Παρθική γλώσσα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Pahlawānīg
Παρθική γλώσσα
Ομιλούνταν σε: Δυναστεία των Αρσακιδών της Παρθίας (περιλ. Δυναστεία των Αρσακιδών της Αρμενίας, Δυναστεία των Αρσακιδών της Ιβηρίας και Δυναστεία των Αρσακιδών της Αλβανίας του Καυκάσου)
Εξαφάνιση: 224
Ταξινόμηση: Ινδοευρωπαϊκές
  Ινδοϊρανικές
   Ιρανικές
    Δυτικές Ιρανικές
     Βορειοδυτικές Ιρανικές
      Παρθική γλώσσα
Κώδικες γλώσσας
ISO 639-1
ISO 639-2/B
ISO 639-3 xpr
SIL -
Glotto part1239
Linguist xpr

Η παρθική γλώσσα επίσης γνωστή ως Παχλαβί των Αρσακιδών και των Σασανιδών, Pahlawānīg, είναι εξαφανισμένη γλώσσα των βορειοδυτικών ιρανικών γλωσσών που ομιλούνταν στην Παρθία, περιοχή του βορειανατολικόύ αρχαίου Ιράν. Η Παρθική ήταν η γλώσσα της Παρθικής αυτοκρατορίας των Αρσακιδών (248 ΠΚΕ – 224) και των επωνύμων κλάδων της δυναστείας των Αρσακιδών της Αρμενίας, της Ιβηρίας και της Αλβανίας του Καυκάσου.

Η συγκεκριμένη γλώσσα θεωρείται ότι άσκησε σημαντική επίδραση στην Αρμενική, ένα μεγάλο τμήμα του λεξιλογίου της οποίας σχηματίστηκε αρχικά με δάνεια από την Παρθική.

Κατάταξη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Παρθική ήταν δυτική μέση ιρανική γλώσσα, η οποία μέσω γλωσσικής επαφής έχει και χαρακτηριστικά της ομάδας των ανατολικών ιρανικών γλωσσών, η επιρροή των οποίων μαρτυρείται κυρίως σε δάνειες λέξεις. Ίχνη της ανατολικής επίδρασης επιβιώνουν σε παρθικά δάνεια της Αρμενικής[1]. Ταξινομικά, η Παρθική ανήκει στις βορειοδυτικές ιρανικές γλώσσες ενώ η μέση Περσική ανήκει στην ομάδα των νοτιοδυτικών ιρανικών γλωσσών.

Γραπτή Παρθική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κύριο λήμμα: Επιγραφές Παχλαβί

Η παρθική γλώσσα χρησιμοποιούσε το σύστημα γραφής Παχλαβί, που είχε δύο ουσιώδη χαρακτηριστικά: Πρώτον, ως γραφή προερχόταν από την Αραμαϊκή[2]. Δεύτερον, χρησιμοποιούσε υψηλό αριθμό αραμαϊκών λέξεων, που αποδίδονταν ως ιδεογράμματα ή λογογράμματα, δηλαδή, δηλαδή ήταν γραπτές αραμαϊκές λέξεις αλλά κατανοητές ως Παρθικές.

Ως γραπτή γλώσσα η Παρθική χρησιμοποιείτο στις αυλές της αρχαίας σατραπείας της Παρθίας και της δυναστείας των Αρσακιδών της Παρθίας[3]. Οι κύριες πηγές γνώσης μας για την Παρθική είναι λιγοστές επιγραφές από την Νιζά και την Εκατόμπυλο, μανιχαϊκά κείμενα, σασανιδικές πολύγλωσσες επιγραφές και υπολείμματα της παρθικής λογοτεχνίας στη διάδοχη μέση περσική γλώσσα. Τα μανιχαϊκά κείμενα, που γράφτηκαν λίγο μετά την πτώση της παρθικής αυτοκρατορίας, παίζουν σημαντικό ρόλο στην αναδόμηση της Παρθικής[4].

Μαρτυρίες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η παρθική γλώσσα μαρτυρείται ως εξής[5]:

Παραπομπές-σημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Lecoq, Pierre (1983). "Aparna". Encyclopedia Iranica. 1. Costa Mesa: Mazda Pub. http://www.iranicaonline.org/articles/aparna-c3k
  2. Iran Chamber Society
  3. Parthian language (2016). Encyclopædia Britannica. http://www.britannica.com/topic/Parthian-language. 
  4. Josef Wiesehfer, "Ancient Persia: From 550 Bc to 650 A.D.", translated by Azizeh Azado, I.B. Tauris, 2001. p. 118.
  5. Tafazzoli, A.; Khromov, A.L. "Sasanian Iran: Intellectual Life" in History of civilizations of Central Asia, UNESCO, 1996. Volume 3

Περαιτέρω αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]