Χρυσό τσακάλι

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Χρυσό τσακάλι
Ευρωπαϊκό χρυσό τσακάλι (C. aureus moreoticus)
Ευρωπαϊκό χρυσό τσακάλι (C. aureus moreoticus)
Κατάσταση διατήρησης
Status iucn3.1 LC el.svg
Ελαχίστης Ανησυχίας (IUCN 3.1) [1]
Συστηματική ταξινόμηση
Βασίλειο: Ζώα (Animalia)
Συνομοταξία: Χορδωτά (Chordata)
Ομοταξία: Θηλαστικά (Mammalia)
Τάξη: Σαρκοφάγα (Carnivora)
Οικογένεια: Κυνίδες (Canidae)
Γένος: Κύων (Canis)
Είδος: Canis aureus
Διώνυμο
Canis aureus (Κύων ο χρυσός)
Linnaeus, 1758
Η κατανομή του χρυσού τσακαλιού στην Ευρώπη το 2015
Η παγκόσμια κατανομή του χρυσού τσακαλιού
Πατούσες χρυσού τσακαλιού, με τα τυπικά, ενωμένα στη βάση, ηβώματα των κεντρικών δακτύλων
Κρανίο χρυσού τσακαλιού από την Πελοπόννησο
Χρυσό τσακάλι στην Κερκίνη

Το χρυσό τσακάλι (Canis aureus - Κύων ο χρυσός), ένα από τα τρία είδη τσακαλιού που απαντώνται, είναι ένα μεσαίο θηλαστικό που ανήκει στην οικογένεια των κυνιδών. Απαντάται στη νοτιοανατολική και κεντρική Ευρώπη (μέχρι την Αυστρία και την Ουγγαρία), την Μικρά Ασία και τη Μέση Ανατολή. Στην Ελλάδα το βρίσκουμε στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, στις Σέρρες, τη Χαλικιδική, την Αττική, τη Φωκίδα, την Πελοπόννησο και τη Σάμο, ενώ υπάρχουν καταγραφές σε Θεσπρωτία, Πρέβεζα και Αιτωλοακαρνανία.[2][3][4][5] Μέχρι το πρώτο μισό της δεκαετίας του 1990 επιβίωνε ακόμα στην Κέρκυρα.[6][7] Τα παλαιότερα ευρήματα τσακαλιού στην Ευρώπη βρέθηκαν στους Δελφούς και στον Κίτσο και χρονολογούνται από το 5000-4500 π.Χ..[8] Είναι παμφάγο και οπορτουνιστικό ζώο, με αποτέλεσμα η διατροφή να διαφέρει ανάλογα με τις εποχές του έτους. Τρέφεται με σκουπίδια, φρούτα, φυτά και μικρά ζώα, όπως αμφίβια, τρωκτικά και έντομα, ενώ μπορεί να φάει και αιγοπρόβατα.[9] Συγγενεύει περισσότερο με το λύκο και με το κογιότ παρά με άλλα ζώα που αποκαλούνται τσακάλια.[10] Έχουν αναγνωριστεί 6 υποείδη. Μέχρι πρόσφατα τα ζώα που έμοιαζαν με τσακάλια στην βόρεια και ανατολική Αφρική κατατάσονταν στο είδος αυτό, αλλά γονιδιακές έρευνες απέδειξαν ότι αποτελούν ένα νέο είδος λύκου, τον αφρικάνικο χρυσό λύκο Canis anthus.[10]

Περιγραφή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το χρυσό τσακάλι μοιάζει πολύ στο λύκο, αλλά είναι μικρότερο σε μέγεθος και ελαφρύτερο, με πιο κοντά πόδια, επιμηκυμένο κορμό και κοντύτερη ουρά. Είναι μεγαλύτερο από την κόκκινη αλεπού. Τα αρσενικά είναι γενικώς μεγαλύτερα από τα θηλυκά.[2] Συνήθως έχει μήκος 69 με 85 εκατοστά. Το ύψος του στο ακρώμιο είναι 44 με 50 εκατοστά. Το βάρος των θηλυκών τσακαλιών είναι 7–11 κιλά και των αρσενικών 6–14 κιλά.

Το κρανίο του τσακαλιού μοιάζει με αυτό του λύκου, αλλά είναι ελαφρύτερο και λιγότερο ογκώδες. Η ρινική περιοχή είναι χαμηλότερη. Η οβελιαία και ινιακή ακρολοφία είναι αρκετά ανεπτυγμένες, όμως όχι στο βαθμό που είναι στο λύκο. Έχει μακριούς και μεγάλους κυνόδοντες, οι οποίοι είναι λεπτότεροι από αυτοί του λύκου και οι κοπτήρες είναι λιγότερο ισχυροί. Η μουσούδα του είναι πιο στενή από αυτή του λύκου.

