους Πυξ Λαξ, την Ελένη Τσαλιγοπούλου, το Μάριο Φραγκούλη, τον Γκόραν Μπρέγκοβιτς, τον Γιάννη Βαρδή αλλά και νέα συγκροτήματα όπως τους Συνήθεις Υπόπτους, τους Ποδηλάτες και τα Υπόγεια Ρεύματα. Ως καλλιτεχvικός διευθυvτής αυτoύ τoυ vέoυ χώρoυ, προσπάθησε στη συνέχεια να διατηρήσει το χώρο ως μουσική σκηνή που θα φιλοξενούσε σημαντικούς καλλιτέχνες απ' όλο τον κόσμο αλλά και νέους ταλαντούχους μουσικούς διαφόρων ειδών μουσικής. Η εξέλιξη όμως του χώρου τελικά ήταν διαφορετική. Το 2001 επιστρέφει μετά από πολλά χρόνια στην Πλάκα, και για τα επόμενα 3 χρόνια θα παρουσιάσει μουσικά προγράμματα στο Ζυγό, κάνοντας αναδρομή στο παλιό λαϊκό τραγούδι αλλά και σε latin τραγούδια που είχε πει παλιότερα. Τελευταία εμφάνιση του σε νυχτερινό μαγαζί αποτελούν οι παραστάσεις που έδωσε στο Αθηνών Αρένα τη σεζόν 2004-05 με τον Αντώνη Ρέμο. Το σχήμα προκάλεσε αίσθηση και συζητήθηκε ευρέως θετικά και αρνητικά. Ήταν μια κίνηση του Νταλάρα να απευθυνθεί σ' ένα διαφορετικό και πιο νεανικό κοινό αλλά και η διάθεση του να ξανά-ανακαλύψει τις πίστες 30 χρόνια μετά.

Αναλυτικός Κατάλογος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο παρακάτω πίνακας είναι μία καταγραφή με όλες εμφανίσεις του Γ. Νταλάρα σε νυχτερινά κέντρα, μπουάτ, μουσικές σκηνές και θέατρα από την αρχή της καριέρας του ως μουσικός στο κέντρο "Στου Στελλάκη" (1965) έως και τις παραστάσεις "Εκεί που οι φίλοι συναντιούνται" στο Polis Theater (2009-10).

Σεζόν Χώρος Σχήμα
1965-66

Νυχτ.Κέντρο "Στου Στελλάκη"

Με τον Στελιο και τον Βαγγέλη Περπινιάδη.

1967

Νυχτ.Κέντρο "Χάντρες"

Με την Καίτη Γκρέυ.

1967

Νυχτ.Κέντρο "Ταβάνια"

Με την Καίτη Γκρέυ και τον Γιάννη Ντουνιά.

1968

Νυχτ.Κέντρο "Άττικα"

Με τον Σπύρο Ζαγοραίο,Πίτσα Παπαδοπούλου, Μάριο και Χρ.Νικολόπουλο.

1968

Νυχτ.Κέντρο "Βεντέτα"

Με τον Πάνο Γαβαλά, Ρία Κούρτη, Μπάμπη Τσετίνη, Λαύκα, Γιώργο Κοινούση.

1969

Νυχτ.Κέντρο "Ο Περικλής"

Με τον Μητσάκη,τον Νίκο Δημητράτο και την Καίτη Αμπάβη.

1969-70

Νυχτ.Κέντρο "Stork"

Με την Μαρινέλλα και τον Μάριο.

1970-71

Νυχτ.Κέντρο "Stork"

Με την Μαρινέλλα, Μάριο, Έλενα Κυρανά και Χρ.Νικολόπουλο.

1971-72

Νυχτ.Κέντρο "Δειλινά"

Με τον Στράτο Διονυσίου, τον Γιάννη Πάριο, τον Δάκη και την Λιζέτα Νικολάου.

1972

Νυχτ.Κέντρο "Δειλινά"

Με τον Στράτο Διονυσίου, την Χαρούλα Αλεξίου, Π.Αστεριάδη, τον Πασχάλη, Ελπίδα, Milly.

1972-73

Νυχτ.Κέντρο "Δειλινά"

Με την Χαρούλα Αλεξίου, τον Γιάννη Πάριο, Λιζέτα Νικολάου, τον Πασχάλη.

1973-74

Νυχτ.Κέντρο "Νέα Δειλινά"

Με την Χαρούλα Αλεξίου, τον Γιάννη Πάριο και την Δήμητρα Γαλάνη.

1974

Νυχτ.Κέντρο "Δειλινά" Θεσ/νίκης

Με τον Στράτο Διονυσίου, τον Γιάννη Πάριο, την Χαρούλα Αλεξίου και την Δήμητρα Γαλάνη.

1975-76

Μπουάτ "Θεμέλιο"

Με την Χαρούλα Αλεξίου, την Άννα Βίσση, τον Αντώνη Βαρδή και τον Π.Λαμπρόπουλο.

1976-77

Μπουάτ "Διαγώνιος"

Με την Χαρούλα Αλεξίου, την Άννα Βίσση, την Λιζέττα Νικολάου και τον Χ.Γαργανουράκη.

1978-79

Μπουάτ "Διαγώνιος"

Με τον Γιάννη Μαρκόπουλο, την Ελένη Βιτάλη, την Γλυκερία και τον Δημήτρη Κατοίκο.

1979

Θέατρο "Κατερίνα" Θεσ/νίκης

Με την Μοσχολιού, τον Β.Παπακωνσταντίνου, την Αλκηστη Πρωτοψάλτη και την Β.Λαβίνα.

1979-80

Μπουάτ "Διαγώνιος"

Με τον Β.Παπακωνσταντίνου, την Τ.Τσανακλίδου, την Α.Πρωτοψάλτη και τον Λ.Κηλαηδόνη.

1981

Μουσική σκηνή "Zoom"

Με την Δήμητρα Γαλάνη, την Αλκηστη Πρωτοψάλτη, τον Γιάννη Κούτρα και την Γλυκερία

1981-82

Θέατρο "Super Star"

Με την Γλυκερία και την Μαργαρίτα Ζορμπαλά.

1983

Θέατρο "Ορφέας"

Με Ελένη Δήμου, Μιχάλη Δημητριάδη και την Κατερίνα Στανίση.

1984

Θέατρο "Τέντα"

Με την Χαρούλα Αλεξίου και τον Χρήστο Νικολόπουλο.

1985-86

Θέατρο "Περοκέ"

Με τον Χάρη και τον Πάνο Κατσιμίχα και την Ροζαλία.

1987-88

Μουσικό Κέντρο "Σείριος"

Μουσική παράσταση σε διεύθυνση Μάνου Χατζιδάκι.

1989

Σινεμά "Ρεξ" Θεσ/νίκης

Με την Αφροδίτη Μάνου και την Ελένη Τσαλιγοπούλου.

1990

Σινεμά "Αττικόν"

Με την Ελένη Τσαλιγοπούλου και τον Διονύση Θεοδόση.

1990

Σινεμά "Ράδιο Σίτυ" Θεσ/νίκης

Με την Ελευθερία Αρβανιτάκη και τον Διονύση Θεοδόση.

1990-91

Σινεμά "Αττικόν"

Με τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου.

1991

Σινεμά "Ράδιο Σίτυ" Θεσ/νίκης

Με τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου.

1991-92

Σινεμά "Ολύμπιον" Θεσ/νίκης

Με τον Χάρη και τον Πάνο Κατσιμίχα.

1992

Δημοτικό Θέατρο Πειραιά

Με τον Χάρη και τον Πάνο Κατσιμίχα.

1992

Θέατρο "Ακροπόλ"

Με τον Χάρη και τον Πάνο Κατσιμίχα.

1993

Σινεμά "Αττικόν"

Με τους Άγαμους Θύτες.

1995

Κινηματοθέατρο "Παλλάς"

Με τους Οπισθοδρομικούς, την Αναστασία Μουτσάτσου και την Αθηνά Μόραλη.

1996-97

Μουσική σκηνή "Ιερά Οδός"

Με τους Πυξ Λαξ.

1997-98

Μουσική σκηνή "Ιερά Οδός"

Με την Ελένη Τσαλιγοπούλου, τον Μάριο Φραγκούλη, την Καλ.Βέττα, τα Υπόγεια Ρεύματα,
τους Συνήθεις Υπόπτους και τους Ποδηλάτες.

1998-99

Μουσική σκηνή "Ιερά Οδός"

Με τον Goran Bregovic και τον Γιάννη Βαρδή.

1999

Μουσική σκηνή "Fix" Θεσ/νίκης

Με τον Goran Bregovic και τον Γιάννη Βαρδή.

2000-01

Μουσική σκηνή "Ζυγός"

Με τον Μπάμπη Στόκα και τον Πάνο Κατσιμίχα.

2001

Μουσική σκηνή "Fix" Θεσ/νίκης

Με τον Μπάμπη Στόκα και τον Πάνο Κατσιμίχα.

2002

Μουσική σκηνή "Ζυγός"

Με τον Γεράσιμο Ανδρεάτο, την Μελίνα Ασλανίδου και την Αρετή Κετιμέ.

2002-03

Μουσική σκηνή "Ζυγός"

Με τον Στέλιο Βαμβακάρη, την Μελίνα Ασλανίδου και το latin συγκρότημα Ronda Al Alba.

2004-05

Πολυχώρος "Αθηνών Αρένα"

Με τον Αντώνη Ρέμο, την Ανδριάνα Μπάμπαλη, τον Μάνο Πυροβολάκη και τον Γρηγόρη Πετράκο.

2007-08

Θέατρο "Παλλάς"

Με τους Δέσποινα Ολυμπίου, Ζαχαρία Καρούνη, Ασπασία Στρατηγού και Μανώλη Πασχαλίδη.

2009-10

Polis Theatre

Με την Πίτσα Παπαδοπούλου, τον Μιχάλη Τζουγανάκη και την Ασπασία Στρατηγού.

Σημείωση: Όπου δεν αναφέρεται η πόλη, θεωρείται η Αθήνα.

Συναυλίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από το 1974, τη μεταπολίτευση, μέχρι το 1979, τραγούδησε σε περισσότερες από 700 συναυλίες, σε κοινωνικές και πολιτικές συναυλίες αλλά και σε χώρους δουλειάς. Μέχρι σήμερα έχει πραγματοποιήσει χιλιάδες συναυλίες στην Ελλάδα και σε όλο τον κόσμο.

