Γιάννης Ρίτσος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Γιάννης Ρίτσος
Γέννηση 1 Μαΐου 1909
Τόπος γέννησης Flag of Greece.svgΜονεμβασιά Λακωνία Ελλάδα
Θάνατος 11 Νοεμβρίου 1990 (81 ετών)
Τόπος θανάτου Flag of Greece.svgΑθήνα Αττική Ελλάδα
Εθνικότητα Έλληνας
Υπηκοότητα Ελληνική
Σημαντικά έργα Επιτάφιος, Ρωμιοσύνη, Τέταρτη Διάσταση
Βραβεύσεις Πρώτο Κρατικό Βραβείο Ποίησης για το ποίημα του Η σονάτα του Σεληνόφωτος(το 1956 στην Αθήνα)
Μέγα Διεθνές Βραβείο Ποίησης(το 1972 στις Βρυξέλλες)
Διεθνές Βραβείο "Γκέοργκι Δημητρώφ"(το 1975 στη Σόφια)
Μέγα Βραβείο Ποίησης "Αλφρέ Ντε Βινύ"(το 1975 στο Παρίσι)
Διεθνές Βραβείο "Αίτνα-Ταορμίνα"(το 1976 στη Ρώμη
Βραβείο Ειρήνης Λένιν(το 1977 στη Μόσχα
Διεθνές Βραβείο "Μποντέλο"(το 1978 στη Μαδρίτη)
Ο τάφος του Ρίτσου στη Μονεμβασιά.

Ο Γιάννης Ρίτσος (Μονεμβασιά 1 Μαΐου 1909 - Αθήνα 11 Νοεμβρίου 1990) ήταν Έλληνας ποιητής. Δημοσίευσε πάνω από εκατό ποιητικές συλλογές και συνθέσεις, εννέα μυθιστορήματα, τέσσερα θεατρικά έργα και μελέτες. Πολλές μεταφράσεις, χρονογραφήματα και άλλα δημοσιεύματα συμπληρώνουν το έργο του.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1921 άρχισε να συνεργάζεται με τη «Διάπλαση των Παίδων». Συνεισέφερε επίσης ποιήματα στο φιλολογικό παράρτημα της «Μεγάλης Ελληνικής Εγκυκλοπαίδειας» του Πυρσού. Το 1934 εκδόθηκε η πρώτη ποιητική συλλογή του με τίτλο «Τρακτέρ», ενώ ξεκίνησε να δημοσιεύει στον «Ριζοσπάστη» τη στήλη «Γράμματα για το Μέτωπο». Την ίδια χρονιά γίνεται μέλος του ΚΚΕ, στο οποίο παρέμεινε πιστός μέχρι τον θάνατό του. Το 1935 κυκλοφορούν οι «Πυραμίδες», το 1936 ο «Επιτάφιος» και το 1937 «Το τραγούδι της αδελφής μου». Έλαβε ενεργά μέρος στην Εθνική Αντίσταση, ενώ κατά το χρονικό διάστημα 1948-1952 εξορίστηκε σε διάφορα νησιά. Συγκεκριμένα συλλαμβάνεται τον Ιούλιο του 1948 και εξορίζεται στη Λήμνο, κατόπιν στη Μακρόνησο (Μάιος 1949) και το 1950 στον Άγιο Ευστράτιο. Μετά την απελευθέρωσή του τον Αύγουστο του 1952 έρχεται στην Αθήνα και προσχωρεί στην ΕΔΑ. Το 1954 παντρεύεται με την παιδίατρο Γαρυφαλιά (Φαλίτσα) Γεωργιάδη κι ένα χρόνο αργότερα γεννιέται η -μοναδική- κόρη τους Ελευθερία (Έρη). Το 1956, τον ίδιο χρόνο δηλαδή, τιμήθηκε με το Α΄ Κρατικό Βραβείο Ποίησης για τη «Σονάτα του Σεληνόφωτος».

