Χρύσανθος Θεοδωρίδης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Χρύσανθος Θεοδωρίδης (Χρύσανθος)
XRYSANTHOS.jpeg
Γέννηση22 Δεκεμβρίου 1934
Οινόη Κοζάνης
Θάνατος30 Μαρτίου 2005 (70 ετών)
Πολίχνη, Θεσσαλονίκης
ΕθνικότηταΕλληνική
Χώρα πολιτογράφησηςΕλλάδα
Ιδιότητατραγουδιστής
Όργαναφωνή
Είδος τέχνηςΜουσική,Τραγουδιστής,Στιχουργός
Καλλιτεχνικά ρεύματαΠοντιακό, Έντεχνο

Ο Χρύσανθος Θεοδωρίδης (22 Δεκεμβρίου 193430 Μαρτίου 2005), γνωστός απλά και ως Χρύσανθος, ήταν Έλληνας τραγουδιστής. Ήταν ένας από τους γνωστότερους τραγουδιστές ποντιακής μουσικής και ένας από τους κατά γενική ομολογία καλύτερους ερμηνευτές της. Η πολύ ψιλή φωνή του και το ιδιαίτερο ηχόχρωμά της, έμελλε να γίνει σήμα κατατεθέν της καλλιτεχνικής του πορείας. Σύμφωνα με τον συνθέτη Γιάννη Μαρκόπουλο υπήρξε μία από τις επτά φωνές του πλανήτη.[1][2]

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε το 1934[2] στην Οινόη Κοζάνης από γονείς Έλληνες του Πόντου που κατάγονταν από το Πεζιρκιάν Κιατσίτ (σήμερα Εσκί Γκετσίτ στην Τουρκία) του δήμου Σελήμ, επαρχίας Καρς του Καυκάσου. Τελείωσε το δημοτικό σχολείο του χωριού του και εγγράφηκε στο Βαλταδώριο γυμνάσιο της Κοζάνης. Η δολοφονία του πατέρα του Κωνσταντίνου από συμμορία παρακρατικών το 1947, αναγκάζει την οικογένειά του να καταφύγει στη Δραπετσώνα του Πειραιά. Εκεί ο νεαρός Χρύσανθος θα αναγκαστεί, μαζί με τα αδέλφια του, να αγωνιστεί για να βιοποριστεί. Ταυτόχρονα θα μεταγραφεί στο Α' Πρότυπο Γυμνάσιο Πειραιώς (σημερινή Ιωνίδειος Πρότυπος Σχολή).

Στα μαθητικά του χρόνια και πιο συγκεκριμένα στο Γυμνάσιο άρχισε να ασχολείται με το ποντιακό τραγούδι[1] .Την περίοδο από το 1951 μέχρι το 1958 είχε τραγουδήσει σε προγράμματα ραδιοφωνικών σταθμών με τα συγκροτήματα των Ποντίων λυράρηδων (κεμεντζετζήδων στα ποντιακά) Παπαβραμίδη και Σπανίδη. Το 1959, μετά την εκπλήρωση των στρατιωτικών του υποχρεώσεων, πήγε στη Θεσσαλονίκη, όπου εγκαταστάθηκε μόνιμα μέχρι το 1975. Τότε συνεργάστηκε με τον βετεράνο λυράρη Γώγο Πετρίδη[2] και μαζί εισήγαγαν την ποντιακή μουσική στα νυχτερινά κέντρα διασκέδασης, αρχίζοντας από την Καλαμαριά και την Πολίχνη Θεσσαλονίκης εμφανιζόμενοι στις μπουάτ.

Ο Χρύσανθος ηχογράφησε τον πρώτο του δίσκο το 1954, ο οποίος ήταν 78 στροφών. Έπειτα ηχογράφησε τριάντα περίπου ποντιακούς δίσκους 45 στροφών, γράφοντας και τους στίχους στα περισσότερα, με καθαρά ποντιακή παραδοσιακή μουσική επένδυση όπως και στους δίσκους 33ων στροφών του. Εκτός από το ποντιακό τραγούδι, από το 1973 άρχισε συνεργασία με τον μουσικοσυνθέτη Χριστόδουλο Χάλαρη στο ελληνικό έντεχνο τραγούδι, συμμετέχοντας στους δίσκους «Ακολουθία» με τον Νίκο Ξυλούρη και τη Δήμητρα Γαλάνη, «Πάθη Απόκρυφα», «Δροσουλίτες» (μαζί με τη Δήμητρα Γαλάνη) και ηχογραφεί τον «Μεγαλέξανδρο» για την ομώνυμη ταινία του Θόδωρου Αγγελόπουλου. Στη δισκογραφία του συμπεριλαμβάνεται και ένας δίσκος συνεργασίας με τον Στέλιο Καζαντζίδη.