Αφιέρωμα στο Βασίλη Τσιτσάνη, Φλώρινα, Πρέσπεια 2008 (δίπλα του η Ασπασία Στρατηγού).

Από τις άκρες της Ελλάδας

Έχει πραγματοποιήσει δεκάδες καλοκαιρινές συναυλίες στις οποίες ταξιδεύει σε όλη την Ελλάδα και έχει εμφανιστεί κυριολεκτικά σχεδόν σε κάθε θεατρικό και συναυλιακό χώρο της Ελλάδας. Έχει πραγματοποιήσει δεκάδες αφιλοκερδείς συναυλίες σε απομακρυσμένες περιοχές της Ελλάδος όπως στο χωριό Κέλλη της Φλώρινας κοντά στα σύνορα (2006), στην Κάλυμνο (2001), στην Σύμη (1999), στην Κάρπαθο (2006), στην Χάλκη (1984), στο τριεθνές των Πρεσπών, ενώ πραγματοποίησε πολιτιστικές αποστολές στο Καστελόριζο (1996) και στην Τήλο (1997) εκδηλώνοντας με αυτό τον τρόπο την αγάπη του για την ακριτική Ελλάδα. Το 1996 πραγματοποίησε μία ιστορική συναυλία για τους εναπομείναντες Έλληνες στο Σχοινούδι στην Ίμβρο, απέναντι από τα γρεμισμένα σπίτια.

Στις άκρες του Ελληνισμού και σε κάθε γωνιά της Γης
Από το 1981, έχει βοηθήσει στην προβολή του ελληνικού πολιτισμού στο εξωτερικό τραγουδώντας σε περισσότερες από 850 συναυλίες στις μεγαλύτερες πόλεις του κόσμου αλλά και σε πολλά μέρη του κόσμου που είναι χαμένοι οι 'Έλληνες όπως στηv Γεωργία (Τυφλίδα), στηv Ουκραvία (Οδησσός), στην Ιταλία (Συρακούσες), στη Γερμανία (Μόναχο, Φρανκφούρτη, Ντίσελντορφ, Αμβούργο, Στουτγκάρδη, Βερολίνο), στη Ουγγαρία (Βουδαπέστη), στην Αυστραλία (Μελβούρνη, Σίδνεϊ), στη Νέα Ζηλανδία (Ουέλλινγκτον), Γαλλία (Παρίσι), στην Αγγλία (Λονδίνο, Μάντσεστερ, Νιουκάστλ), στην Δανία (Κοπεγχάγη), στην Ολλανδία (Χάγη, Άμστερνταμ, Ρότερνταμ), στην Ελβετία (Ζυρίχη), στην Αυστρία (Βιέννη), στην Φινλανδία (Ελσίνκι), στο Βελγίο (Βρυξέλλες), στη Νότια Αφρική (Γιοχάνεσμπουργκ), στη Ρουμανία (Βουκουρέστι), στηv Γιoυγκoσλαβία (Βελιγράδι), στην Αργεντινή (Μπουένος Άιρες), στην Ουρουγουάη (Μοντεβιδέο), Ισραήλ (Τελ Αβίβ, Ιερουσαλήμ), Καππαδοκία (Καισάρεια), Αίγυπτος (Αλεξάνδρεια, Κάιρο), στην Ρωσία (Μόσχα), στην Βραζιλία, στο Μεξικό, στην Κούβα (Αβάνα), στον Καναδά (Τορόντο, Μόντρεαλ), σε πολλές πολιτείες των ΗΠΑ και πολλές άλλες συναυλίες σε κάθε γωνιά της γης.

Έχει συμμετάσχει σε πολυάριθμα πολιτιστικά και ανθρωπιστικά φεστιβάλ στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, όπως στηv Κoύβα το 1981 και το 1998, στις Βρυξέλλες γιά τα "Ευρωπάλια" το 1982, στο Φεστιβάλ Ειρήνης στη Βιέννη το 1983, στη Μόσχα στo Φεστιβάλ Νεoλαίας το 1985, στη συναυλία Aid to Africa στην Αθήνα το 1986, στο Φεστιβάλ Μαγιόρκας το 1989, στο Poznan Jazz Festival της Πολωνίας το 1999, στην Παλαιστίνη στο Φεστιβάλ «Βηθλεέμ 2000», στο Crossing Border Festival στο Αμστερνταμ το 2001. Σταθμό απoτελεί η συμμετoχή τoυ στη μεγάλη συναυλία Human Rights Now! της Διεθνούς Αμνηστίας στην Αθήνα που έγινε στο Ολυμπιακό Στάδιο στις 3/10/1988, όπου τραγούδησε με τους Peter Gabriel, Sting, Bruce Springsteen, Tracy Chapman και Youssou N’Dour.

Από την αρχή της καριέρας του και σχεδόν κάθε χρονιά πραγματοποιεί περιοδείες σε όλη την Ελλάδα με πολλούς σταθμούς κάθε φορά. Ενδεικτική είναι η καλοκαιρινή περιοδεία στην Ελλάδα το 1998 με περισσότερες από 30 συναυλίες σε 28 πόλεις. Σημαντικές είναι και οι περιοδείες του και στο εξωτερικό. Από το 1977 πραγματοποιεί συστηματικά κάθε δύο-τρία χρόνια περιοδείες σε πολλές πόλεις του εξωτερικού καλύπτοντας όλες τις ηπείρους.

Έχει τραγουδήσει στους μεγαλύτερους συναυλιακούς χώρους παγκοσμίως (Royal Albert Hall, Metropolitan Opera, Olympia, Roy Thompson Hall, Brendan Byrne Arena, Sydney Opera House, Hammerstein Ballroom, Madison Square Garden, Στάδιο Γουέμπλεϊ, Rosemont Theatre, Trump Taj Mahal, The Wang Theatre, Place des Arts, Wiener Konzerthaus κ.α.) και θεωρείται ένας από τους κυριότερους εκπροσώπους της ελληνικής μουσικής διεθνώς. "Ο Γιώργος Νταλάρας τραγουδάει ελληνικά, η μουσική του όμως μιλάει σε όλο τον κόσμο", έγραφε για τον Έλληνα ερμηνευτή η γαλλική Le Figaro το 1993.

Σημαντικές συναυλίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 11 Σεπτεμβρίου 1973 γίνεται στρατιωτικό πραξικόπημα στη Χιλή. Ο Σαλβαδόρ Αγιέντε, ο εκλεγμένος πρόεδρος δολοφονείται και ο στρατηγός Αουγούστο Πινοσέτ εγκαθιδρύει δικτατορία. Λίγους μήνες μετά (το 1974) διοργανώθηκε στην Ελλάδα η ιστορική συναυλία αλληλεγγύης προς το χιλιανό λαό που πραγματοποιήθηκε στο γήπεδο του Πανιωνίου. Η συναυλία διοργανώθηκε από την τη Λήδα Χαλκιαδάκη (κόρη της Δανάης Στρατηγοπούλου) μαζί με την επιτροπή αλληλεγγύης προς τον χιλιανό λαό, στην οποία συμμετείχαν μεταξύ άλλων η Μελίνα Μερκούρη, η Αμαλία Φλέμινγκ και η Δανάη. Στην συναυλία παρευρέθηκε και η χήρα του Αγιέντε. Είχαν πάρει μέρος δύο χιλιανά συγκροτήματα και από Έλληνες τραγούδησε ο Αντώνης Καλογιάννης και ο Γιώργος Νταλάρας. Ήταν από πρώτες φορές που ο Γ.Νταλάρας είχε αρχίσει να συμμετέχει σε συναυλίες με τραγούδια διαμαρτυρίας.[19]

Στις 30 Σεπτεμβρίου και στις 3 Οκτωβρίου του 1983, πραγματοποίησε δύο συναυλίες στο Ολυμπιακό Στάδιο της Αθήνας (Ο.Α.Κ.Α.), συγκεντρώνοντας συνολικά 160.000 κόσμου, καθιστώντας τες ως τις μεγαλύτερες διοργανώσεις ελληνικής μουσικής που έχουν πραγματοποιηθεί στην Ελλάδα.[20] "Η ελληνική μουσική εισέρχεται στο χώρο των μεγάλων σταδίων" σχολίασε το περιοδικό των Rolling Stone, με αφορμή το ρεκόρ του Έλληνα τραγουδιστή.[21] Στις συναυλίες συμμετείχε και ο Γιάννης Πάριος, η Χαρούλα Αλεξίου και ο Λουκιανός Κηλαηδόνης. Στην πρώτη συναυλία συμμετείχε και ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης, ενώ από τις κερκίδες την παρακολούθησαν ο Βασίλης Τσιτσάνης και η Μελίνα Μερκούρη. Τα έσοδα της δεύτερης συναυλίας δόθηκαν -κυρίως- σε υποτροφίες φοιτητών. Στις 28 Σεπτεμβρίου του 1987, πραγματοποίησε και τρίτη προσωπική συναυλία στο Ολυμπιακό Στάδιο γεμίζοντας το πάλι ασφυκτικά.