Το 1968 προτάθηκε για το βραβείο Νομπέλ Λογοτεχνίας, το οποίο δεν πήρε διότι θεωρήθηκε στρατευμένος ποιητής (δηλαδή ήταν μέλος του ΚΚΕ). Το 1975 αναγορεύτηκε επίτιμος διδάκτορας του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και το 1977 τιμήθηκε με το Βραβείο Ειρήνης Λένιν.

Βραβεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Πρώτο Κρατικό Βραβείο ποίησης "Η Σονάτα του σεληνόφωτος" (1956)
  • Μέγα διεθνές βραβείο ποίησης (Βέλγιο, 1972)
  • Διεθνές βραβείο "Γκεόργκι Δημητρώφ" (Βουλγαρία, 1975)
  • Mέγα βραβείο ποίησης "Αλφρέ ντε Βινύ" (Γαλλία, 1975)
  • Διεθνές βραβείο "Αίτνα-Ταορμίνα" (Ιταλία, 1976)
  • "Βραβείο Ειρήνης του Λένιν" (ΕΣΣΔ, 1977)
  • Διεθνές βραβείο "Μποντέλο" (1978)

Εργογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ποιήματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • «Τρακτέρ », (1934)
  • «Πυραμίδες», (1935)
  • «Επιτάφιος», (1936)
  • «Το τραγούδι της αδελφής μου», (1937)
  • «Εαρινή συμφωνία», (1938)
  • «Το εμβατήριο του ωκεανού», (1940)
  • «Παλιά μαζούρκα σε ρυθμό βροχής», (1943)
  • «Δοκιμασία», (1943)
  • «Ο σύντροφός μας», (1945)
  • «Ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο», (1952)
  • «Αγρύπνια», (1954)
  • «Πρωινό άστρο», (1955)
  • «Η σονάτα του σεληνόφωτος», (1956)
  • «Χρονικό», (1957)
  • «Αποχαιρετισμός», (1957)
  • «Χειμερινή διαύγεια», (1957)
  • «Πέτρινος χρόνος», (1957)
  • «Οι γειτονιές του κόσμου», (1957)
  • «Οταν έρχεται ο ξένος», (1958)
  • «Ανυπόταχτη πολιτεία», (1958)
  • «Η αρχιτεκτονική των δέντρων», (1958)
  • «Οι γερόντισσες κ' η θάλασσα», (1959)
  • «Υδρία », (1957)
  • «Το παράθυρο», (1960)
  • «Η γέφυρα», (1960)
  • «Ο Μαύρος Αγιος», (1961)
  • «Το νεκρό σπίτι», (1962)
  • «Κάτω απ' τον ίσκιο του βουνού», (1962)
  • «Το δέντρο της φυλακής και οι γυναίκες», (1963)
  • «12 ποιήματα για τον Καβάφη», (1963)
  • «Μαρτυρίες Α», (1963)
  • «Παιχνίδια τ'ουρανού και του νερού», (1964)
  • «Φιλοκτήτης», (1965)
  • «Ρωμιοσύνη», (1966)
  • «Μαρτυρίες Β», (1966)
  • «Ορέστης», (1966)
  • «Όστραβα», (1967)
  • «Πέτρες, Επαναλήψεις, Κιγκλίδωμα», (1972)
  • «Η Ελένη», (1972)
  • «Χειρονομίες», (1972)
  • «Τέταρτη διάσταση», (1972)
  • «Η επιστροφή της Ιφιγένειας», (1972)
  • «Χρυσόθεμις», (1972)
  • «Ισμήνη», (1972)
  • «Δεκαοχτώ λιανοτράγουδα της πικρής πατρίδας», (1973)
  • «Διάδρομος και σκάλα», (1973)
  • «Γκραγκάντα», (1973)
  • «Σεπτήρια και Δαφνηφόρια», (1973)
  • «Ο αφανισμός της Μήλος», (1974)
  • «Υμνος και θρήνος για την Κύπρο», (1974)
  • «Καπνισμένο τσουκάλι», (1974)
  • «Κωδωνοστάσιο», (1974)
  • «Χάρτινα », (1974)
  • «Ο τοίχος μέσα στον καθρέφτη», (1974)
  • «Η Κυρά των Αμπελιών», (1975)
  • «Η τελευταία προ Ανθρώπου Εκατονταετία», (1975)
  • «Τα επικαιρικά», (1975)
  • «Ημερολόγιο εξορίας», (1975)
  • «Μαντατοφόρες», (1975)
  • «Θυρωρείο», (1976)
  • «Το μακρινό», (1977)
  • «Γιγνεσθαι», (1977)
  • «Βολιδοσκόπος», (1978)
  • Τοιχοκολλητής, (1978)
  • Τροχονόμος, (1978)
  • Η Πύλη, (1978)
  • Το σώμα και το αίμα, (1978)
  • Μονεβασιώτισσες, (1978)
  • Το τερατώδες αριστούργημα, (1978)
  • Φαίδρα, (1978)
  • Λοιπόν;, (1978)
  • «Το ρόπτρο»,(1978)
  • Μια πυγολαμπίδα φωτίζει τη νύχτα, (1978)
  • «Γραφή Τυφλού»,(1979)
  • Όνειρο καλοκαιρινού μεσημεριού, (1980)
  • Διαφάνεια, (1980)
  • Πάροδος, (1980)
  • Μονόχορδα, (1980)
  • «Τα ερωτικά»,(1981)
  • Συντροφικά τραγούδια, (1981)
  • Υπόκωφα, (1982)
  • Μονοβασιά, (1982)
  • Το χορικό των σφουγγαράδων, (1983)
  • Τειρεσίας, (1983)
  • Με το σκούντημα του αγκώνα, (1984)
  • Ταναγραίες, (1984)
  • «Ανταποκρίσεις», (1987)
  • 3Χ111 Τρίστιχα, (1987)
  • Αργά πολύ αργά μέσα στη νύχτα, (1991)