Το 1967 νυμφεύθηκε την Αναστασία Παχατουρίδου, η οποία τον συντρόφευσε μέχρι το τέλος της ζωής του.

Ο Χρύσανθος Θεοδωρίδης καθιερώθηκε ως βάρδος του ποντιακού ελληνισμού, τραγουδώντας για 50 χρόνια, εκφράζοντας τα συναισθήματά των Ποντίων, οι οποίοι του έχουν αποδώσει τον χαρακτηρισμό «αηδόνι του Πόντου».[2]

Πέθανε στις 30 Μαρτίου 2005, σε ηλικία 71 ετών, από έμφραγμα του μυοκαρδίου. Η σορός του ετέθη σε λαϊκό προσκύνημα, όπου απέτισαν φόρο τιμής χιλιάδες Πόντιοι.

Συναυλίες και εμφανίσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • 1964: Περιοδεύει στην Δ. Γερμανία
  • 1971: Με τον Γώγο Πετρίδη στον Καναδά
  • 1972: Επαναλαμβάνει το ταξίδι του για νέες εμφανίσεις στη Δ. Γερμανία
  • 1974: Δίνει συναυλίες στην Αυστραλία
  • 1975: Εμφανίζεται στην μπουάτ Αποσπερίδα με τους Νίκο Ξυλούρη, Μαρίζα Κωχ και Θανάση Γκαϊφύλλια
  • 1976: Συμμετέχει σε συναυλίες του Χριστόδουλου Χάλαρη μαζί με τον Νίκο Ξυλούρη και το Θανάση Γκαϊφύλλια
  • 1979: Τραγουδά για τους Έλληνες μετανάστες στη Σουηδία (η επίσκεψή του καλύφθηκε από τη σουηδική τηλεόραση)
  • 1979-80: Συμμετέχει σε συναυλίες του Χριστόδουλου Χάλαρη στο Λυκαβηττό με τα έργα Πέρσες και Ρωμανός ο Μελωδός
  • 1980: Λαμβάνει μέρος στο φεστιβάλ της Αβινιόν και σε τρεις ακόμη πόλεις της Ν.Γαλλίας
  • 1981: Δίνει μία συναυλία για πανεπιστημιακή σχολή στη Λιλ της Γαλλίας
  • 1983: Συναυλίες στη Δ.Γερμανία (Βόννη-Ντίσελντορφ) και στη Γενεύη
  • 1985: Συναυλίες σε Γερμανία και Ελβετία
  • 1988: Τραγουδά για τους Έλληνες μετανάστες στη Γερμανία
  • 1990: Εμφανίζεται στον Καναδά
  • 1991-1996: Συναυλίες στην Ευρώπη τόσο στο έντεχνο όσο και στο ποντιακό τραγούδι, καθώς και εμφανίσεις σε νυχτερινά κέντρα σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη
  • 1996-2005: Εμφανίζεται σε νυχτερινά κέντρα και καλλιτεχνικές εκδηλώσεις κυρίως στη Βόρεια Ελλάδα
  • 2005: Η τελευταία του εμφάνιση, λίγες μέρες πριν το θάνατό του στο έργο του ιστορικού Κωνσταντίνου Φωτιάδη "Μνήμη μου σε λένε Πόντο" [1]

Δισκογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ποντιακή μουσική (πέραν των δίσκων 78 και 45 στροφών):

  • 1973-Τα τραγούδια του Πόντου
  • 1975-Τα τραγούδια του Πόντου Νο2
  • 1978-Επιμένω στην παράδοση
  • 1978-Ποντιακή Παράδοση
  • 1983-Θεέ μ' ενέσπαλες τ'ανθρώπ'ς
  • 1984-Ο Χρύσανθος τραγουδά Ματσούκα
  • 1989-Στον Ορφέα της λύρας Γώγο
  • 1991-Χρυσή Παράδοση
  • 1993-Τ' αηδόνια του Πόντου
  • 2000-Μια βραδιά στο Μίθριο
  • 2003-Η ιστορία συνεχίζεται

Έντεχνο τραγούδι:[2]

  • Ακολουθία
  • Πάθη απόκρυφα
  • Δροσουλίτες
  • Μεγαλέξανδρος
  • Τα παιδικά

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]