Στίβος Θεσσαλονίκης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 40°38′55″N 23°18′13″E / 40.64861°N 23.30361°E / 40.64861; 23.30361

Στίβος
Στίβος is located in Greece
Στίβος
Στίβος
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΚεντρική Μακεδονία
ΔήμοςΒόλβης
Πληθυσμός576
Ταχ. κωδ.57012
Τηλ. κωδ.2393
Ιστοσελίδαhttp://www.dimosvolvis.gr/

Ο Στίβος (τοπικά αναφέρεται και ως το Στίβος) είναι χωριό του Δήμου Βόλβης της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης, στην Κεντρική Μακεδονία. Βρίσκεται 42 χιλιόμετρα ανατολικά της πόλης της Θεσσαλονίκης. Σύμφωνα με την Απογραφή του 2011, έχει πληθυσμό 576 κατοίκους.

Η Μακεδονία με την πτώση της Θεσσαλονίκης το 1430 και πριν την πτώση της Κωνσταντινούπολης και το τέλος της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, κατακτήθηκε ολόκληρη από τους Οθωμανούς. Σε φορολογική καταγραφή των χωριών της Θεσσαλονίκης που έγινε επί Βασιλείας του Μεχμέτ Β΄ (1444-1446), στο Στίβος αναφέρεται πως κατοικούν μόνο χριστιανοί και υπάρχουν 50 σπίτια, 13 άγαμοι άνδρες και 3 χήρες[1].

Οι κάτοικοι του Στίβου συμμετείχαν στην επανάσταση του 1821, με γνωστότερους αγωνιστές τους Αναστάσιο (Τάσιο) Κωνσταντίνου και Γεώργιο Χρήστου[2].

Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο σκοτώθηκαν πολεμόντας τους Γερμανούς και τους Ιταλούς οι χωριανοί και Θρακιώτες την καταγωγή, Νεστορίδης Νικόλαος και Φραντζούλης Κυριάκος. Στον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο του 1940-41 ο Νεστορίδης Νικόλαος του Κυριαζή, που υπηρετούσε στο 19ο Σύνταγμα Πεζικού, έπεσε στο πεδίο της μάχης στη Μάχη στο Ύψωμα 731 στις 13/3/1941. Κατά την Γερμανική εισβολή στην Ελλάδα ο Φραντζούλης Κυριάκος του Ιωάννη, που υπηρετούσε στο 70ό Σύνταγμα Πεζικού, έπεσε στο πεδίο της μάχης στο Οχυρό Ποποτλίβιτσα στις 6/4/1941 στη Μάχη της Γραμμής Μεταξά[3].

Την περίοδο 1972-1974 ιδρύθηκε στο Στίβος ένα από τα τέσσερα πρότυπα κέντρα καλλιέργειας και αποξήρανσης καπνών τύπου Βιρτζίνια[4] από τον τότε Εθνικό Οργανισμό Καπνού σε έκταση που παραχωρήθηκε, γι΄αυτόν τον σκοπό, από την Κοινότητα Στίβου. Τα άλλα παρόμοια κέντρα βρίσκονταν στη Χρυσούπολη Καβάλας, στην Αγία Παρασκευή Δράμας και στον Πυργετό Λάρισας.

Από τα σημαντικότερα γεγονότα που επηρέασαν τη σύγχρονη ζωή του χωριού ήταν ο ισχυρός σεισμός μεγέθους 6,5 Ρίχτερ της 20ης Ιουνίου του 1978, που έπληξε την περιοχή και την πόλη της Θεσσαλονίκης. Επίκεντρο του σεισμού ήταν το χωριό[5], όπου προκάλεσε μεγάλες ζημιές σε κτίρια και δημιούργησε ρωγμές στο έδαφος.

Πληθυσμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η εξέλιξη του πληθυσμού του Στίβου έχει ως εξής:

Απογραφή Πληθυσμός
1928 378
1940 556
1951 639
1961 777
1971 550
1981 587
1991 628
2001[6] 583
2011[7] 576

Πηγή για τα έτη 1928-1991: Επίτομο Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδος[8]

Αξιόλογα σημεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εκκλησάκι της Αγίας Παρασκευής[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εκκλησάκι Αγίας Παρασκευής.

Νότια του χωριού, στους πρόποδες του βουνού, υπάρχει το εκκλησάκι της Αγίας Παρασκευής. Όταν χάλασε το παλιό εκκλησάκι, της περιόδου της Τουρκοκρατίας, οι κάτοικοι του Στίβου έχτισαν πάνω στα ερείπια ένα νέο που κράτησε το όνομα του παλιού. Κάτω ακριβώς από το εκκλησάκι υπήρχε πηγή που ανάβλυζε νερό που θεωρούνταν αγίασμα. Η πηγή αυτή στέρεψε μετά τον σεισμό του 1978. Εντός του παρεκκλησίου υπάρχουν παλιές εικόνες.

