Πατραϊκός κόλπος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Δορυφορική φωτογραφία του Πατραϊκού κόλπου.

Ο Πατραϊκός κόλπος (Αγγλικά: Gulf of Patras, Ιταλικά: Golfo di Patrasso) είναι τμήμα του Ιονίου Πελάγους μεταξύ της Στερεάς Ελλάδας και της Πελοποννήσου, που βρέχει μεταξύ άλλων και την πόλη της Πάτρας, από την οποία έχει πάρει και την ονομασία του.

Στα δυτικά, ορίζεται από μία νοητή γραμμή από το νησάκι Οξεία ως το ακρωτήριο του Αράξου. Ανατολικά, περικλείεται από το στενό περίπου 2500 μέτρων από το Ρίο μέχρι το Αντίρριο και την ομώνυμη σύγχρονη γέφυρα.

Ο Πατραϊκός έχει μήκος 40-50 χλμ και πλάτος 10-20 χλμ. Καλύπτει μια επιφάνεια 350-400 km² ενώ ο όγκος του εκτιμάται σε 45 km³. Το μέγιστο βάθος του είναι περίπου 130 μέτρα σε μία κοιλότητα ανοιχτά της Λακκόπετρας. Ο κόλπος είναι πλούσιος σε ψάρια και είναι κατάλληλος για αλιεία, επίσης υπάρχουν πολλές όμορφες παραλίες τόσο από την μεριά της Αχαΐας όσο και της Αιτωλοακαρνανίας.

Οι ποταμοί Αχελώος και Εύηνος που εκβάλουν στη βορειοανατολική πλευρά του κόλπου αλλά και ο Πείρος με τον Γλαύκος που εκβάλουν νότια και νοτιοανατολικά αντίστοιχα, αποτελούν τους σημαντικότερους τροφοδότες του κόλπου με γλυκό νερό.

Ο μόνος σημαντικός λιμένας στον κόλπο είναι το λιμάνι της Πάτρας που αποτελεί το δεύτερο μεγαλύτερο της Ελλάδας και το κύριο με επικοινωνία με την Ευρώπη. Εξυπηρετεί τα πορθμεία προς την Αγκώνα και το Πρίντεζι της Ιταλίας καθώς προς την Κεφαλλονιά και άλλα νησιά του Ιονίου. Από τα νερά του Πατραϊκού βρέχεται και το Μεσολόγγι με τη περίφημη λιμνοθάλασσα του, όπου εκεί υπάρχει επίσης λιμένας.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην αρχαιότητα ο κόλπος δεν ήταν γνωστός ως Πατραϊκός αλλά θεωρούνταν συνέχεια του Κρισσαίου (ύστερα του Κορινθιακού) και μάλιστα πρόκολπος του δεύτερου. Κατά τον Στράβωνα ο Κορινθιακός ξεκινούσε από τις εκβολές του ποταμού Εύηνου και από τον Άραξο στα ανατολικά και έφτανε μέχρι τα σημερινά δυτικά όρια του. Με το όνομα Πατραϊκός κόλπος (golfo di Patrasso) αναφέρεται από τους Ενετούς ναυτικούς και από τον περιηγητή Pero Tafour το 1435. Ύστερα όμως τον αποκαλούν κόλπο της Ναυπάκτου μαζί με ένα τμήμα του Κορινθιακού μπροστά από την Ναύπακτο. Εκείνη την περίοδο έγινε και η ιστορική 3η ναυμαχία της Ναυπάκτου που αποκαλείται και ναυμαχία του Λεπαντό και δόθηκε σε αυτόν τον κόλπο το 1571 ενώ πριν στο ίδιο πλαίσιο είχαν ακολουθήσει ναυμαχίες το 1499 και το 1500.

Ήδη όμως σε πηγές πολύ πριν το 1821 και την Ελληνική επανάσταση τα όρια του Πατραϊκού με τον Κορινθιακό προσδιορίζονται μεταξύ των ακρωτηρίων Ρίου και Αντιρρίου[1].

Στον Πατραϊκό έχουν υπάρξει και βυθισμένα σκάφη όπως το σκάφος Vivi που προσέκρουσε σε νάρκη και βυθίστηκε 30 μέτρα κάτω από τη στάθμη θάλασσας στις 11 Σεπτεμβρίου του 1940.

Φωτογραφία του Πατραϊκού.

Οικολογική αξία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η οικολογική αξία του Πατραϊκού κόλπου είναι τεράστια εξαιτίας της ύπαρξης σε αυτόν των λιμνοθαλασσών του Μεσολογγίου, του Αιτωλικού και του Αράξου που αποτελούν υγροβιότοπους διεθνούς σημασίας σύμφωνα με τη σύμβαση Ραμσάρ. Παρόλα αυτά ο κόλπος αντιμετωπίζει σημαντικό πρόβλημα ρύπανσης εξαιτίας των αστικών και βιομηχανικών λυμάτων που δέχεται από τους παράκτιους οικισμούς λόγω της υπολειτουργίας ή μη λειτουργίας συστημάτων επεξεργασίας λυμάτων, των φωσφορικών και άλλων λιπασμάτων που καταλήγουν σε αυτόν από τις καλλιέργειες καθώς και λόγω της ναυσιπλοΐας. Ακόμα τα φράγματα του Αχελώου, του Εύηνου και άλλα υπό κατασκευή όπως το Φράγμα Πείρου - Παραπείρου, περιορίζουν δραστικά την ανανέωση των υδάτων του κόλπου με γλυκό νερό, με αποτέλεσμα και την υποβάθμιση της οικολογικής του αξίας.

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. βλ. Κώστας Ν. Τριανταφύλλου Ιστορικόν Λεξικόν των Πατρών, Πάτραι 1980, Δεύτερη Έκδοση, λήμμα "κόλποι", σελ. 192

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]