Στις 27 Ιουνίου του 1992 το Στάδιο Γουέμπλεϊ του Λονδίνου γεμίζει για πρώτη φορά τόσο ασφυκτικά για μια συναυλία ελληνικής μουσικής, εvώ τo Brendan Byrne Arena (Meadowlands Arena) του Νιου Τζέρσεϊ στις 9 Απριλίου του 1994 κατακλύζεται από 22.000 θεατές.[14] Και οι δύο συναυλίες πραγματοποιήθηκαν με προσωπική πρωτοβουλία του ίδιου με σκοπό για την ανάδειξη του προβλήματος της Κύπρου. Όλα τα έσοδα των συναυλιών δόθηκαν για τον σκοπό αυτού ενώ στην συναυλία του New Jersey μαζεύτηκαν δεκάδες χιλιάδες υπογραφές για το θέμα των εγκλωβισμένων της Κύπρου, που στάλθηκαν στον Λευκό Οίκο και τα Ηνωμένα Εθνη. Η συναυλία εμφανίστηκε πρώτη σε εισπράξεις εκείνη την περίοδο, στηv επίσημη σειρά τoυ περιoδικoύ Billboard.[22]

Στις 27 Mαρτίου 1997 πραγματοποίησε μία συναυλία στο National Tennis Centre της Mελβούρνης εγκαινιάζοντας τις εκδηλώσεις για την 100ή επέτειο της παρουσίας της Eλληνο-Ορθόδοξης Kοινότητας της Mελβούρνης και της Bικτώριας. Την συναυλία αυτή παρακολούθησαν περισσότεροι από 6.000 θεατές. Δύο ημέρες αργότερα πραγματοποίησε συναυλία για τις εκδηλώσεις του μεγαλύτερου υπαίθριου Eλληνοαυστραλιανού Πολιτιστικού Φεστιβάλ της Aυστραλίας στους Aντίποδες, στη Mελβούρνη, τραγουδώντας για 100.000 περίπου θεατές. Tη συναυλία παρακολούθησαν ο τότε κυβερνήτης της πολιτείας της Bικτώριας Tζεφ Kένετ, ο πρώην πρωθυπουργός της Aυστραλίας Γκοφ Γουίτλαμ και ο γενικός γραμματέας Aπόδημου Eλληνισμού Σταύρος Λαμπρινίδης. Τις επόμενες ημέρες πραγματοποίησε συναυλία στο Γουέλινγκτον της Nέας Zηλανδίας, όπου κατοικούν συνολικά 4.000 Eλληνες. Οι εμφανίσεις τελείωσαν με δύο μεγάλες συναυλίες (2 & 3 Aπριλίου 1997) στη φημισμένη Οπερα Xάουζ (Opera House) του Σίδνεϊ.[23]

Στις 8 Απριλίου 1999, την περίοδο που το Βελιγράδι βομβαρδίζεται, ο Γ. Νταλάρας και ο Αλκίνοος Ιωαννίδης μαζί με 5 μουσικούς πραγματοποίησαν μεγάλη αντιπολεμική συναυλία συμπαράστασης, στην κεντρική πλατεία της Δημοκρατίας, μπροστά στο μουσείο στο κέντρο του Βελιγραδίου. «Ήρθαμε γιατί σας αγαπάμε, σαν φίλοι. Δεν ήρθαμε να στηρίξουμε πρόσωπα ή καθεστώτα. Ήρθαμε για την ειρήνη, να σταματήσει ο πόλεμος», δήλωσε ο Γιώργος Νταλάρας. Και αμέσως μετά ο Αλκίνοος Ιωαννίδης είπε: «Είμαι περήφανος που υπηρετώ αυτή την τέχνη εδώ στο Βελιγράδι. Μα πάνω από όλα είμαι περήφανος γιατί εγώ, ένας καλλιτέχνης της κατεχόμενης Κύπρου, τραγουδώ μαζί σας». Ήταν απόγευμα όταν πραγματοποιήθηκε η συναυλία. Το ίδιο βράδυ βομβαρδίστηκε το κτίριο της τηλεόρασης του Βελιγραδίου.[24]

Το 1999 πραγματοποίησε μία μεγάλη συναυλία στο γήπεδο της Ξάνθης για τους σεισμούς της Τουρκίας μαζί με τον Θανάση Γκαϊφύλλια. Η συναυλία μεταδόθηκε από τηλεοπτικούς σταθμούς της Ελλάδας και της Τουρκίας.

Το 2000 πραγματοποιήθηκε στην Βηθλεέμ φεστιβάλ εκδηλώσεων, μέρος του προγράμματος της UNESCO με τίτλο "Βηθλεέμ 2000", για τον εορτασμό της ιστορικής επετείου των 2.000 ετών Χριστιανισμού. Το πρόγραμμα αυτό έχει χαρακτηρισθεί από τον γενικό γραμματέα της UNESCO Φεντερίκο Μαγιόρ «Ορόσημο στον δρόμο για την ειρήνη στη Μέση Ανατολή». Ο Γ.Νταλάρας πήρε μέρος στις εκδηλώσεις "Βηθλεέμ 2000" με μία συναυλία που έδωσε την Παρασκευή 23 Ιουνίου του 2000. Συνοδευόμενος από τους ήχους της δεκαμελούς μπάντας του και τη νεαρή τραγουδίστρια Γιώτα Δρακιά πραγματοποίησε συναυλία στην πιο κεντρική πλατεία της πόλης, στην Πλατεία Manger (όπου βρίσκεται και η περίφημη εκκλησία της Γέννησης), μπροστά σε 3.000 θεατές. Ήταν η πρώτη φορά που Έλληνας καλλιτέχνης πραγματοποιούσε συναυλία στα μέρη της Παλαιστίνης.[25]

Στις 20 Μαΐου 2003 η Πολιτιστική Ολυμπιάδα σε συνεργασία με το American Ballet Theater, στη Metropolitan Opera της Νέας Υόρκης παρουσίασε την παράσταση του Γ.Νταλάρα «Ολα γύρω είναι Φως» - (All Around Is Light), μπροστά σε περίπου 3.000 άτομα. Την παράσταση σκηνοθέτησε ο Κώστας Γαβράς και έλαβαν μέρος η Σαβίνα Γιαννάτου, η Μελίνα Ασλανίδου, η ηθοποιός Λυδία Κονιόρδου, ο καλλιτεχνικός διευθυντής της Εθνικής Λυρικής Σκηνής Λουκάς Καρυτινός, το ποντιακό συγκρότημα "Αργοναύται-Κομνηνοί" και η Αρχιεπισκοπική Μητροπολιτική Χορωδία Νέων της Νέας Υόρκης. Μεταξύ άλλων, το πρόγραμμα περιλάμβανε παγκόσμια πρεμιέρα του μπαλέτου "Αρτεμις", καθώς επίσης και προβολή μικρού μήκους ταινίας με τίτλο "Παρθενών" σε σκηνοθεσία του Κ.Γαβρά και σε μουσική του Μίνωα Μάτσα. Η παράσταση «Ολα γύρω είναι φως», όπως γράφει στον εθνικό μας ύμνο ο Διονύσιος Σολωμός -απ' όπου και ο τίτλος- αποτέλεσε ένδειξη τιμής και αναγνώρισης της προσφοράς της Ελλάδας στον παγκόσμιο πολιτισμό. Το ελληνικό τραγούδι καταλάμβανε το μεγαλύτερο μέρος του προγράμματος με τους τραγουδιστές να ερμηνεύουν μια επιλογή από τα ωραιότερα ελληνικά τραγούδια των μεγαλύτερων Ελλήνων δημιουργών. Τα τραγούδια ήταν ενορχηστρωμένα για συμφωνική ορχήστρα, την οποία διηύθυνε ο Λουκάς Καρυτινός. Η υπερπαραγωγή αυτή, κόστους 2 εκατομμυρίων ευρώ, τελέστηκε υπό την αιγίδα του υπουργείου Πολιτισμού της Ελλάδος. Εκτός από τους Ελληνες της Αμερικής, που γέμισαν το θέατρο, παραβρέθηκαν μεταξύ άλλων και ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Δημήτριος, παρόντες ήταν περί τους 900 ξένους διπλωμάτες και πρέσβεις, μέλη των αντιπροσωπειών των χωρών-μελών στον ΟΗΕ, η αναπληρωτής γ.γ. του ΟΗΕ κ. Λ. Φασέτ, ο διαμεσολαβητής μας Αλβαρο ντε Σότο, ο επιθεωρητής του ΟΗΕ Χανς Μπλιξ, ο αρχιτέκτοντας Σ. Καλατράβα, ο Ελληνας υπουργός Πολιτισμού Ευάγγελος Βενιζέλος και εκπρόσωποι των ελληνικών πολιτιστικών ιδρυμάτων της Νέας Υόρκης.[26]

Συναυλίες στο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • "Άξιον Εστί"

Το "Άξιον Εστί" του Οδυσσέα Ελύτη αποτελεί ένα μνημείο της σύγχρονης ελληνικής τέχνης. Στις 17 Σεπτεμβρίου 1988 κουβαλώντας στις πλάτες του το βάρος της πρώτης ερμηνείας του Γρηγόρη Μπιθικώτση, ο Γιώργος Νταλάρας, ερμήνευσε το "Άξιον Εστί". Συμμετείχε το πολυμελές Αθηναϊκό Χορωδιακό Σύνολο, η Αθηναϊκή Συμφωνική Ορχήστρα, ο βαρύτονος Ανδρέας Κουλουμπής και ο Νικήτας Τσακίρογλου στον ρόλο του αφηγητή. Η συναυλία δόθηκε στο Ηρώδειο, το χώρο που, πριν από 23 χρόνια (1965), οι κρατικοί υπεύθυνοι είχαν αρνηθεί να δώσουν για το "'Άξιον Εστί". Την συναυλία αυτή διεύθυνε ο ίδιος ο Μίκης Θεοδωράκης. Πρέπει να τονιστεί ότι ήταν η πρώτη φορά που ο Μίκης Θεοδωράκης διεύθυνε στο Ηρώδειο, διότι ως αριστερός δεν είχε το δικαίωμα ως τότε. Η συναυλία ήταν υπέρ της ανεγέρσεως ενός καινούργιου μουσείου της Ακρόπολης. Ο Νταλάρας ερμήνευσε το "Άξιον Εστί", με τον Γρηγόρη Μπιθικώτση θεατή. Σημαντική στιγμή της συναυλίας ήταν στο τέλος, όταν σηκώθηκε και τραγούδησε ο ίδιος ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης μαζί με τον Γιώργο Νταλάρα.

  • "Ες Γην Εναλίαν... Κύπρος, 20 Χρόνια Μετά"

Τον Ιούλιο του 1994 σε σκηνοθεσία του Μιχάλη Κακογιάννη παρουσιάστηκε στο Ηρώδειο μία μεγάλη, ιστορική συναυλία αφιερωμένη στη Κύπρο με αφορμή την μαύρη επέτειο των 20 χρόνων κατοχής του βορείου τμήματος της Κύπρου. Συμμετείχε η Μελίνα Κανά, ο Δώρος Δημοσθένους και το μουσικοχορευτικό σύνολο «Διάσταση» της Κύπρου. Την μουσική διεύθυνση είχε ο Κύπριος μουσικοσυνθέτης Μιχάλης Χριστοδουλίδης. Την παράσταση μεταξύ άλλων είχε παρακολουθήσει και ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Γλαύκος Κληρίδης.

