Τερέκ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Ο ποταμός Τέρεκ στο Βλαντικαβκάζ
Το όρος Ζιλγκί-Χοχ και η πηγή του ποταμού Τέρεκ στον Καύκασο, 1886
Ο ποταμός Τέρεκ διασχίζοντας την βόρεια Γεωργία
Η πορεία του ποταμού Τέρεκ

Ο Τέρεκ (ρωσικά: Те́рек‎, Καμπαρντιανά: Тэрч‎, Καρατσάι-Μπαλκάρ: Терк‎, Τερκ, γεωργιανά: თერგი, Τέργκι, οσσετικά: Терк‎, Τερκ, κουμίκ: Терек-сув‎, Τέρεκ-σουβ, τσετσενικά: Теркa‎, Τέρκα) είναι μεγάλος ποταμός στην περιοχή του Βόρειου Καυκάσου. Πηγάζει στην περιοχή Μτσχέτα-Μτιανέτι της Γεωργίας και ρέει μέσω του Βόρειου Καυκάσου στην νότια Ρωσία για να εκβάλλει στις ακτές της Κασπίας Θάλασσας. Πηγάζει σε υψόμετρο 2.700 μέτρων κοντά στην διασταύρωση της οροσειράς του Μεγάλου Καυκάσου και της οροσειράς Χοχ, στα νοτιοδυτικά του όρους Καζμπέκ, κινούμενο προς τα βόρεια ως ρέμα ανάμεσα στην Στεπαντσμίντα και το χωριό Γκεργκέτι κατά μήκος της ρωσικής περιοχής της Βόρειας Οσσετίας και της πρωτεύουσας τηςμ του Βλαντικαβκάζ. Έπειτα κάνει στροφή προς ανατολάς και συνεχίζει στην Τσετσενία και μετά στο Νταγκεστάν πριν την διαιρεθεί σε δύο κλάδους οι οποίοι εκβάλλουν στην Κασπία θάλασσα. Κάτω από την πόλη του Κιζλιάρ σχηματίζει ένα βαλτώδες δέλτα ποταμού το οποίο φτάνει σε πλάτος κοντά στα 100 χιλιόμετρα. Ο ποταμός είναι σημαντικό ιδιόκτητα της περιοχής, παρέχοντας άρδευση και υδροηλεκτρική ενέργεια στα ανώτερα τμήματά του.

Οι κύριες πόλεις κατά μήκος του ποταμού είναι το Βλαντικαβκάζ, το Μόζντοκ και το Κιζλιάρ. Υπάρχουν πολλοί μικροί σταθμοί παραγωγής υδροηλεκτρικής ενέργειας κατά μήκος του Τέρεκ: ο σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας Ντζαού (στο Βλαντικαβκάζ), ο Μπεκάνσκαγια και ο Παβλοντόλσκαγια.

Η κατασκευή του εργοστασίου παραγωγής υδροηλεκτρικής ενέργειας του Νταριάλι με σχεδιασμένη εγκατεστημένη χωρητικότητα ύψους 108 μεγαβάτ ξεκίνησε το 2011 στην επικράτεια του δήμου Καζμπέγκι κοντά στα σύνορα της Ρωσίας με την Γεωργία.[1]

Το μυθιστόρημα του Λέοντος Τολστόι, Οι Κοζάκοι λαμβάνει χώρα στον ποταμό Τέρεκ και τους Κοζάκους του Τέρεκ. Ο ποταμός διασχίζει 623 χιλιόμετρα από την πηγή μέχρι την εκβολή του.

Παραπόταμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Τέρεκ αρδεύει το μεγαλύτερο μέρος του βορειοανατολικού Καυκάσου στα ανατολικά κατά μήκος της Κασπίας όπως κάνει ο αδελφός ποταμός Κουμπάν στα δυτικά στον βορειοδυτικό Καύκασο και την Μαύρη Θάλασσα.

Οι κύριοι παραπόταμοι του Τέρεκ είναι ο Μάλκα, ο Μπακσάν, ο Τσέγκεμ και ο Τσέρεκ με τους δύο παραποτάμους του. Αυτοί οι τρεις ενώνονται με τον Μάλκα πριν φτάσει τον Τέρεκ.