Παλιό σχολείο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το παλιό σχολείο όπως ήταν το 2018.

Το 1925 χτίστηκε η πρώτη αίθουσα, με προσωπική εργασία των κατοίκων του χωριού. Η δεύτερη αίθουσα (ανατολική) καθώς και ένα δωμάτιο για την διαμονή του εκάστοτε δασκάλου, χτίστηκαν περίπου το 1930 πάλι με προσωπική εργασία των κατοίκων. Η λειτουργία του σχολείου σταμάτησε μετά τον σεισμό του 1978 διότι έπαθε ζημιές και κρίθηκε ακατάλληλο.

Ιερός Ναός Άγίου Γεωργίου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Άγιος Γεώργιος

Χτίστηκε γύρω στο 1930 με εθελοντική εργασία των κατοίκων και δόθηκε το όνομα του Αγίου Γεωργίου ως προστάτη του χωριού. Με τον σεισμό του 1978 έπαθε ζημίες οι οποίες όμως σύντομα αποκαταστάθηκαν. Από τότε μέχρι σήμερα έγιναν πολλές και διάφορες εργασίες που έχουν αλλοιώσει την αρχική του μορφή.

Στην ανατολική πλευρά του Ναού και πίσω από το ιερό βρίσκεται ο τάφος του πατρός Ευστρατίου που ήταν από τους πρώτους ιερείς του ναού και κάτοικος Στίβου.

Κοινότητα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το κτήριο της κοινότητας Στίβου.

Βρίσκεται στην κεντρική πλατεία και χτίστηκε μετά τον σεισμό του 1978. Στο κτήριο που αποτελείται από υπόγειο, ισόγειο και όροφο, λειτουργεί ο πολιτιστικός σύλλογος και το τοπικό ιατρείο, ενώ φιλοξενεί και εξοπλισμό του σεισμολογικού κέντρου Θεσσαλονίκης (τριαξονικό επιταχυνσιόμετρο, καταγραφέα κ.α).

Στην απέναντι πλευρά της πλατείας βρίσκεται η παλιά κοινότητα, που χτίστηκε σε χώρο που παραχωρήθηκε δωρεάν από κάτοικο του χωριού για τις ανάγκες των κατοίκων, στις αρχές τις δεκαετίας του ‘50 και σταμάτησε τη λειτουργία της μετά το σεισμό. Το παλιό αυτό κτήριο δεν χρησιμοποιείται.

Νηπιαγωγείο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Νηπιαγωγείο

Στο γεωγραφικό κέντρο του χωριού λειτουργεί νηπιαγωγείο που χτίστηκε γύρω στο 1997. Στον ίδιο χώρο, λίγα μέτρα βορειότερα, υπήρχε παλαιότερο δημοτικό σχολείο που λειτούργησε από το 1979 έως το 1997 όπου και κατεδαφίστηκε γιατί ήταν προκατασκευασμένο με ακατάλληλα υλικά (ελενίτ). Ακόμη παλαιότερα επίσης στον ίδιο χώρο, λίγα μέτρα δυτικότερα, την εποχή που έμεναν ακόμη Τούρκοι, υπήρχε και λειτουργούσε τζαμί που κατεδαφίστηκε αμέσως μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Φορολογικές κατηγορίες των χωριών της Θεσσαλονίκης κατά την Τουρκοκρατία Βασίλης Δημητριάδης, Ιστορικό Αρχείο Μακεδονίας. Μακεδονικά, τόμος εικοστός. Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών, Θεσσαλονίκη 1980, σελ. 398.
  2. Γενικά Αρχεία του Κράτους, Φάκελοι Αγωνιστών του 1821.
  3. ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΣΤΡΑΤΟΥ, Διεύθυνση Ιστορίας Σρατού
  4. Οδηγός Καλλιέργειας Καπνού Ανατολικά-Virginia-Burley, Εθνικός Οργανισμός Καπνού, Καπνολογικό Ινστιτούτο Ελλάδος, Δράμα 1996, σελ. 17.
  5. Σεισμός. Η γνώση είναι προστασία Οργανισμός Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας, Αθήνα 2007, σελ. 36.
  6. Απογραφή Πληθυσμού Κατοικιών 2001, Ελληνική Στατιστική Αρχή.
  7. Πίνακας αποτελεσμάτων μόνιμου Πληθυσμού - Απογραφής 2011, Ελληνική Στατιστική Αρχή.
  8. Επίτομο Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδος, Μιχαήλ Σταματελάτος, Ερμής 2001, σελ. 719.