Στις 2 και 3 Σεπτεμβρίου 1995, η Metropole Orchestra της Ολλανδίας υπό την διεύθυνση του Dick Bakker και με σολίστ τον Γ.Νταλάρα, πραγματοποίησαν δύο συναυλίες για δύο σημαντικές επετείους. Η πρώτη επέτειος είναι τα 100 χρόνια της κινηματογραφικής τέχνης και η δεύτερη τα 70 χρόνια του Μίκη Θεοδωράκη. Το πρώτο μέρος περιλάμβανε ορχηστική μουσική κινηματογραφικών ταινιών, σε συνθέσεις των Νίνο Ρότα, Λέοναρντ Μπερνστάιν, Βαγγέλη Παπαθανασίου και άλλων πολλών. Το δεύτερο μέρος ήταν αφιερωμένο στην κινηματογραφική μουσική του Μίκη Θεοδωράκη, με τον Γ.Νταλάρα να ερμηνεύει τραγούδια από το "Σέρπικο" του Σίντνεϊ Λιούμετ ως το "Ζ" του Κώστα Γαβρά. Την ενορχήστρωση είχε κάνει ο Κώστας Γανωσέλης, ενώ στην ορχήστρα συμμετείχαν οι σολίστες του μπουζουκιού Λάκης Καρνέζης και Κώστας Παπαδόπουλος. Οι συναυλίες ηχογραφήθηκαν ζωντανά και κυκλοφόρησαν σε διπλό δίσκο από την "EMI Classics" σε δεκαπέντε χώρες.

  • "Συναυλία για το νέο μουσείο της Ακρόπολης"

Στις 11 Σεπτεμβρίου του 2000 ο Γιώργος Νταλάρας συνάντησε, για πρώτη φορά, την BBC Concert Orchestra, μία από τις σημαντικότερες βρετανικές ορχήστρες. Την 80μελή ορχήστρα διεύθυνε ο Nick Davis. Ο Γ. Νταλάρας ερμήνευσε κλασικά τραγούδια Ελλήνων συνθετών αλλά και μπαλάντες της Μεσογείου, φλαμένκο και ιταλικά κομμάτια, ενώ για δεύτερη φορά ένωσε τη φωνή του με τη σπουδαία Αμερικανίδα τραγουδίστρια της τζαζ Τζόαν Φώκνερ (η πρώτη ήταν το 1995 στην παλαιά όπερα της Φρανκφούρτης). Η συναυλία εντασσόταν στο πρόγραμμα των εκδηλώσεων του υπουργείου Πολιτισμού και τα έσοδα της διατέθηκαν για την ανέγερση του νέου μουσείου της Ακρόπολης. Η συναυλία επαναλήφθηκε στο Royal Festival Hall του Λονδίνου στις 18 Οκτωβρίου 2000.

  • "Συναυλία για τους πρόσφυγες"

Στις 27 & 28 Σεπτεμβρίου του 2001, ο Γιώργος Νταλάρας και η Έμα Σάπλιν έδωσαν δύο συναυλίες στο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού, που αποτέλεσαν κορυφαίες εκδηλώσεις της Ύπατης Αρμοστείας του Ο.Η.Ε. για τους Πρόσφυγες. Οι δύο αυτές φιλανθρωπικές συναυλίες διοργανώθηκαν από το υπουργείο Πολιτισμού και πραγματοποιήθηκαν με την ευκαιρία της πεντηκοστής επετείου της ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες, με στόχο τη συγκέντρωση πόρων για τα προγράμματά της, για τους πρόσφυγες στην Ελλάδα και σε όλο τον κόσμο. Τους καλλιτέχνες συνόδευε η Καμεράτα-Ορχήστρα Φίλων της Μουσικής με ενενήντα συνολικά μουσικούς, εμπλουτισμένη με όργανα μιας συμφωνικής ορχήστρας υπό τη διεύθυνση του Αλέξανδρου Μυράτ, καθώς και η χορωδία Fons Musicalis υπό την διεύθυνση του Κωστή Κωνσταντάρα. Η Έμα Σάπλιν ερμήνευσε τραγούδια από το πλατινένιο στην Ελλάδα δίσκο της «Carmine Meo» και ο Γιώργος Νταλάρας τα έργα του Αργεντινού Ariel Ramirez, «Misa Criolla» και «Navidad nuestra» καθώς και διάφορα ελληνικά τραγούδια σπουδαίων δημιουργών. Ένα μήνα μετά την συναυλία, παραδώθηκε στην Ύπατη Αρμοστεία του Ο.Η.Ε. για τους Πρόσφυγες επιταγή 80.000.000 δραχμών από τα έσοδα της συναυλίας.[27]

  • "Αφιέρωμα στη Μικρά Ασία"

Τριάντα ένα χρόνια μετά την κυκλοφορία του δίσκου «Mικρά Aσία», έργο ζωής του Aπόστολου Kαλδάρα, ο Γ. Νταλάρας μαζί με την με τη Γλυκερία στο πλευρό, την Εστουδιαντίνα Νέας Ιωνίας και τη συμμετοχή της Αρετής Κετιμέ, παρουσίασαν 21 Ιουνίου 2003 στο Ηρώδειο, συναυλία-αφιέρωμα στη Μικρά Ασία. Το πρόγραμμα περιλάμβανε παραδοσιακά μικρασιατικά τραγούδια, τραγούδια από τη «Μικρά Ασία» και τον «Βυζαντινό εσπερινό» του Απόστολου Καλδάρα αλλά και με τραγούδια νεότερων Ελλήνων συνθετών (Μαρκόπουλος, Μούτσης, Σαββόπουλος, Τάτσης κ.ά.), εμπνευσμένων θεματολογικά ή μουσικά από τη Μικρά Ασία. Η συναυλία έγινε υπό την αιγίδα του Πατριάρχη Βαρθολομαίου και της UNESCO για την αναστήλωση της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη. Τη σκηνοθετική επιμέλεια της παράστασης είχε ο Πάνος Παπαδόπουλος. Η παράσταση κυκλοφόρησε και σε DVD από την ΕΜΙ.

  • "30ος – 40ος Παράλληλος, Μουσικό ταξίδι στη Μεσόγειο"

Το 2004 ο Γ. Νταλάρας διοργάνωσε δύο συναυλίες στο Ηρώδειο με την συμμετοχή πολλών τραγουδιστών από πολλά μέρη της Μεσογείου. Ήταν ένα μουσικό ταξίδι στη Μεσόγειο ανάμεσα στον 30ό και στον 40ό παράλληλο, με τραγούδια και μουσικές από Ναπολιτάνικο έως ρεμπέτικο και από φλαμένκο έως τις γνωστότερες μπαλάντες της Μεσογείου, τραγούδια που αποδεικνύουν πως υπάρχει απόλυτη μουσική επικοινωνία μεταξύ των λαών των περιοχών αυτών. Στην σκηνή του Ηρωδείου, μαζί με τον Γ. Νταλάρα βρέθηκε η σπουδαία τραγουδίστρια των φάντος Ντούλτσε Πόντες, ο Ναπολιτάνος Eddy Napoli, η Reyes Martin με το φλαμένκο συγκρότημά της, η Παλαιστίνια τραγουδίστρια Mira Anwar Awad και οι Τούρκοι μουσικοί Χαλήλ Μουσταφά και Μεχμέτ Μουσταφά (μέλη του συγροτήματος Balkanatolia). Στις συναυλίες συμμετείχε και ο Στέφανος Κορκολής ως σολίστ, η ορχήστρα Fons Musicalis υπό τη διεύθυνση του Κωστή Κωσταντάρα και η Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ, υπό τη διεύθυνση του Λουκά Καρυτινού. Οι συναυλίες πραγματοποιήθηκαν στις 2 & 3 Αυγούστου 2004, στα πλαίσια του Φεστιβάλ Αθηνών. Τα έσοδα των συναυλιών διατέθηκαν για τους σκοπούς της "Ελπίδας" -του Συλλόγου Φίλων Παιδιών με Καρκίνο. Η συναυλία κυκλοφόρησε σε CD και DVD από την EMI.

  • "H θάλασσα κι εμείς"

Ένα χρόνο μετά την συναυλία της Μεσογείου τον Αύγουστο του 2004 στο Ηρώδειο, η συναυλία επαναλήφθηκε αλλά αυτή το φορά τη σκηνή του Ηρωδείου μοιράστηκε ο Γ. Νταλάρας με την Ντούλτσε Πόντες. Η σύμπραξη των δύο καλλιτεχνών θεωρήθηκε πολύ επιτυχημένη, έτσι το κοινό παρακολούθησε άλλο ένα διήμερο (31 Μαΐου & 1 Ιουνίου 2005) στο Ηρώδειο. Στις συναυλίες συμμετείχε και ο Στέφανος Κορκολής, η ορχήστρα Fons Musicalis και η Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ, υπό τη διεύθυνση του Λουκά Καρυτινού. Τα έσοδα διατέθηκαν για την ανέγερση του νοσοκομείου για παιδιά με καρκίνο.

Τον Ιούλιο του 2007 πραγματοποιήθηκαν στο Ηρώδειο δύο συναυλίες αφιερωμένες σε τραγούδια που περιγράφουν τη χρήση ψυχοτρόπων ουσιών, σε επιμέλεια του Παναγιώτη Κουνάδη. Συμμετείχαν επίσης οι Χρήστος Θηβαίος, Μπάμπης Τσέρτος, Μάρθα Φριντζήλα, Νίνα Λοτσάρη, Χαρά Κεφαλά, Θέμης Σερμιέ, Στέλιος Βαμβακάρης, Ζαχαρίας Καρούνης και η Εστουδιαντίνα Νέας Ιωνίας Μαγνησίας. Η συναυλία ηχογραφήθηκε και μαγνητοσκοπήθηκε. Κυκλοφόρησε τον Απρίλιο του 2008 σε διπλό CD και DVD από τη Universal.

