Πορτοχέλι Αργολίδας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 37°19′30″N 23°8′31,2″E / 37.32500°N 23.13333°E / 37.32500; 23.13333

Πορτοχέλι
Τοποθεσία στον χάρτη της χώρας
Τοποθεσία στον χάρτη της χώρας
Διοίκηση
Χώρα Ελλάδα
Δήμος Δήμος Ερμιονίδας
Γεωγραφία και στατιστική
Νομός Αργολίδας
Υψόμετρο 5
Πληθυσμός 1.913 (2001)

Το Πόρτο Χέλι, ή Πορτοχέλι είναι παραθαλάσσιο χωριό και ομώνυμος όρμος της Αργολίδας. Βρίσκεται στα νότια του νομού, σε απόσταση 85 χλμ. από το Ναύπλιο, χτισμένο σε φυσικό λιμάνι δίπλα στα ερείπια της αρχαίας πολιτείας των Αλιέων. Το Πορτοχέλι ανήκει στο δήμο Ερμιονίδας και ο πληθυσμός του είναι 1.913 κάτοικοι. Αποτελεί έναν από τους πιο δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς της Αργολίδας και διαθέτει ιδιαίτερα ανεπτυγμένη τουριστική υποδομή. Προσφέρεται ιδιαίτερα για ιδιοκτήτες θαλασσίων σκαφών καθώς το λιμάνι του διαθέτει πολύ καλή υποδομή και μεγάλη χωρητικότητα. Από το λιμάνι του Πορτοχελίου αναχωρούν πλοιάρια για τα κοντινά νησιά του Αργοσαρωνικού καθώς και για τα απέναντι παράλια του Τυρού και του Λεωνιδίου.

Οι πιθανές εκδοχές για την ονομασία του[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ονομασία του Πορτοχελίου σύμφωνα με την επικρατέστερη άποψη[1] οφείλεται σε σταδιακή γλωσσική παραφθορά του ονόματος "Αλιείς", της αρχαίας πόλης δηλαδή που βρισκόταν στην θέση του σημερινού Πορτοχελίου. Η ονομασία Αλιείς παραφθάρθηκε σε Χαλιείς και στη συνέχεια σε Χέλι. Για να διακρίνεται από το κοντινό του χωριό Χέλι (το οποίο σήμερα έχει μετονομαστεί σε Αραχναίο) πήρε και το προσωνύμιο "Πόρτο" επειδή διέθετε λιμάνι. Κατά μία άλλη άποψη η ονομασία του (Χέλι), είναι ένα από τα πολλά αρβανίτικα τοπωνύμια που συναντώνται στην περιοχή της νότιας Αργολίδας και απέκτησε στη συνέχεια το πρόθεμα "Πόρτο" για το λόγο που αναφέρεται παραπάνω.

Αρχαίοι Αλιείς[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η αρχαία πόλη των Αλιέων ήκμασε για περίπου εκατό χρόνια, από το 468 έως το 362 π.Χ. Ήταν κτισμένη στην περιοχή Μπουζέικα απέναντι από τον σημερινό οικισμό του Πόρτο Χελίου, και η Ακρόπολη της βρισκόταν στην κορυφή του λόφου, στη θέση Καστράκι (Μπιζάνι). Ο οικισμός απλωνόταν και στο γειτονικό λόφο όπου υπάρχουν απομεινάρια τείχους, αλλά και σε όλο το λόφο μέχρι και μέσα στη σημερινή θάλασσα που τότε ήταν ξηρά.

Την εποχή της ακμής της υπολογίζεται πώς είχε 400-500 οικίες και 2.500 κατοίκους, ενώ η συμμαχία της πόλης με τους Σπαρτιάτες και τους Αθηναίους στη διάρκεια του Πελοποννησιακού Πολέμου την έκανε θέατρο πολεμικών συγκρούσεων αλλά και συμμέτοχο σε μάχες. Η εξαγωγή της πανάκριβης πορφύρας (η κατεργασία της οποίας γινόταν με μυστικές συνταγές στην Ερμιόνη), το πολύτιμο λάδι, το περίφημο κρασί της αλλά πάνω απ όλα η σημαντική θέση της Ακρόπολης και του φυσικού λιμανιού της έκαναν την πόλη ξακουστή.

Αποτελούσε ένα από τα τρία λιμάνια της Ερμιονίδας μαζί με εκείνο της Ερμιόνης και του Μάσητα. Βέβαια ο κόλπος του Χελιού ήταν τότε διαφορετικός. Η περιοχή που έφτανε η θάλασσα ήταν πολύ πιο μέσα, γι' αυτό και μέρος της πόλης, ιδιαίτερα δύο ναοί του Απόλλωνα, είναι σήμερα βυθισμένοι κάτω από το νερό και τη λάσπη, σε μικρό ωστόσο βάθος.