Οι Λιασέν, Ουρούχ, Ντουραντούρ και Ντουραντόν ρέουν προς τα βορειοανατολικά, ενώ ο Αρντόν με τον παραπόταμο του Φιαγκντόν ρέουν προς τα βόρεια και ο Γκιζελντόν αρδεύει την βόρεια πλαγιά του όρους Καζμπέκ και ενώνεται με τον Τέρεκ κοντά στο στόμιο του Αρντόν. Έπειτα υπάρχει το τμήμα του Τέρεκ που ακολουθεί μια βόρεια κατεύθυνση με το πέρασμα του Νταριάλ.

Η βορειοδυτική κατεύθυνση του Τέρεκ κόβεται από τον Σούνζα (ο οποίος ρέει με κατεύθυνση προς τα βορειοανατολικά) στον οποίο εκβάλλουν οι περισσότεροι βορείως ρέοντες ποταμοί. Αυτοί είναι ο άνω Σούνζα που κατευθύνεται προς τα βόρεια, ο Ασσά, ο Αργκούν και ο Χουχουλάου. Ανατολικά βρίσκεται ο Ακσάι και ο Ακτάς οι οποίοι παλαιότερα αποξηραίνονταν στις πεδιάδες ανάμεσα στον Σουλάκ και τον Τέρεκ.

Στα ανατολικά ο Σουλάκ αρδεύει το μεγαλύτερο μέρος του εσωτερικού του Νταγκεστάν και κατευθύνεται ανατολικά προς την Κασπία και τέλος ενώνεται με τον Τέρεκ.

Ανθρώπινη ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η πρωτεύουσα των Χαζάρων, το Σαμαντάρ, ίσως βρισκόταν στις όχθες του ποταμού Τέρεκ.

Ο ποταμός Τέρεκ ήταν το σημείο της τελικής ήττας του στρατού του Χουλαγκού, χάνου του Ιλχανάτου, στα χέρια του Μπέρκε, χάνου της Χρυσής Ορδής, υπό την ηγεσία του ανιψιού του Μπέρκε, Νογκάι Χαν, κατά την διάρκεια του πρώτου εμφυλίου πολέμου της Μογγολικής Αυτοκρατορίας, του πολέμου Μπέρκε-Χουλαγκού το 1262. Επίσης στον ποταμό ο Ταμερλάνος νίκησε τον Τοκταμύς το 1395.

Ο θύλακας των κοζάκων του Τέρεκ (1577-1832 και 1860– ) είχε την έδρα του στον ποταμό Τέρεκ. Κατά την διάρκεια της ρωσικής κατάκτησης του Καυκάσου ήταν μέρος της γραμμής του Βορείου Καυκάσου.

Κατά την διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, στα τέλη του Αυγούστου 1942 οι Γερμανικές δυνάμεις έφτασαν στον Τέρεκ κοντά στο Μόζντοκ – το ανατολικότερο σημείο των γερμανικών κατακτήσεων στην Σοβιετική Ένωση – αλλά πέρα από μια μικρή γέφυρα δεν κατάφεραν να προχωρήσουν περαιτέρω προς τις πετρελαιοπηγές στο Μπακού, των οποίων η προσέγγιση ήταν στόχος του Χίτλερ.[2] Οι Γερμανοί πέρασαν την αριστερή όχθη του Τέρεκ φτάνοντας στα προάστια του Βλαντικαβκάζ και στο δυτικό Γκιζέλ, κοντά στον σημερινό μετεωρολογικό σταθμό που βρίσκεται στην περιοχή.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Dariali Hydro Power Plant Construction and Operation Project (Environmental and Social Impact Assessment Reportt). Αρχειοθετήθηκε 2014-07-25 στο Wayback Machine. Darial Energy LLC. Issued in 2011. Retrieved on 2014-16-07.
  2. Schramm, Percy Ernst (1963). Kriegstagebuch des Oberkommandos der Wehrmacht, 1940–1945 Teilband II. Bonn: Bernard & Graefe Verlag für Wehrwesen, p.583.