Πλατύποδας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Πλατύποδας
Χρονικό πλαίσιο απολιθωμάτων:
66–0Ma Ύστερη κρητιδική - Πρόσφατα
Platypus BrokenRiver QLD Australia2.png
Συστηματική ταξινόμηση
Βασίλειο: Ζώα (Animalia)
Συνομοταξία: Χορδωτά (Chordata)
Ομοταξία: Θηλαστικά (Mammalia)
Τάξη: Μονοτρήματα (Monotremata)
Οικογένεια: Ορνιθορυνχίδες Ornithorhynchidae
Γένος: Ορνιθόρυγχος (Ornithorhynchus)
Blumenbach, 1800
Είδος: O. anatinus
Διώνυμο
Ornithorhynchus anatinus (Ορνιθόρυγχος ο παπίσιος)
(Shaw, 1799)
Platypus area.png
Platypus range
(blue — native, red — introduced)

Ο πλατύποδας ή ορνιθόρυγχος (Ornithorhynchus anatinus) είναι ημιυδρόβιο θηλαστικό ενδημικό στην ανατολική Αυστραλία, συμπεριλαμβανομένης και της Τασμανίας. Μαζί με τα τέσσερα υπάρχοντα είδη έχιδνας αποτελούν τα πέντε είδη μονοτρημάτων που είναι τα μόνα θηλαστικά που γεννούν αυγά αντί για νεογνά. Είναι ο μοναδικός επιζών αντιπρόσωπος της οικογένειάς του (Ornithorhynchidae) και του γένους του (Ornithorhynchus). Συγγενή είδη έχουν βρεθεί σε έναν αριθμό απολιθωμάτων. Έχει μήκος μέχρι 60 εκατοστά.

Η περίεργη εμφάνιση αυτού του ωοτόκου, δηλητηριώδους, θηλαστικού με ράμφος που θυμίζει αυτό της πάπιας, και ουρά σαν του κάστορα, και πόδια σαν αυτά της βίδρας ξάφνιασε τόσο του Ευρωπαίους φυσιοδίφες όταν το συνάντησαν για πρώτη φορά, ώστε κάποιοι το θεώρησαν ως μια περίτεχνη απάτη. Απασχόλησε τον Δαρβίνο σχετικά με την θεωρία της εξέλιξης. Πιστεύεται ότι αποτελεί τον μεταβατικό κρίκο από τα ωοτόκα ζώα στα θηλαστικά. Είναι ένα από τα λίγα δηλητηριώδη θηλαστικά. Ο αρσενικός πλατύπους έχει ένα κεντρί στο πίσω πόδι του που μπορεί να διοχετεύσει δηλητήριο ικανό να προκαλέσει έντονο πόνο στους ανθρώπους.[1]

Ετυμολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Όταν ο Πλατύπουλος συναντήθηκε για πρώτη φορά από τους Ευρωπαίους το 1798, ένα κοτσάνι και σκίτσο στάλθηκαν πίσω στη Μεγάλη Βρετανία από τον καπετάνιο John Hunter, τον δεύτερο κυβερνήτη της Νέας Νότιας Ουαλίας [7]. Η αρχική βιασύνη των βρετανών επιστημόνων ήταν ότι τα χαρακτηριστικά ήταν μια φάρσα [8]. Ο George Shaw, ο οποίος παρήγαγε την πρώτη περιγραφή του ζώου στη Miscellany του φυσιολάτρου το 1799, δήλωσε ότι ήταν αδύνατο να μην αμφιβάλει για τον αυθεντικό χαρακτήρα του [9] και ο Robert Knox πίστευε ότι θα μπορούσε να έχει παραχθεί από κάποιο ασιατικό ταξιμιστή [ 8] Θεωρήθηκε ότι κάποιος είχε ράψει ένα ράμφος πάπιας πάνω στο σώμα ενός ζώου που μοιάζει με κάστορα. Ο Shaw πήρε ακόμη και ένα ψαλίδι στο αποξηραμένο δέρμα για να ελέγξει για τα ράμματα. [10]

Η κοινή ονομασία "platypus" είναι η λατινικοποίηση της ελληνικής λέξης πλατύπους (platupous), "flat-footed", [11] από πλατύς, "ευρεία, ευρεία, επίπεδη" και πούς, πόδι ". [13] [14] Το Shaw ανέθεσε στο είδος το όνομα Linnaean Platypus anatinus όταν το περιέγραψε αρχικά, αλλά ο όρος γένος ανακαλύφθηκε γρήγορα ότι χρησιμοποιείται ήδη ως το όνομα του σκαθάριου σκώληκα του ξύλου Platypus. [15] Περιγράφηκε ανεξάρτητα ως Ornithorhynchus paradoxus από τον Johann Blumenbach το 1800 (από ένα δείγμα που του δόθηκε από τον Sir Joseph Banks) [16] και ακολουθώντας τους κανόνες προτεραιότητας της ονοματολογίας, αργότερα αναγνωρίστηκε επισήμως ως Ornithorhynchus anatinus [15]. Η επιστημονική ονομασία Ornithorhynchus anatinus προέρχεται από την ορνιθόρυγχος (ornithorhynkhos), η οποία κυριολεκτικά σημαίνει "μύτη πουλιών" στα ελληνικά. και anatinus, που σημαίνει "πάπια-όπως" στα λατινικά.

Δεν υπάρχει παγκοσμίως συμφωνημένη πληθυντική μορφή "platypus" στην αγγλική γλώσσα. Οι επιστήμονες χρησιμοποιούν γενικά "platypuses" ή απλά "platypus". Συμπληρωματικά, ο όρος "platypi" χρησιμοποιείται επίσης για τον πληθυντικό, αν και αυτό είναι τεχνικά λανθασμένο και μια μορφή ψευδο-λατινικής [10], ο σωστός ελληνικός πληθυντικός θα είναι "platypodes". Οι πρώτοι Βρετανοί άποικοι το ονόμαζαν με πολλά ονόματα, όπως το "watermole", "duckbill" και "duckmo

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Government of New South Wales (2008). ««Symbols & Emblems of NSW: Platypus»». 




Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Platypus της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).