Αβραάμ Μπεναρόγια

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Benaroya1914.jpg

Ο Αβραάμ Μπεναρόγια (1887- 16 Μαΐου 1979) υπήρξε ένας από τους πρώτους εκπροσώπους του σοσιαλιστικού κινήματος στον ελλαδικό χώρο. Πρωταγωνίστησε στην ίδρυση της Φεντερασιόν, του Σοσιαλιστικού Εργατικου Κόμματος Ελλάδας (ΣΕΚΕ) και της Γενικής Συνομοσπονδίας Εργατών Ελλάδας. Η αφετηρία της πολιτικής του δράσης τοποθετείται στις αρχές του 20ου αιώνα και καταλαμβάνει, χρονικά, μία περίοδο πενήντα περίπου ετών.

Νεανικά Χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Α. Μπεναρόγια ήταν ισπανοεβραϊκής καταγωγής γεννήθηκε στο Βιδίνιο της Βουλγαρίας το 1887[1]. Ασκούσε το επάγγελμα του δασκάλου και παράλληλα του τυπογράφου. Διωκόμενος για την πολιτική του δράση κατέφυγε το 1908 στη Θεσσαλονίκη, όπου και εγκαταστάθηκε μόνιμα. Με τον ερχομό του άρχισε να ασχολείται ενεργά σε όλες τις εκδηλώσεις και δραστηριότητες της εκεί ισραηλιτικής κοινότητας, όπου πολύ γρήγορα αναδείχθηκε σε ηγετικό στέλεχος. Υπήρξε ο πρωτεργάτης της ίδρυσης της περιώνυμης Φεντερασιόν. Αν και αρχικά ο Μπεναρόγια και οι ομοϊδεάτες του είδαν με συμπάθεια το κίνημα των Νεοτούρκων, στη συνέχεια, λόγω των περιορισμών που έθεσαν οι τουρκικές αρχές προκειμένου να περιορίσουν το εργατικό κίνημα, αποστασιοποιήθηκαν από την Επιτροπή Ένωσης και Προόδου και ο ίδιος βρέθηκε στη φυλακή[2].

Το 1915 εξελέγη μέλος του ελληνικού κοινοβουλίου, και πρωταγωνίστησε στη δημιουργία του ΣΕΚΕ, μετέπειτα ΚΚΕ στον Πειραιά το Νοέμβριο του 1918. Στο ιδρυτικό συνέδριο του ΣΕΚΕ (17-23 Νοεμβρίου) ήταν ο επικεφαλής της κεντρώας ιδεολογικο-πολιτικής τάσης και προσπάθησε να ισορροπήσει τις θέσεις μεταξύ των δύο άλλων ακραίων τάσεων. Ήταν μέλος της εξελεκτικής επιτροπής του συνεδρίου. Η πείρα του και ο σεβασμός των συνέδρων στο πρόσωπό του ήταν πολύ σημαντικά για τις εργασίες του συνεδρίου. Στις εκλογές του Νοεμβρίου 1920 έστρεψε όλη την ισραηλιτική κοινότητα και όχι μόνο κατά του Ε. Βενιζέλου και της πολιτικής του για συνέχιση του πολέμου στη Μικρά Ασία, συμμαχώντας με την Ηνωμένη Αντιπολίτευση.

Εκτός του ΚΚΕ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]


Το 1922 δικάστηκε ως υπεύθυνος για τα επεισόδια των εργατικών κινητοποιήσεων του Βόλου. Το 1924 στο 3ο Έκτακτο Συνέδριο του ΣΕΚΕ διαγράφηκε από το κόμμα σαν οπορτουνιστής, γιατί θεωρούσε πως δεν είχαν ωριμάσει οι συνθήκες για επαναστατική δράση του εργατικού κινήματος[1].
Μετά τη διαγραφή του προσπάθησε μαζί με τον Αριστοτέλη Σίδερη και το Νίκο Δημητράτο να ιδρύσουν σοσιαλιστικό κόμμα. Όμως η κίνησή τους δεν τελεσφόρησε και στη συνέχεια περιθωριοποιήθηκε. Κατά τη διάρκεια της κατοχής συνελήφθη από τους Γερμανούς στη Θεσσαλονίκη και μεταφέρθηκε σε στρατόπεδο συγκέντρωσης στη Γερμανία, όπου εξοντώθηκε η οικογένειά του. Απελευθερώθηκε από τους συμμάχους και το 1945 επέστρεψε στην Ελλάδα. Αναμίχθηκε και πάλι με την πολιτική συνεργαζόμενος με το σοσιαλιστικό κόμμα των Α. Σβώλου και Η. Τσιριμώκου.

Στο Ισραήλ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1953 μετέβη στο νεοσύστατο τότε κράτος του Ισραήλ όπου και εγκαταστάθηκε μόνιμα, για το υπόλοιπο της ζωής του, στο Τελ Αβίβ. Έκανε σφοδρή κριτική στην Ε.Σ.Σ.Δ. Πέθανε το 1979 σε ηλικία 92 ετών. Το 1976 δημοσίευσε το έργο του "Η πρώτη σταδιοδρομία του ελληνικού προλεταριάτου".

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 Ιστορία του νέου Ελληνισμού 1770-2000, τόμ. 6, μέρ. 4 (Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα, 2003), σ. 261. ISBN 960-406-545-9
  2. Μαρκ Μαζάουερ (2006). «Κεφάλαιο 13». Θεσσαλονίκη,πόλη των φαντασμάτων. Αλεξάνδρεια. σελ. 345-348. ISBN 9-602-21354-X. 

Άλλη βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Παναγιώτης Νούτσος, "Για τη "Φεντερασιόν" και τον A. Mπεναρόγια", Θεωρία και Kοινωνία, 1 (1990), σελ.190-203
  • "Κέντρο Μαρξιστικών Ερευνών (Άκης Αποστολίδης, Αλέκος Δάγκας, Κώστας Παπαδόπουλος, κ.ά), "Η σοσιαλιστική οργάνωση Φεντερασιόν Θεσσαλονίκης 1919-1918. Ζητήματα γύρω από τη δράση της" Εκδ. Σύγχρονη Εποχή, 1989
  • Αντώνης Λιάκος, "Η Σοσιαλιστική Εργατική Ομοσπονδία Θεσσαλονίκης (Φεντερασιόν) και η σοσιαλιστική νεολαία-Τα καταστατικά τους", εκδ. Παρατηρητής, Θεσ/νίκη, 1985.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Ιστορικά (περιοδικό) "Θεσσαλονίκη (1917 - 1924)", τεύχος 35ο (Ιούνιος 2000), σελ.27.