Φιλότιμο

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Το Φιλότιμο είναι αρχαία ελληνική λέξη. Πρόκειται για ουσιαστικό, και μεταφράζεται «αγάπη για την τιμή». Ωστόσο, το φιλότιμο είναι σχεδόν αδύνατο να μεταφραστεί επαρκώς, γιατί περιγράφει ένα σύνθετο πλέγμα αρετών.

Αρχαίες χρήσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η λέξη χρησιμοποιείται εκτενώς στη λογοτεχνία της Ελληνιστικής περιόδου, μερικές φορές έχοντας αρνητική έννοια. Στην Πολιτεία του Πλάτωνα χρησιμοποιείται ειρωνικά «αγαπώντας την τιμή η την διάκριση, τον φιλόδοξο»[1], ενώ ο Δημοσθένης τη χρησιμοποιεί για τον «άσωτο» ή «πλούσιο» άνθρωπο[2]. Από το ξεκίνημα της χριστιανικής εποχής, η λέξη είχε σταθερά θετική έννοια και η χρήση της στη Βίβλο πιθανώς εδραίωσε τη χρήση της στη σύγχρονη ελληνική κουλτούρα.

Η λέξη φιλότιμον χρησιμοποιείται εκτενώς στη λογοτεχνία της ελληνιστικής περιόδου.

Βιβλικές χρήσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η λέξη εμφανίζεται τρεις φορές στο κείμενο στις επιστολές του Αποστόλου Παύλου. Ο Παύλος μιλούσε πολύ καλά τα Ελληνικά, από το γράψιμο του, δείχνει ότι ήταν καλά εκπαιδευμένος στην ελληνική λογοτεχνία. Οι επιστολές του γράφτηκαν αρχικά στην ελληνική και ως εκ τούτου η επιλογή της λέξης ήταν σκόπιμη και η εκλεπτυσμένη επιλογή ενός μορφωμένου ανθρώπου.

Είναι μια δύσκολη λέξη για να μεταφραστεί στην νέα ελληνική και πολύ δυσκολότερο να μεταφραστεί σε ξένες γλώσσες και για αυτό καθίσταται ποικιλοτρόπως, ανάλογα με τη μετάφραση της Βίβλου. Ισχύουν εναλλακτικές λύσεις που περιλαμβάνουν την φιλοδοξία, προσπάθεια με ζήλο.[3] Σε κάθε περίπτωση, ο Παύλος μεταφέρει την επιθυμία να κάνουνε κάτι καλό και η επιλογή του όρου δίνει αυτή την έντιμη άσκηση μια επιπλέον έμφαση.

Στην Επιστολή προς Ρωμαίους 15:20 λέει ότι κάνεις φιλότιμο με το να κηρύξεις τα καλά νέα του Ευαγγελίου σε ανθρώπους που δεν έχουν ακούσει.

Στο 2η Επιστολή προς Κορινθίους 5:9, που χρησιμοποιεί για να περιγράψει την «εργασία» του κατά την έννοια του έργου της ζωής του και τους πόθους.

Στην 1η Επιστολή προς Θεσσαλονικείς 4:11 ο ίδιος χρησιμοποιεί για να περιγράψει το είδος των πιστών με φιλοδοξία που πρέπει να διεξάγουν τη ζωή τους με φιλότιμο: - μια ζωή άμεμπτη.

Σύγχρονες χρήσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Φιλότιμο θεωρείται ως το υψηλότερο από όλες τις ελληνικές αρετές, τα πρότυπα οικογενειακής και κοινωνικής ζωής. Η βασική ιδέα είναι αυτή του σεβασμού και του περπατήματος σε σωστά μονοπάτια. Στην απλούστερη μορφή του, ο όρος σημαίνει «να κάνεις καλό», πράξεις που διασφαλίζουν ότι η συμπεριφορά κάποιου είναι υποδειγματική και δείχνει την προσωπικότητα κάποιου και τον τρόπο με τον οποίο μεγάλωσε. Το Φιλότιμο σε έναν Έλληνα είναι ουσιαστικά ένας τρόπος ζωής.

Τα παιδιά λένε ότι επιδεικνύουν φιλότιμο όταν επιδεικνύουν άνευ όρων αγάπη και σεβασμό στους γονείς, τους παππούδες και γιαγιάδες και τους φίλους τους, ακόμη και μέσω μικρών ενεργειών όπως εκφράσεις ευγνωμοσύνης για μικρά δώρα ή τυχαίες πράξεις καλοσύνης. Περιλαμβάνει την εκτίμηση και τον θαυμασμό για την κληρονομιά και τους προγόνους. Η ιδέα χρησιμοποιήθηκε για να ενσωματώσει τη βοήθεια που παρέχεται στους συμμάχους στρατιώτες στην Κρήτη μετά την εισβολή του Άξονα στο νησί . Οι ντόπιοι αισθάνονταν ότι ωθούνται από φιλότιμο να κρύψουν Αυστραλούς και Βρετανούς παρά τη θανατική ποινή για την προστασία των στρατιωτών.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]