Χιόνι με αστραπόβροντα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Καταγραφή σε μετεωρολογικό ραντάρ πτώσης κεραυνών από τα σύννεφα ως το έδαφος, κατά τη διάρκεια χιονοθύελλας από φαινόμενο lake effect, το βράδυ της 12ης προς 13ης Οκτωβρίου 2006, πάνω από το Bufallo, ΗΠΑ.

To Χιόνι με αστραπόβροντα (αγγλικά: thundersnow, κατ' αντιστοιχία με το thunderstorm = καταιγίδα), γνωστό επίσης και ως χιονοθύελλα με βροντές (thunder snowstorm), είναι ένα σπάνιο είδος καταιγίδας, στην οποία παρατηρούνται τα τυπικά φαινόμενα ηλεκτρικής δραστηριότητας (αστραπές και βροντές), με τη διαφορά ότι η ατμοσφαιρική κατακρήμνιση αποτελείται από χιόνι, αντί για βροχή. Το φαινόμενο καταγράφεται κυρίως σε περιοχές με έντονα ανοδικά ρεύματα εντός του ψυχρού τομέα των βαρομετρικών υφέσεων, από το φθινόπωρο ως την άνοιξη, όταν οι θερμοκρασίες επιφάνειας είναι πολύ πιθανό να είναι κοντά ή κάτω από τους 0 °C (32 °F). Κατά τη διάρκεια του φαινομένου, παρατηρείται συχνά και χαλαζόπτωση σε κάποια σημεία της καταιγίδας. Υπάρχουν και άλλες παραλλαγές, με συνηθέστερη το thundersleet, όπου η κατακρήμνιση αποτελείται από χιονόνερο (sleet) αντί για χιόνι.

Είδη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τρόπος σχηματισμού του φαινομένου thundersnow.

Υπάρχουν συνήθως τέσσερις πιθανές μορφές του φαινομένου:

  1. Αστραπές και βροντές μπορεί να τύχει να συμβούν σε μια χιονοθύελλα, με αντίστοιχο μηχανισμό με αυτόν της κανονικής καταιγίδας, λόγω αναταράξεων από την ταυτόχρονη ύπαρξη των οριζόντιων ρευμάτων, κοινώς ανέμων, με τα ισχυρά ανοδικά και καθοδικά ρεύματα, αν και είναι πρακτικώς σπάνιο ενδεχόμενο.
  2. Μια κανονική καταιγίδα στην άκρη ενός ψυχρού ή θερμού μετώπου, που μπορεί ή να σχηματιστεί σε μια ψυχρή περιοχή τον χειμώνα ή να προσκρούσει εκ των υστέρων σε ψυχρές αέριες μάζες, οπότε η κατακρήμνιση λαμβάνει την μορφή του χιονιού.
  3. Μια βαριά χιονοθύελλα στο άκρο βαρομετρικών υφέσεων που προκαλούν ισχυρά κατακόρυφα ρεύματα, τα οποία δημιουργούν ευνοϊκές συνθήκες για να συμβούν αστραπές και βροντές, όπως φαίνεται στο διπλανό σχεδιάγραμμα.
  4. Μια καταιγίδα στην οποία παρατηρείται το φαινόμενο lake effect ή ocean effect, που προκαλείται από ψυχρές αέριες μάζες που διέρχονται πάνω από αρκετά ζεστό νερό λιμνών ή ωκεανών. Με τον τρόπο αυτό δημιουργούνται τέτοια φαινόμενα ιδιαίτερα συχνά στην περιοχή των Μεγάλων Λιμνών.

Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μία μοναδική ιδιότητα του φαινομένου είναι ότι η χιονόπτωση ενεργεί ως ακουστικός συμπιεστής της βροντής, λόγω του ότι εμποδίζει τη διάδοση του ήχου σε μεγάλες αποστάσεις. Η βροντή από μια τυπική καταιγίδα, μπορεί να ακούγεται και πάνω από 10 χιλιόμετρα μακριά, ενώ η βροντή από ηλεκτρική δραστηριότητα κατά τη διάρκεια χιονόπτωσης, συνήθως μπορεί να ακούγεται μόνο σε ακτίνα 2 ως 3 χιλιομέτρων από την αστραπή.

Επίσης, αν και θερμοδυμαμικά δεν διαφέρει από τα άλλα είδη καταιγίδας, ωστόσο οι κορυφές των καταιγιδοφόρων νεφών (σωρειτομελανίες) φτάνουν συνήθως σε πολύ χαμηλότερα ύψη από τις τυπικές καταιγίδες.

Συχνότητα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Μάρτιος είναι ο μήνας αιχμής του σχηματισμού αυτών των καταιγίδων και σύμφωνα με μία σχετική ανάλυση στοιχείων από 204 μετεωρολογικούς σταθμούς, σε διάστημα 30 ετών υπήρξαν μόλις 229 αναφορές φαινομένων ηλεκτρικής δραστηριότητας κατά τη διάρκεια αποκλειστικά χιονόπτωσης. Ωστόσο, όταν οι αναφορές δεν διαχωρίζονται από τουλάχιστον 1.100 χλμ. απόσταση ή χρονική διάρκεια 6 ωρών, θεωρούνται επίσημα ως τοπικές αναφορές του ίδιου γεγονότος και ως αποτέλεσμα, θεωρείται ότι συνέβησαν μόλις 191 συμβάντα thundersnow. Αυτό δίνει κατά μέσο όρο μόλις 6,4 τέτοιες καταιγίδες ανά έτος στις ΗΠΑ.[1]

Σε παγκόσμια κλίμακα, οι περιοχές που παρατηρούνται με αξιοσημείωτη συχνότητα, είναι κατά σειρά οι εξής:

Ειδικότερα στην Ελλάδα, το φαινόμενο είναι εξαιρετικά σπάνιο και αυτός είναι και ο λόγος που δεν υπάρχει επίσημος ελληνικός όρος αντίστοιχος του «thundersnow», παρά μόνο η ανεπίσημη μετάφραση «χιόνι με αστραπόβροντα», από την πρακτική περιγραφή του φαινομένου. Σχετικά αξιοσημείωτη συχνότητα του φαινομένου, παρατηρείται μόνο στην περιοχή των Ιωαννίνων (τελευταία εμφάνισή του στις 01/02/2012).

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Patrick S. Market, Chris E. Halcomb, and Rebecca L. Ebert. A Climatology of Thundersnow Events over the Contiguous United States. Retrieved on 01-11-2006.

Eξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]