Το 468 όμως, οι Αργείοι καταστρέφουν τις Μυκήνες και την Τίρυνθα, συμμάχους της Σπάρτης, και οι Δωριείς Τιρύνθιοι αναζητούν καταφύγιο στους συγγενείς φυλετικά Δρύοπες Ερμιονίτες μετά από χρησμό του ιερού του Απόλλωνα [2].

Αυτοί τους παραχωρούν την περιοχή των Αλιέων όπου θα συγκατοικήσουν για 150 χρόνια με τους γηγενείς Δρύοπες. Κάποια στιγμή οι παλαιοί κάτοικοι θα συμπράξουν με τους στρατιώτες του Δημητρίου του Πολιορκητή το 303 για να σφάξουν τους Τιρύνθιους.

Το 461, οι Σπαρτιάτες, ανησυχώντας από τη συμμαχία Αθήνας - Άργους και την κατάκτηση από τους Αργείους ανατολικών περιοχών της Πελοποννήσου, στέλνουν ένα εμπορικό καράβι με τριάντα πολεμιστές και αρχηγό τον Ανήριστο να καταλάβει τους Αλιείς. Δυο χρόνια αργότερα το 459 οι Αθηναίοι επιτίθενται να καταλάβουν την πόλη. Υπάρχει άποψη που λέει ότι αποβιβάστηκαν στην περιοχή Φλάμπουρα και έχασαν τη μάχη που ακολούθησε (πίσω από το σημερινό ξενοδοχείο "Γαλαξίας"). Μάλιστα στον Κεραμεικό υπάρχει επιγραφή που μνημονεύει τους πεσόντες εν Αλιεύσιν και μέχρι το 1960 υπήρχε στην περιοχή τύμβος.

Το 430 και 425 όμως οι Αθηναίοι λεηλατούν την πόλη, ενώ το 424-423 συνάπτουν συνθήκη για εγκατάσταση σε αυτήν αθηναϊκής φρουράς και χρήση του λιμανιού της, συνθήκη που κράτησε μέχρι το 404. Το 370-369 οι Αλιείς γίνονται και πάλι σύμμαχοι της Σπάρτης και τελικά υπέκυψαν στον Επαμεινώνδα και τους Αργείους συμμάχους του. Η ειρήνη πάντως του 362 ανάμεσα στα ελληνικά κράτη (με εξαίρεση τη Σπάρτη) εξασφάλισε ουδετερότητα στο λιμάνι των Αλιέων, παρ' όλη τη συμμαχία του με τη Σπάρτη και την ιδιαίτερη ακμή του.

Το δημοτικό διαμέρισμα Πορτοχελίου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο δημοτικό διαμέρισμα Πορτοχελίου ανήκουν εκτός από τον ομώνυμο οικισμό και οι παραθεριστικοί οικισμοί Κόστα, Άγιος Αιμιλιανός, Βερβερούδα ή Βερβερόντα και Χηνίτσα. Όλοι οι οικισμοί έχουν κυρίως εξοχικές κατοικίες και ελάχιστους μόνιμους κατοίκους. Η περιοχή διαθέτει πολλούς κολπίσκους και παραλίες με δημοφιλέστερες τις παραλίες της Βερβερόντας, της Κόστας και της Κορακιάς.

Σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Λεπτομερείς ναυτιλιακές πληροφορίες για το Πόρτο Χέλι παρέχει ο Ελληνικός Πλοηγός 2ος τόμος και ιδιαίτερα ο χάρτης ελληνικής έκδοσης: ΧΕΕ-135, που αποτελεί τον λιμενοδείκτη του λιμένα του, καθώς και ο ΧΕΕ-130 που καλύπτει όλες τις ΒΑ ακτές της Πελοποννήσου και τον Αργολικό Κόλπο.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Γιόνα Μικέ Παϊδούση - Παπαντωνίου, 1996, "Η Ερμιονίδα ανά τους Αιώνες" σ. 92
  2. [...]{τῆς} Τίρυνθος ἀπῆλθον εἰς Ἐπίδαυρον, οἱ δὲ ἐ{κ τῆς - - -} εἰς τοὺς Ἁλιεῖς καλουμένους, οἱ δ´ ἐκ τῆς Ἀ{σίνης (ἔστι δ´} [...] Στράβωνος Γεωγραφία

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Βασίλειος Γκάτσος, 1996, "Η των Ερμιονέων Πόλις"
  • Άδωνις Κύρου, 1990, Στο σταυροδρόμι του Αργολικού

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]