  • "Αφιέρωμα στο Σταύρο Κουγιουμτζή"

Στις 17 και 18 Σεπτεμβρίου 2008 πραγματοποιήθηκαν, στα πλαίσια του Ελληνικού Φεστιβάλ, δύο συναυλίες-αφιερώματα στο συνθέτη Σταύρο Κουγιουμτζή. Στις συναυλίες εκτός από τον Γιώργο Νταλάρα, έλαβε μέρος ο Κώστας Μακεδόνας, η Δέσποινα Ολυμπίου, η Μελίνα Ασλανίδου και η Μαρία Κουγιουμτζή, κόρη του συνθέτη. Μέρος των εσόδων από τις δύο συναυλίες δόθηκαν στην ένωση "Μαζί για το παιδί". Η συναυλία ηχογραφήθηκε και μαγνητοσκοπήθηκε. Κυκλοφόρησε τον Δεκέμβριο του 2010 σε διπλό CD και τον Ιανουάριο του 2011 σε DVD από την EMI.

Συναυλίες στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Γ. Νταλάρας έχει παρουσιάσει μερικές πολύ σημαντικές παραστάσεις στο Μέγαρο Μουσικής. Εκτός από τις προσωπικές του συναυλίες στο Μέγαρο Μουσικής, έχει πραγματοποιήσει και αρκετές συμμετοχές σε συναυλίες ή παραστάσεις άλλων καλλιτεχνών. Η πρώτη φορά που εμφανίστηκε στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών ήταν στις παραστάσεις με τίτλο «Μουσικά Παραμύθια» τον Δεκέμβριο του 1991, όπου είχε συμμετάσχει στην παράσταση με το μουσικό παραμύθι «Ο Φερδινάνδος» του Munro Leaf σε μουσική ο R. Liberman. Παρακάτω αναφέρονται οι προσωπικές συναυλίες του Γ.Νταλάρα στο Μέγαρο Μουσικής.

  • "...Και με φως και με θάvατov ακαταπαύστως"

Ιδιαιτέρως σημαντική ήταν η παράσταση τo 1994 στo Μέγαρo Μoυσικής Αθηvώv με τίτλo "...Και με φως και με θάvατov ακαταπαύστως". Ήταv μία αvαδρoμή στηv ιστορία τoυ ελληvικoύ τραγoυδιoύ, από τηv αρχαιότητα μέχρι τη σύγχρovη Ελλάδα. Ήταν η μεγαλύτερη και η πιo πολυπρόσωπη παράσταση του ΜΜΑ πoυ έγιvε πoτέ [1][2] με 250 άτoμα επί σκηvής και με τη σκηvoθετική καθοδήγηση τoυ Κώστα Γαβρά. Στην παράσταση έλαβε μέρος η Λυδία Κονιόρδου, η Σαββίνα Γιαννάτου, η χορωδία Fons Musicalis υπό την διεύθυνση του Κωστή Κωνσταντάρα, η παιδική χορωδία Δημήτρη Τυπάλδου, η μικρή συμφωνική ορχήστρα Αθηνών υπό τη διεύθυνση του Αλέξανδρου Μυράτ, ορχήστρα παραδοσιακής μουσικής και λαϊκή ορχήστρα. Οι παραστάσεις επαναλήφθηκαν, κατ' απαίτηση τoυ κoιvoύ, στov ίδιo χώρo τηv επόμενη χρovιά (1995). Συνολικά δόθηκαν 10 παραστάσεις. Τo βίvτεo της παράστασης κυκλοφόρησε στην Ελλάδα και σε όλo τov κόσμo και διανεμήθηκε στις βιβλιοθήκες ξέvωv Παvεπιστημίωv.

  • "Υμνοι Αγγέλων σε ρυθμούς ανθρώπων"

Μία ακόμα αξιοσημείωτη μουσική στιγμή είναι η συναυλία "Υμνοι Αγγέλων σε ρυθμούς ανθρώπων" που πραγματοποιήθηκε στο ΜΜΑ στις 13 και 14 Ιουνίου του 1997. Ο Σταύρος Κουγιουμτζής μελοποίησε εκκλησιαστικά τροπάρια και ψαλμούς από την Μεγάλη Εβδομάδα και την Ανάσταση και με προτροπή του Γιώργου Νταλάρα παρουσιάστηκε το έργο αυτό στο ΜΜΑ. Ένα έργο ωριμότητας του συνθέτη που ερμήνευσε ο Γιώργος Νταλάρας. Συμμετείχε η Αιμιλία Κουγιουμτζή, η χορωδία Fons Musicalis και η Καμεράτα-Ορχήστρα Φίλων της Μουσικής υπό τη διεύθυνση του Αλέξανδρου Μυράτ.[28] Η παράσταση επαναλήφθηκε στις 13 Απριλίου του 1998 στο Παλαί ντε σπορ της Θεσσαλονίκης.

  • "Στο φως του έρωτα και του φεγγαριού"

Στις 10 και 11 Ιουνίου 1998 ο Γ.Νταλάρας μαζί με το συγκρότημα «Ίασις» πραγματοποίησαν δύο συναυλίες στο ΜΜΑ με τίτλο "Στο φως του έρωτα και του φεγγαριού". Ο Γ.Nταλάρας πραγματοποίησε μία μουσική περιπλάνηση από το παραδοσιακό στο λαϊκό και από το ρεμπέτικο στο σύγχρονο τραγούδι. Οι συναυλίες αυτές ήταν μία προσφορά υπέρ των εκπαιδευτικών προγραμμάτων του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης. Η ίδια παράσταση είχε παρουσιαστεί και την περασμένη χρονιά (25 & 26 Ιουνίου 1997) στο μικρό θέατρο της Επιδαύρου.

  • "Ό,τι κι αν πω δεν σε ξεχνώ"

Από τις 14 έως 18 Φεβρουαρίου του 2001 πραγματοποίησε στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών ένα αφιέρωμα το οποίο το είχε υποσχεθεί προσωπικά στον Βασίλη Τσιτσάνη. Το αφιέρωμα στον Β.Τσιτσάνη είχε τίτλο "Ό,τι κι αν πω δεν σε ξεχνώ". Η ορχήστρα αποτελούταν από 18 μουσικούς και 10 μπουζούκια ερμήνευαν τα τραγούδια. Οι ενορχηστρώσεις ήταν του Κώστα Γανωσέλη και η σκηνοθεσία των παραστάσεων ήταν του Σταμάτη Φασουλή. Στις παραστάσεις συμμετείχε η Ελένη Τσαλιγοπούλου, ο Γεράσιμος Ανδρεάτος, η Γιώτα Δρακιά και ο διεθνούς φήμης πρωτοψάλτης Γρηγόρης Νταραβάνογλου. Την Τρίτη 11 Σεπτεμβρίου 2001 η ίδια παράσταση επαναλήφθηκε στο Κατράκειο Θέατρο της Νίκαιας με τους ίδιους συντελεστές αλλά με σκοπό διαφορετικό αυτή τη φορά, αφού τα έσοδα διατέθηκαν για τη στεγαστική αποκατάσταση του Χατζηκυριάκειου Ιδρύματος παιδικής προστασίας που είχε πληγεί από τον σεισμό του 1999. Η παράσταση παρουσιάστηκε και στην Κύπρο στις 15 Οκτωβρίου 2001. Με αφορμή την συμπλήρωση των 20 χρόνων απουσίας του συνθέτη, οι παραστάσεις επαναλήφθηκαν τον Ιανουάριο του 2004 στο ΜΜΑ και ξανά τον Οκτώβριο του 2004 στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης.

  • "Μαζί"
Άρθρο των N.Y. Times στις 10/4/2003

Το Νοέμβριο του 2002 τραγουδούν ξανά "Μαζί" με την Μαρινέλλα έπειτα από 30 χρόνια.Οι παραστάση απέσπασε θερμότατες κριτικές από τον τύπο, ο οποίος έκανε ιδιαίτερη αναφορά στην επανένωση των δύο καλλιτεχνών. Λόγω της μεγάλης ζήτησης που είχαν οι πέντε συναυλίες του Νοεμβρίου 2002, και ύστερα από απαίτηση του κοινού, οι συναυλίες επαναλήφθηκαν τον Φεβρουαρίο του 2003 στο ΜΜΑ και στο ΜΜΘ. Οι συναυλίες επαναλήφθηκαν και σε ανοιχτούς χώρους σην Ελλάδα και ακολούθησαν συναυλίες εκτός Ελλάδος σε Κύπρο, Αμερική, Καναδά, Αγγλία και Αυστραλία. Οι συναυλίες στην Αμερική αναφέρθηκαν εκτενώς και σε μεγάλα έντυπα. "Dalaras, sells out arenas in Europe" έγραψαν οι N.Y.Times σε εκτενές άρθρο τον Απρίλιο του 2003.[29]

  • "Ρωμιοσύνη - Άξιον Εστί"

Στθς 10 και 11 Νοεμβρίου του 2005 πραγματοποιήθηκαν στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών δύο συναυλίες με τα έργα του Μίκη Θεοδωράκη "Ρωμιοσύνη" και "Άξιον Εστί" σε ποίηση Γιάννη Ρίτσου και Οδυσσέα Ελύτη αντίστοιχα. Στις συναυλίες πήραν μέρος εκτός του Γιώργου Νταλάρα, ο Τάσης Χριστογιαννόπουλος, ο Γιώργος Κιμούλης, η Λαϊκή Ορχήστρα "Μίκης Θεοδωράκης", η Ορχήστρα Σύγχρονης Μουσικής της ΕΡΤ, υπό τη διεύθυνση του Ανδρέα Πυλαρινού, η χορωδία της ΔΕΗ, του Δήμου Αθηναίων και η Νεανική Χορωδία Λεοντείου Λυκείου Νέας Σμύρνης. Οι συναυλίες ηχογραφήθηκαν και εκδόθηκαν το Δεκέμβριο του 2006 σε διπλό CD. Τα έσοδα του δίσκου θα διατεθούν στο Σύλλογο Επανένταξης Εθισμένων "Η Επιστροφή", ο οποίος ήταν και υπεύθυνος για την οργάνωση της συναυλίας.