Η γούνα του το χειμώνα είναι είτε κόκκινη-γκρι με μαύρους τόνους που οφείλονται σε μαύρες τρίχες, είτε ένα φωτεινότερο κόκκινο της σκουριάς. Το πρόσθιο μέρος της μουσούδας, της περιοχής γύρω από τα μάτια και το μέτωπο είναι κόκκινα της σκουριάς και ωχρά. Το πάνω μέρος του μετώπου και η ινιακή περιοχή είναι ωχρά. Πάνω από κάθε μάτι υπάρχει μια μαύρη λωρίδα. Το κάτω μέρος του σαγονιού είναι «ακάθαρτο» λευκό, Το εσωτερικό του αυτιού καλύπτεται με λευκές τρίχες. Η κοιλιά κατά μήκος της μέσης γραμμής είναι λευκή, ενώ πιο μακριά έχει όλο και περισσότερους κόκκινους τόνους. Τα άκρα είναι ωχρά κόκκινα και εσωτερικά έχουν πιο ανοικτόχρωμες αποχρώσεις. Η ουρά είναι γκρι. Η καλοκαιρινή γούνα είναι αραιότερη, με κοντύτερες τρίχες. Οι αποχρώσεις της γούνας διαφέρουν ανάλογα με την περιοχή που ζουν τα τσακάλια. Ο οδοντικός τύπος του χρυσού τσακαλιού είναι 3/3 1/1 4/4 2/3 = 21x2 = 42[11]

Κύκλος ζωής[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το ζευγάρωμα λαμβάνει χώρα από τον Ιανουάριο μέχρι το Μάρτιο. Κατά τη διάρκεια των ερωτοτροπιών, που διαρκούν 26 με 28 μέρες, το ζευγάρι είναι μαζί. Η σπερματογένεση στα αρσενικά αρχίζει 10 με 12 μέρες πριν τον οίστρο των θηλυκών. Πριν την αναπαραγωγή, το ζευγάρι περιπολεί και μαρκάρει τη περιοχή του.

Τα μικρά γεννιούνται ύστερα από 63 μέρες κύησης, συνήθως τον Απρίλιο και το Μάιο. Σε κάθε τοκετό γεννώνται 1-9 νεογνά (συνήθως 2-4) και έχουν βάρος 200 με 250 γραμμάρια. Ο θηλασμός διαρκεί 50 με 90 μέρες. Τα μικρά παραμένουν με τους γονείς τους μέχρι να ωριμάσουν σεξουαλικά σε ηλικία 11 μηνών και μετά διασπείρονται, πρώτα τα αρσενικά και μετά τα θηλυκά. Μέχρι τότε, το ζευγάρι μαζί με τους απογόνους του αποτελούν μια αγέλη. Πολύ σπάνια καταφέρνουν να φτάσουν όλοι οι απόγονοι σε ηλικία αναπαραγωγής και το ποσοστό επιτυχούς κυοφορίας παραμένει σχετικά μικρό. Τα θηλυκά παραμένουν σεξουαλικώς ενεργά συνήθως για 8 χρόνια. Τα τσακάλια στη φύση ζουν συνήθως 7 με 9 χρόνια, όμως έχουν καταγραφεί περιπτώσεις τσακαλιών που έζησαν μέχρι και 16 χρόνια.[12]


Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Jhala, Y.V. & Moehlman, P.D. (2008). Canis aureus. 2008 IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2008. Ανακτήθηκε 22 March 2009.
  2. 2,0 2,1 Γιαννάτος, Γ. 2014: Πληθυσμιακή κατάσταση και στοιχεία οικολογίας του τσακαλιού (Canis aureus L.) στην Ελλάδα. Διδακτορική Διατριβή. Ε.Κ.Π.Α..
  3. Migli, D., Petridou, M., Giannatos, G. & P. Maragou 2014: Current golden jackal status in Greece - from a low population point to a ongoing recovery.Conference: First International Jackal Symposium: Veliko Gradište, Serbia.
  4. Συντιχάκη, Ε., Διαμάντης, Χ., Ηλιόπουλος, Γ., Κόντος, Κ., Μάντος, Α., Μαρτίνης, Α., Μπούκας, Α., Πετρίδου, Μ., Σεληνίδης, Κ., Φιλίππου, Ε. & Θ. Κομηνός 2016: Η ΕΠΑΝΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥ ΤΣΑΚΑΛΙΟΥ (CANIS AUREUS) ΣΤΗ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑ. •8ο Πανελλήνιο Συνέδριο Οικολογίας «150 χρόνια Οικολογίας. Δομές, Δεσμοί, Δυναμικές και Στρατηγικές Επιβίωσης». Α.Π.Θ. Θεσαλλονίκη 20-23/10/2016.
  5. Kominos, T., Galanaki, A., Bukas, N. & D. Youlatos 2018: Golden jackal (Canis aureus Linnaeus 1758) distribution in western Greece: an update.Conference: 2nd International Jackal Symposium: Marathon, Greece.
  6. Masseti, M. 2010: Homeless mammals from the Ionian and Aegean islands. Bonn zoological Bulletin 57(2): 367-373.
  7. Gasteratos, I. & Z. Fondoulakou 2018: The presence and the extinction of the Golden Jackal Canis aureus from the Island of Corfu, northwestern Greece.Conference: 2nd International Jackal Symposium: Marathon, Greece.
  8. Sommer, R.; Benecke, N. (2005). "Late-Pleistocene and early Holocene history of the canid fauna of Europe (Canidae)". Mammalian Biology - Zeitschrift für Säugetierkunde. 70 (4): 227–241. doi:10.1016/j.mambio.2004.12.001
  9. Τσακάλι (Canis aureus) Αρκτούρος. Ανακτήθηκε την 8 Αυγούστου 2012
  10. 10,0 10,1 Viranta, S., Atickem, A.,Werdelin, L. & N.C. Stenseth 2017: Rediscovering a forgotten canid species. BMC Zoology 2:6.
  11. Παπαγεωργίου, Ν.Κ. 1990: Βιολογία Άγριας Πανίδας.: 58-60.
  12. Σπύρος Γαληνός (2009) Τσακάλι - ο φαντομάς της ελληνικής υπαίθρου Καλλιστώ. Ανακτήθηκε την 9 Αυγούστου 2012.