Συλλογές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Θεατρικά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • «Μια γυναίκα πλάι στη θάλασσα », (1942)
  • «Πέρα απ'τον ίσκιο των κυπαρισσιών», (1947)
  • «Τα ραβδιά των τυφλών», (1959)
  • «Ο λόφος με το συντριβάνι»

Μεταφράσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • «Α.Μπλόκ: Οι δώδεκα», (1957)
  • «Ανθολογία Ρουμανικής ποίησης», (1961)
  • «Αττίλα Γιόζεφ: Ποιήματα», (1963)
  • «Μαγιακόφσκι: Ποιήματα», (1964)
  • «Ντόρας Γκαμπέ: Εγώ, η μητέρα μου και ο κόσμος», (1965)
  • «Ιλία 'Ερεμπουργκ: Το δέντρο», (1966)
  • «Ναζίμ Χικμέτ: Ποιήματα», (1966)
  • «Ανθολογία Τσέχων και Σλοβάκων ποιητών», (1966)
  • «Νικόλας Γκιλλιέν: Ο μεγάλος ζωολογικός κήπος», (1966)
  • «Α.Τολστόη : Η γκρινιάρα κατσίκα», (1976)
  • «Φ.Φαριάντ: Ονειρα με χαρταετούς και περιστέρια», (1988)
  • «Χο τσι Μινχ: Ημερολόγιο της φυλακής»

Ταξιδιωτικά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • «Εντυπώσεις από τη Σοβιετική Ενωση», (1956)
  • «Ιταλικό τρίπτυχο», (1982)

Μεταφράσεις του έργου του[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Εκτεταμένη ποιητική απόδοση των έργων του Ρίτσου έχει εκδοθεί (δίγλωσση) στην περσική γλώσσα από τον Πέρση ποιητή Φερεϊντούν Φαριάντ, φίλο του Ρίτσου, που πήρε για την εργασία του αυτή το Ελληνικό Κρατικό Βραβείο Μετάφρασης το 2006.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Wikiquote logo
Στα Βικιφθέγματα υπάρχει υλικό σχετικό με το λήμμα:

Ψηφιακό αρχείο ΕΡΤ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]