  • "Θα πιω απόψε το φεγγάρι"

Στις 1,2,3 Ιουνίου 2006 πραγματοποιήθηκε στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών αφιέρωμα στον μεγάλο Έλληνα στιχουργό-ποιητή Λευτέρη Παπαδόπουλο με τίτλο ένα από τα τραγούδια του, το "Θα πιω απόψε το φεγγάρι" Στο αφιέρωμα συμμετείχαν εκτός από τον Γιώργο Νταλάρα και οι: Κώστας Μακεδόνας, Γλυκερία, Μελίνα Ασλανίδου, Μαρινέλλα και το συγκρότημα «ΟΝΑΡ». Στις τρίωρες αυτές παραστάσεις ακούστηκε ένα εξαιρετικά αντιπροσωπευτικό δείγμα από την δουλειά του πολυγραφότατου Ελληνα στιχουργού που ταξίδεψε το κοινό σε παλιότερες εποχές του Ελληνικού τραγουδιού. Τότε που τα λόγια του Λευτέρη Παπαδόπουλου έπαιρναν για πρώτη φορά ζωντανή μορφή μέσα από μουσικές μεγάλων Ελλήνων συνθετών όπως ο Μ.Θεοδωράκης, ο Μ.Λοϊζος, ο Α.Καλδάρας, ο Σ.Κουγιουμτζής, ο Σ.Ξαρχάκος, ο Δ.Μούτσης, ο Χ.Νικολόπουλος, ο Μ.Πλέσσας και πολλοί άλλοι. Οι παραστάσεις επαναλήφθηκαν και στο ΜΜΘ τον Μάϊο του 2007.

  • "Συναυλία για τους πρόσφυγες"

Στις 29 & 30 Ιανουαρίου του 2007, πραγματοποιήθηκαν στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών δύο συναυλίες για τους Πρόσφυγες. Στις συναυλίες αυτές, ο Γιώργος Νταλάρας ερμήνευσε μαζί με τη Martha Moreleon τα μεγάλα έργα του Ariel Ramirez Misa Criolla και Navidad Nuestra, καθώς επίσης και τραγούδια με θέμα την προσφυγιά. Στις συναυλίες συμμετείχε και ο Μιχάλης Τζουγανάκης.

  • "Σαν τραγούδι μαγεμένο"

Τον Φεβρουάριο του 2008 (11, 12, 14, 15, 16, 18, 19, 20 & 21/2) πραγματοποιήθηκε στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών μια σειρά παραστάσεων αφιερωμένων στο Ρεμπέτικο, σε μια αναδρομή από τη Σμύρνη (1907) μέχρι τον Εμφύλιο (1953). Την παράσταση σκηνοθέτησε ο Σωτήρης Χατζάκης. Μαζί με τον Γιώργο Νταλάρα τραγούδησαν οι Σοφία Παπάζογλου, Μπάμπης Στόκας, Ζαχαρίας Καρούνης και Ασπασία Στρατηγού. Η παράσταση επαναλήφθηκε με την ίδια ακριβώς δομή και σύνθεση, και στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης στις 10 και 11 Μαίου του 2008 καθώς επίσης και στο θέατρο Βράχων στις 2 Ιουνίου 2008 και στο Βόλο στις 4 Ιουνίου 2008

  • "Απόκρυφη Ιστορία"

Στις 16 Νοεμβρίου 2008 πραγματοποιήθηκε στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών μία συναυλία με αφορμή την παγκόσμια ημέρα για τον διαβήτη με τίτλο "Απόκρυφη Ιστορία". Στο πρώτο μέρος της συναυλίας ακούστηκαν ποιήματα της διακεκριμένης Ελληνίδας καθηγήτριας Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ, μελοποιημένα από τον συνθέτη Νίκο Πλάτανο. Μερικά από αυτά τα ποιήματα, για πρώτη φορά ακούστηκαν μελοποιημένα από τον Γιώργο Νταλάρα σε σύνθεση Νίκου Πλάτανου, διαβάστηκαν από την Μέμη Σπυράτου και συζητήθηκαν με την Ελένη Αρβελέρ κατά την διάρκεια παράστασης στο θέατρο REX τον Νοέμβρη του 2004. Στο δεύτερο μέρος ακούστηκαν διάσημα ποιήματα τα οποία έχουν μελοποιηθεί από Έλληνες συνθέτες και έχουν γίνει έτσι περισσότερο δημοφιλή στο κοινό. Χαρακτηριστική είναι η φράση η οποία περιέγραφε αυτό το κομμάτι της συναυλίας: "Ποιήματα που έγιναν τραγούδια, τραγούδια που έμειναν ποιήματα".

Συμμετοχές σε θεατρικές παραστάσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • "Το Τραγούδι του Νεκρού Αδερφού"

Το "Τραγούδι του νεκρού αδελφού" είναι ένα μουσικό-θεατρικό έργο, μία λαϊκή τραγωδία, όπου η κεντρική ιδέα του είναι η συμφιλίωση και η ειρήνη. Το έργο είναι εμπνευσμένο από τον Ελληνικό Εμφύλιο Πόλεμο, σε κείμενα, ποίηση και μουσική του Μίκη Θεοδωράκη (εκτός από το "Νανούρισμα", σε ποίηση Κώστα Βίρβου). Γράφτηκε το 1961 στο Παρίσι και την επόμενη χρονιά παρουσιάστηκε στο αθηναϊκό κοινό από το θίασο του Μάνου Κατράκη με τον Γρηγόρη Μπιθικώτση στο τραγούδι. Το έργο ηχογραφήθηκε για πρώτη φορά το 1963, κομμένο όμως, καθώς η επιτροπή λογοκρισίας επενέβη και απαγόρευσε το τραγούδι "Αλυσίδα". Το 1981 το έργο ανέβηκε για δεύτερη φορά στο θερινό «Αθήναιον» σε σκηνοθεσία Αλέξη Σολωμού και τον Γιώργο Νταλάρα, τον Πέτρο Πανδή, την Μαργαρίτα Ζορμπαλά και τον Γιάννη Κούτρα στο τραγούδι. Στον ρόλο της μάνας η Ελένη Ζαφειρίου. Στην παράσταση αυτή ακούστηκε και η "Αλυσίδα" που είχε λογοκριθεί ενώ ο Μίκης Θεοδωράκης προσέθεσε και κάποια νέα τραγούδια αρκετά σημαντικά όπως είναι το "Μοιρολόι", "Το τανγκό του εφιάλτη", το ποίημα του αδελφού του Γιάννη Θεοδωράκη "Τραγούδι κόκκινο θα πω" κ.α. Η παράσταση είχε ηχογραφηθεί για να κυκλοφορήσει αλλά, λόγω κάποιων οικονομικών διαφωνιών ο επιχειρηματίας της θεατρικής παράστασης δεν έδωσε την άδειά του.[30]

  • "Λυσιστράτη"

Τον Απρίλιο του 2002 ο Μίκης Θεοδωράκης παρουσίασε στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών την λυρική κωμωδία "Λυσιστράτη" η οποία συμπληρώνει την τετραλογία του συνθέτη πάνω σε θέματα δανεισμένα από το αρχαίο δράμα. Η "Λυσιστράτη" του Μίκη Θεοδωράκη βασίζεται στο έργο του Αριστοφάνη και το λιμπρέτο ανήκει στο συνθέτη. Ο Γιώργος Νταλάρας στο ρόλο του ποιητή και σχολιαστή των γεγονότων μετείχε γιά πρώτη φορά σε όπερα. Την παράσταση σκηνοθέτησε ο Γιώργος Μιχαηλίδης και τη μουσική διεύθυνση επιμελήθηκε ο Νίκος Τσούχλος μαζί με το Βασίλη Χριστόπουλο.

  • "Οιδίπους Τύραννος"

Το καλοκαίρι του 2005 ο Γιώργος Κιμούλης παρουσίασε το έργο του Σοφοκλή "Οιδίπους Τύραννος". Ο ίδιος σκηνοθέτησε την παράσταση και ήταν ο πρωταγωνιστής έχοντας πλάι του τη Νόνικα Γαληνέα. Ο Γιώργος Νταλάρας είχε το ρόλο του Κορυφαίου του Χορού ενώ τη μουσική επένδυση την είχε αναλάβει ο Γκόραν Μπρέγκοβιτς και τους στίχους των χορικών η Λίνα Νικολακοπούλου. Τη μετάφραση υπέγραψε ο Κ.Χ. Μύρης. Στην παράσταση συμμετείχε και η Αρετή Κετιμέ. Τους βασικούς ρόλους είχαν οι Γιώργος Κιμούλης, Νόνικα Γαληνέα, Τάσος Χαλκιάς, Άρτο Απαρτιάν, Χρήστος Ευθυμίου, Γιώργος Τζιόβας, Γιάννης Κοτσαρίνης, Νίκος Αναστασόπουλος. Το Χορό τον αποτελούσαν 12 ηθοποιοί. Η παράσταση έκανε πρεμιέρα στις 1 & 2 Ιουλίου 2005 στο θέατρο της Επιδαύρου και επαναλήφθηκε αρκετές φορές σε ανοιχτά θέατρα σε περιοδεία σε όλη την Ελλάδα και την Κύπρο, με τους ίδιους συντελεστές.

Διακρίσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Σε ειδική τελετή που πραγματοποιήθηκε στο «Σπίτι της Κύπρου» στην Αθήνα στις 2 Ιουνίου του 1998, ο Γιώργος Νταλάρας ανακηρύχθηκε επίτιμος πολίτης της Κυπριακής Δημοκρατίας, παραλαμβάνοντας και το κυπριακό διαβατήριο, ως αναγνώριση της συνεισφοράς του στην επίλυση του Κυπριακού προβλήματος.[32] Στην τελετή παραβρέθηκε ο Μακαριότατος Αρχιεπίσκοπος Κύπρου κ. Χρυσόστομος, ο Υπουργός Παιδείας και Πολιτισμού Λυκούργος Κάππας, ο πρέσβης της Κύπρου στην Αθήνα κ. Χριστόδουλος Πασιαρδής, ο Μάριος Τόκας, ο Μιχάλης Χριστοδουλίδης και άλλοι πολλοί φίλοι του. Με την εκδήλωση αυτή ολοκληρώθηκαν και οι εκδηλώσεις για τα δεκάχρονα του «Σπιτιού της Κύπρου». Έτσι με την ευκαιρία αυτή ο Μακαριότατος Αρχιεπίσκοπος Κύπρου επέδωσε το μετάλλιο των δέκα χρόνων του «Σπιτιού της Κύπρου» στον -Κύπριο πλέον- τραγουδιστή.[33]
  • Τον Αύγουστο του 1998 το Συμβούλιο Απόδημου Ελληνισμού τίμησε την καλλιτεχνική και κοινωνική προσφορά του Γιώργου Νταλάρα σε μια ξεχωριστή εκδήλωση στην Ολυμπία με την παρουσία προσωπικοτήτων από όλο τον κόσμο. "Η λέξη γενναιοδωρία είναι αυτή που χαρακτηρίζει τον Γιώργο και με τα δύο συνθετικά της. Ο Γιώργος είναι γενναίος και το τραγούδι του είναι δώρο στον πολιτισμό". Τα λόγια αυτά ανήκουν στον Κώστα Γαβρά.[34]
  • Στις 25 Απριλίου του 1999 σε τελετή που έγινε στα γραφεία του Δήμου Αμμοχώστου στη Λεμεσό, ο Γιώργος Νταλάρας αναγορεύθηκε σε επίτιμο δημότη της Αμμοχώστου και απονεμήθηκε το σπασμένο κλειδί, σύμβολο της συνεχιζόμενης τουρκικής κατοχής της πόλης της Αμμοχώστου, καθώς και τιμητικό δίπλωμα, ως δείγμα αναγνώρισης κι εκτίμησης της συνεχούς και ανιδιοτελούς προσφοράς του στον αγώνα της Κύπρου.[35]
  • Στις 9 Ιουνίου 2001 στη Νέα Υόρκη, του απονεμήθηκε το 11o Βραβείο Ελευθερίας από τον Παγκύπριο Σύνδεσμο σε μια εκδήλωση εκτίμησης για την προσφορά του καλλιτέχνη στον αγώνα για το κυπριακό.[36]
  • Στις 8 Οκτωβρίου 2001 στο αμφιθέατρο της ΑΤΗΚ στη Λευκωσία, η ΑΤΗΚ τίμησε τον Γιώργο Νταλάρα για την προσφορά του στην Κύπρο και στον Ελληνικό Πολιτισμό. Ο Γενικός Διευθυντής της ΑΤΗΚ παρέδωσε στον καλλιτέχνη ένα μοναδικό γλυπτό, το οποίο κατασκευάστηκε ειδικά γι’ αυτόν.[37]
  • Κατά καιρούς έχει τιμηθεί με αρκετές ακόμα διακρίσεις. Ορισμένες τιμές που του έχουν γίνει είναι:

Βραβείο Έλληνα Πατριώτη Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης, Βραβείο Μπελογιάννης, Βραβείο Υπουργείου Πολιτισμού Γιουγκοσλαβίας,Βραβείο Δήμου Βελιγραδίου (στην διάρκεια των βομβαρδισμών), Βραβείο Κυπριακής Πρεσβείας, Βραβείο από ΤΕΔΚΝΑ (Τοπική Ένωση Δήμων και κοινοτήτων Αττικής), Βράβευση από Εργατικό Κέντρο Πειραιά, χρυσό παράσημο του Αποστόλου Βαρνάβα, Βραβείο Αγνοουμένων και Εγκλωβισμένων Κύπρου και άλλες πολλές διακρίσεις που αποτελούν μοναδική τιμή για τον άνθρωπο-πολίτη Γιώργο Νταλάρα.

  • Την Πέμπτη, 5 Οκτωβρίου 2006, με την έγκριση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, κ.Κόφι Ανάν και του Ύπατου Αρμοστή του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες κ. Antonio Guterres, ο Γιώργος Νταλάρας ανακηρύχθηκε ως ένας από τους επτά Πρεσβευτές Καλής Θέλησης για τους πρόσφυγες της Ύπατης Αρμοστείας παγκοσμίως. Η ανακήρυξή του έγινε σε ειδική τελετή στην Παλαιά Βουλή, παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας Κάρολου Παπούλια.[38][3]

Trivia[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Λόγω της απουσίας του πατέρα του από το σπίτι, ο Γ. Νταλάρας δούλευε από 7 χρονών έως και 15 χρονών ταυτόχρονα με το σχολείο του. Η πρώτη του δουλειά ήταν η μεταφορά πάγου. Συνολικά στα παιδικά του χρόνια έκανε 23 διαφορετικά επαγγέλματα, όπως βοηθός καφενείου (στο πρωτοδικείο της Αθήνας στην οδό Φειδίου), βοηθός σε βιβλιοδετείο/τυπογραφείο, τεχνικός αυτοκινήτων, γρασαδόρος σε πλυντήρια αυτοκινήτων, εργάτης σε οικοδομή, βοηθός επισκευών σκαπτικών μηχανημάτων, οξυγονοκολλητής, βοηθός χρυσοχόου κλπ.
  • Του αρέσει πάρα πολύ η θάλασσα και πολλά καλοκαίρια τα περνάει στην Σύρο ψαρεύοντας. Μάλιστα, όταν ήταν παιδί ήθελε να γίνει μηχανικός στα καράβια από την αγάπη που έχει στις μηχανές αλλά και στην θάλασσα. Έτσι, όταν τελείωσε το δημοτικό σχολείο παρακολούθησε μαθήματα για να γίνει μηχανικός στην τεχνική σχολή «Γαλιλαίος» της οδού Πειραιώς.[6]
  • Το 1964, σε ηλικία 15 ετών, είχε φτιάξει κάποια συγκροτήματα με φίλους του. Κάποια από αυτά ήταν οι "Electronics" και οι "Crazy Boys" στα οποία παίζανε μουσική επηρεασμένη από τους Beatles, τους Animals κλπ. Με το συγκρότημα "Crazy Boys" είχαν κερδίσει ένα βραβείο σε ένα διαγωνισμό του REX.[39]
  • Την Δευτέρα 5 Δεκεμβρίου 1966 πήρε μέρος στο φεστιβάλ τραγουδιού που είχε διοργανώσει το περιοδικό "Το Μοντέρνο Τραγούδι", (το μπίλμπορντ της εποχής), και πήρε το πρώτο βραβείο.[40]
  • Το 1970, την ίδια περίοδο που εμφανιζόταν στο κέντρο "Stork" με την Μαρινέλλα, τα απογεύματα τραγουδούσε στην επιθεώρηση "Έρχονται δεν έρχονται" με τον θίασο της Ρένας Βλαχοπούλου και του Σταύρου Παράβα στο Κηποθέατρο του Βασιλικού Κήπου. Στις παραστάσεις αυτές τραγουδούσε το "Να 'τανε το '21" που έγινε μεγάλη επιτυχία εκ των υστέρων.[41]
  • Το τραγούδι "Να 'τανε το '21" έχει την δική του ιστορία. Ηχογραφήθηκε πρώτα με τον Γ.Νταλάρα το 1970 και στο ρεφρέν είχε τους στίχους: "Να πολεμάω τις μέρες στα κάστρα / και το σπαθί μου να βγάζει φωτιά / και να κρατάω τις νύχτες με τ' άστρα / μια τουρκοπούλα αγκαλιά". Στη συνέχεια ηχογραφήθηκε και με τον Γρ.Μπιθικώτση πάλι με το ίδιο ρεφρέν. Οι στίχοι όμως της Σ.Τσώτου θεωρήθηκαν προσβλητικοί και το Τουρκικό προξενείο στην Αθήνα διαμαρτυρήθηκε και έπειτα από διάβημα του αποσύρθηκαν οι δίσκοι 45 στροφών με το τραγούδι αυτό. Έτσι, το τραγούδι ξαναηχογραφήθηκε και από τους δύο, αυτή τη φορά όμως με τη λέξη "ομορφούλα" στο ρεφρέν (αντί "τουρκοπούλα") και κυκλοφόρησαν πάλι σε νέους δίσκους 45 στροφών. Στη συνέχεια ξαναηχογραφήθηκε από τον Γ.Νταλάρα για το μεγάλο δίσκο με το γενικό τίτλο "Να 'τανε το '21".
  • Στον δίσκο "Μικρά Ασία" (1972) έκανε την πρώτη ουσιαστική εμφάνισή της η Χάρις Αλεξίου.
  • Το τραγούδι "Ο τραγουδιστής" που είπε ο Νταλάρας το 1983, ήταν να το πρωτοπεί ο Στέλιος Καζαντζίδης το 1977 σε ένα δίσκο που θα έκανε με τον Χρήστο Νικολόπουλο. Τελικά ο δίσκος αυτός του Καζαντζίδη με τον Νικολόπουλο δεν ηχογραφήθηκε ποτέ, παρόλα αυτά, ο Στέλιος Καζαντζίδης το 1989 ηχογράφησε στο δίσκο "Ό,τι δεν είπα" το τραγούδι "Ο τραγουδιστής".
  • Πολλοί συνάδελφοι του Γ.Νταλάρα τον αποκαλούν "θείο". Το παρατσούκλι αυτό είχε ξεκινήσει σαν αστείο, όταν ο Γ.Νταλάρας είχε κάνει μία φορά δώρο ένα κασετόφωνο στον Χάρη Κατσιμίχα και από τότε ο Χάρης και ο Πάνος Κατσιμίχας τον φωνάζουν θείο. Έπειτα έγινε γνωστό και άρχισαν και άλλοι συνάδελφοι και φίλοι του να τον αποκαλούν θείο, ο καθένας για δικούς του λόγους.
  • Το 1992 είχε πάρει μέρος σε μία συναυλία με τους Jethro Tull στην οποία είπε δύο τραγούδια ντουέτο με τον Ίαν Άντερσον. Το πρώτο ήταν το παραδοσιακό τραγούδι "John Barleycorn" το οποίο μπήκε και στο δίσκο A little light music (1992) και το δεύτερο ήταν το Ruby Tuesday του Mick Jagger, το οποίο ήταν να μπει και αυτό στον δίσκο αλλά τελικά δεν μπήκε.[4][5].
  • Το 1997 ξεκίνησε μία δικαστική διαμάχη με τον Τζίμη Πανούση, η οποία έλαβε τέλος σχεδόν 7 χρόνια αργότερα. Το 1997 σε μία παράστασή του ο Τζίμης Πανούσης εμφάνιζε τον Γ. Νταλάρα να τραγουδά σε βιντεοκλίπ και με ειδική μίξη εικόνας εμφανιζόταν να τρέχουν χρήματα από το στόμα του. Επίσης σατίριζε τον Γ. Νταλάρα ότι εκμεταλλευόταν την ευαισθησία του κυπριακού λαού και ότι οι συναυλίες υποστήριξης της Κύπρου δεν γίνονταν τόσο αφιλοκερδώς όσο παρουσιαζόταν στο κοινό. Ο Νταλάρας του έκανε μήνυση για συκοφαντική δυσφήμιση και παράλληλα ζήτησε με αίτηση ασφαλιστικών μετρων να απαγορευτεί στον Πανούση με δικαστική απόφαση να αναφέρει το όνομά του δημοσίως. Η αίτηση ασφαλιστικών μέτρων έγινε δεκτή και από τότε ο Πανούσης χρησιμοποιεί τη λέξη «ακατονόμαστος», υπονοώντας προφανώς τον Γ. Νταλάρα. Στο ποινικό σκέλος της υπόθεσης στην απολογία του στο δικαστήριο ο Τ.Πανούσης υποστήριξε ότι δεν γνωρίζει εάν όντως ο Νταλάρας πήρε χρήματα για τις συναυλίες του και ότι κάτι τέτοιο δεν τον ενδιαφέρει, γιατί σκοπός της σάτιρας ήταν το κατεστημένο και όχι προσωπικά ο Γ. Νταλάρας. Τελικά, το 2004 έπειτα από αλλεπάλληλες δίκες (στις οποίες ο μηνυτής Γ. Νταλάρας πάντα κέρδιζε) το Ποινικό Τμήμα του Αρείου Πάγου δεν δέχτηκε τον ισχυρισμό του Τζ. Πανούση ότι καλυπτόταν από τη συνταγματικά κατοχυρωμένη ελευθερία της τεχνης και επιβεβαίωσε την καταδίκη του από το Εφετείο για εξύβριση κατ’ εξακολούθηση (όπως στο μεταξύ είχε μετατραπεί η κατηγορία). [6][7][8]
  • Στις 11 Ιουλίου του 2001 σε συναυλία του Sting στο Ολυμπιακό Στάδιο της Αθήνας, ο Sting μοιράστηκε την σκηνή μαζί με τον Γ.Νταλάρα για να πούνε μαζί ντουέτο το "Mad about you". Ο Γιώργος Νταλάρας είχε συμπράξει με τον Sting για πρώτη φορά το 1988, στη συναυλία της Διεθνούς Αμνηστίας, ξανά στο Ολυμπιακό Στάδιο. Τα επόμενα χρόνια συναντήθηκαν άλλες δύο φορές στο Open Air Φεστιβάλ του Αμβούργου και στη Γαλλία.[42]
  • Τον Φεβρουάριο του 2007, στην γκαλερί «Αιγόκερως» στο Κολωνάκι, πραγματοποιήθηκε έκθεση με τίτλο «Ρόδι και κόκκινο στον αστερισμό της Αγάπης». Τραγουδιστές, ποιητές, δημοσιογράφοι, συγγραφείς, σκηνογράφοι, ηθοποιοί, σκηνοθέτες, αρχιτέκτονες, ζωγράφισαν και προσφέραν τα έργα τους για τις ανάγκες της Εταιρείας Προστασίας Σπαστικών. Μεταξύ των δημιουργών, ο Γιώργος Νταλάρας, ζωγράφισε ένα ρόδι (εμπνευσμένο από τον τίτλο της έκθεσης) και η Άλκηστις Πρωτοψάλτη, φωτογράφισε τη χειμωνιάτικη Σαντορίνη. Η έκθεση ήταν αφιερωμένη στη μνήμη του πρόωρα χαμένου Πάρι Πρέκα, ενός ποιητή ζωγράφου.[43]
  • Τον Φεβρουάριο και το Μάρτιο του 2012 με πρωτοβουλία του Γ.Νταλάρα διοργανώθηκαν συναυλίες αλληλεγγύης με ελεύθερη είσοδο στις γειτονιές της Αθήνας και του Πειραιά. Τις συναυλίες αυτές τις στήριξαν αρκετοί ακόμα καλλιτέχνες και εκανοντάδες κόσμου αγκάλιασαν την προσπάθεια αυτή. Χαρακτηριστικές ήταν όμως και οι αποδοκιμασίες τμήματος του κοινού τόσο στη συναυλία της Νίκαιας όσο και στη συναυλία του Ιλίου με αφορμή τις απόψεις του τραγουδιστή για τη νέα δανειακή σύμβαση.[44][45] Ειδικά στη συναυλία, της 5ης Μαρτίου 2012 στο γυμναστήριο του Ίλιου, μερίδα συγκεντρωμένων εκτόξευσε γιαούρτια αλλά και καρέκλες εναντίου του Γιώργου Νταλάρα, ο οποίος όμως συνέχισε να τραγουδά.[46] Σε συνέντευξή του, στις 7 Μαρτίου, ο τραγουδιστής δήλωσε ότι δεν τον φοβίζουν οι αποδοκιμασίες, καθώς αυτά τα έχει «ξαναζήσει στη χούντα».[47] Οι υπόλοιπες συναυλίες της περιοδείας στις γειτονιές της Αθήνας και του Πειραιά τελικά αναβλήθηκαν υπό τον φόβο εντονότερων επεισοδίων.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Βάσει στοιχείων του Υπουργείου Εσωτερικών. http://www.ypes.gr/services/eea/eeagr/eea.htm
  2. Τα Νεα,Ταχυδρόμος - 14/4/2007
  3. 3,0 3,1 Εισαγωγικό σημείωμα δίσκου 'Για τα τραγούδια κι εγώ φταίω'. Πάνος Γεραμάνης - MINOS-EMI, 1993
  4. Αυτοβιογραφία του Βαγγέλη Περπινιάδη - "Πριν το τέλος" (έρευνα-επιμέλεια Κώστα Μπαλαχούτη). 2000 - Εκδόσεις: Προσκήνιο. ISBN 9607057740
  5. Μετρονόμος #25, Απρίλιος – Ιούνιος 2007, σελ.15. Συνέντευξη του Β. Αρχιτεκτονίδη στον Τάσο Π. Καραντή
  6. 6,0 6,1 Μουσικό Κουτί: Αυτοβιογραφία - MINOS-EMI, 1997
  7. Εισαγωγικό σημείωμα του δίσκου 'Μαζί' Μαρινέλλα - MINOS-EMI, 2003
  8. http://web.archive.org/20070927031156/www.mikis-crete.gr/MikisPg50-219.htm
  9. http://www.dalaras.gr/
  10. http://www.musiccorner.gr/biografies/dalaras.html
  11. Τα Νέα, Ταχυδρόμος, 05/08/2006. Τα ελληνικά 'best sellers'.
  12. Πέτρος Δραγουμάνος. Κατάλογος Ελληνικής Δισκογραφίας 1950 - 2007. ISBN 9602202955.
  13. Συνέντευξη του Χρόνη Αηδονίδη στο Music Heaven
  14. 14,0 14,1 Βιογραφία του Γ.Νταλάρα από την σελίδα του ΜΜΘ
  15. Δεύτερο πρόγραμμα ΕΡΤ - Πάνος Γεραμάνης - 25/3/2005
  16. Εισαγωγικό σημείωμα δίσκου 'Ραντάρ'.Επανέκδοση Remastered. Γιώργος Νταλάρας - MINOS-EMI, 2004
  17. Εισαγωγικό σημείωμα δίσκου 'Ρωμιοσύνη - Αξιον Εστί'. Μίκης Θεοδωράκης - UNIVERSAL, 2006
  18. Ελευθεροτυπία - 31/10/1996
  19. Κυριακάτικη Αυγή, Λήδα Χαλκιαδάκη, 18/09/2005.
  20. Metropolis Press #84 2004
  21. Μουσικό Κουτί: Από την αυτοβιογραφία και τα αποκόμματα εφημερίδων.
  22. Μουσικό Κουτί: Επι σκηνής. Αποκόμματα περιοδικών (σελ 21-22). MINOS-EMI, 1997
  23. Ελευθεροτυπία, 28/07/1997
  24. Τα Νέα, Γιάννης Διακογιάννης, 09/04/1999
  25. Τα Νεα, 26/06/2000
  26. New York Times, Jennifer Dunning, 22/05/2003
  27. Συνέντευξη τύπου στο γραφείο της Αθήνας της Ύπατης Αρμοστείας στις 24-10-2001. Ρεπορτάζ στα δελτία ειδήσεων στις 25-10-2001.
  28. Τα Νέα, Χάρη Ποντίδα, 14/06/1997
  29. New York Times, Jon Pareles, 10/04/2003
  30. Το Βήμα, 15/07/2001
  31. Τα Νέα, Ελένη Σπανοπούλου, 15/04/1994
  32. Τα Νεα, 03/06/1998
  33. Προσφυγικό Βήμα, 2ο τρίμηνο 1998
  34. Ελευθεροτυπία, 18/08/1998
  35. Κυπριακό Πρακτορείο Ειδήσεων (ΚΥΠΕ) - 25/04/1999
  36. Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, 07/06/2001
  37. Ενημερωτικό Δελτίο ΑΤΗΚ Οδός Τηλεπικοινωνιών. Οκτώβριος 2001. Τεύχος 37.
  38. Τα Νέα, Χάρη Ποντίδα, 06/10/2006
  39. Μουσικό Κουτί: Αυτοβιογραφία (σελ. 11) - MINOS-EMI, 1997
  40. 'Άρχισαν τα όργανα' - Ιάσωνας Τριανταφυλλίδης. 2003 - Εκδόσεις: Άμμος. ISBN 9602022485.
  41. Μουσικό Κουτί: Αυτοβιογραφία (σελ. 23) - MINOS-EMI, 1997
  42. Τα Νέα, 09/07/2001
  43. Ελευθεροτυπία, Γιώργος Κιούσης, 23/02/2007
  44. Αποδοκίμασαν τον Νταλάρα στη Νίκαια
  45. Αποδοκίμασαν τον Νταλάρα σε συναυλία στη Νίκαια
  46. Ιπτάμενα γιαούρτια εναντίον του Νταλάρα σε συναυλία στο Ιλιον -Τον φώναζαν προδότη
  47. Νταλάρας: «Τα'χω περάσει ξανά αυτά, στη χούντα...»

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί Σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα