Μετάβαση στο περιεχόμενο

Νεάπολη Λακωνίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Νεάπολη Βοιών Λακωνίας)

Συντεταγμένες: 36°30′N 23°6′E / 36.500°N 23.100°E / 36.500; 23.100

Νεάπολη
Νεάπολη is located in Greece
Νεάπολη
Νεάπολη
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
Αποκεντρωμένη ΔιοίκησηΠελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίου
ΠεριφέρειαΠελοποννήσου
Περιφερειακή ΕνότηταΛακωνίας
ΔήμοςΜονεμβασιάς
Δημοτική ΕνότηταΒοιών
Γεωγραφία
Γεωγραφικό διαμέρισμαΠελοπόννησος
ΝομόςΛακωνίας
Υψόμετρο4 μέτρα
Πληθυσμός
Μόνιμος2.715
Έτος απογραφής2021
Πληροφορίες
Παλαιά ονομασίαΒάτικα
Ταχ. κώδικας230 53
Τηλ. κωδικός2734
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα

Η Νεάπολη[1][2] ή Νεάπολη Βοιών[3] ή Βάτικα είναι παραθαλάσσια κωμόπολη της Περιφερειακής Ενότητας Λακωνίας.[4] Με το πρόγραμμα Καποδίστριας, η Νεάπολη ήταν έδρα του δήμου Βοιών, ενώ σύμφωνα με το πρόγραμμα Καλλικράτης ανήκει στο δήμο Μονεμβασιάς[5] που έχει ως πρωτεύουσα την πόλη των Μολάων.

Γενικά και ιστορικά στοιχεία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βρίσκεται στην θέση της αρχαίας πόλης των Βοιών, σε ένα ήρεμο κόλπο. Πίσω από την Νεάπολη βρίσκεται ο ορεινός όγκος της Κριθίνας, ο οποίος καταλήγει στο ακρωτήριο Μαλέας. Η Νεάπολη συνδέεται ακτοπλοϊκά με τα Κύθηρα και τα Αντικύθηρα. Χτίστηκε την περίοδο 1837 - 1840 στη θέση των αρχαίων Βοιών (Βάτικα).[6]

Οι Βοιαί ήταν μια αρχαία πόλη, η οποία δημιουργήθηκε μεταξύ του 1050 π.Χ. και του 950 π.Χ. από τον Ηρακλείδη Βοία, ανήκε στο Κοινό των Ελευθερολακώνων, το οποίο απαρτιζόταν από 18 πόλεις. Η πόλη γνώρισε ιδιαίτερη ακμή κατά τη διάρκεια των ρωμαϊκών χρόνων ως εμπορικό λιμάνι, αλλά μέχρι την ύστερη αρχαιότητα είχε παρακμάσει. Στη συνέχεια εμφανίστηκαν διάφοροι οικισμοί γνωστοί ως Βάτικα (παραφθορά της λέξης Βοιάτικα). Κατά τον Μεσαίωνα, οι κάτοικοι της περιοχής φαίνεται να μιλούσαν ένα γλωσσικό ιδίωμα παρόμοιο με αυτό της τσακωνικής[7].

Η σημερινή πόλη σχεδιάστηκε το 1837 από τον Βαυαρό αρχιτέκτονα Μπίρμαχ, ο οποίος έχει επίσης σχεδιάσει την Σπάρτη και την Κάρυστο.[8] Το 1845 ορίζεται έδρα του δήμου Βοιών και παρέμεινε έδρα του μέχρι το 1912, όταν καταργήθηκε ο δήμος, και έγινε έδρα της κοινότητας Νεαπόλεως. Το 1994 έγινε έδρα του δήμου Νεαπόλεως Βοιών και το 1999 του δήμου Βοιών.[9] Από το 2011 ανήκει στο δήμο Μονεμβασιάς, του οποίου πρωτεύουσα είναι οι Μολάοι.[9]

Η Νεάπολη διαθέτει καταλύματα, χώρους εστίασης και μια μακρόστενη παραλία, η οποία αναγνωρίστηκε ως ακτή κολύμβησης το 1990.[10] Από το 2010 έως και σήμερα πραγματοποιείται συστηματική παρακολούθηση και αξιολόγηση της ποιότητας των υδάτων της σύμφωνα με την σχετική οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η παραλία της Νεάπολης βρίσκεται κάθε χρόνο στον Κατάλογο με τις Βραβευμένες με Γαλάζια Σημαία Ακτές και αποτελεί μία από τις 10 βραβευμένες ακτές της Π.Ε. Λακωνίας.[11]

Στην κεντρική πλατεία του παράλιου δρόμου βρίσκεται το άγαλμα του Βατικιώτη Θαλασσινού, φτιαγμένο από ορείχαλκο. Ο Ιερός Ναός της Αγίας Τριάδας είναι ορατός από όλη τη πόλη.[12]

Πήλινο μοντέλο μιας αρχαίας γαλέρας, Αρχαιολογικό Μουσείο Νεάπολης Βοιών

Το Μουσείο Ανάδειξης και Προβολής της Ναυτικής Παράδοσης[13] που ιδρύθηκε το 2015 με σκοπό να προβάλει την ναυτική παράδοση του τόπου βρίσκεται στο παλιό Δημοτικό Σχολείο. Τέλος, από το ίδιο έτος λειτουργεί το Αρχαιολογικό Μουσείο Νεάπολης Βοιών με πλήθος ευρημάτων από τη Χερσόνησο του Μαλέα.[14] Αυτό το μουσείο εκθέτει ένα εξαιρετικό πήλινο μοντέλο μιας αρχαίας γαλέρας που διασώθηκε από το βυθό της θάλασσας στα δίχτυα των ψαράδων.

Πληθυσμιακά στοιχεία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι απογραφές πληθυσμού μετά τον Β' Παγκόσμιο πόλεμο είναι:

Έτος Πληθυσμός
1951 2.146[15]
1961 2.464[16]
1971 2.217[17]
1981 2.107[18]
1991 2.469[19]
2001 2.727[20]
2011 3.090[21]
2021 2.715[22]

Αθλητισμός

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά τη δεκαετία του '30, εμφανίστηκαν στη Νεάπολη Λακωνίας διάφορα αθλητικά - ποδοσφαιρικά σωματεία, όπως ήταν για παράδειγμα η "Π.Ε. Νεάπολης" (διαλύθηκε το 1940), ο "Ολυμπιακός Νεάπολης" (διαλύθηκε το 1941) και ο "Α.Ο. Νεάπολης" (διαλύθηκε το 1941). Ένα από τα αρχαιότερα σωματεία που εμφανίστηκαν εκείνη τη δεκαετία και παραμένουν ενεργά μέχρι και σήμερα είναι ο "Αθλητικός Σύλλογος Νεαπόλεως Βοίας", γνωστός πιο απλά και ως "Α.Σ.Ν. Βοίας" (Αριθμός Μητρώου ΕΠΟ: 3904), ο οποίος ιδρύθηκε το 1930 και παραμένει ενεργός μέχρι και σήμερα. Επίσης, στην πόλη δραστηριοποιείται σήμερα και ο "Π.Α. Νεάπολης" (Αριθμός Μητρώου ΕΠΟ: 5770).

Παραπομπές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. ↑ Εγκυκλοπαίδεια Νέα Δομή. 24. Αθήνα: Τεγόπουλος - Μανιατέας. 1996. σελ. 81.
  2. ↑ Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα. 44. Εκδοτικός Οργανισμός Πάπυρος. 1996. σελ. 427.
  3. ↑ «ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2021». σελ. 21915 (σελ. 333 του pdf).
  4. ↑ «Νεάπολη Λακωνίας». www.visitvatika.gr. Ανακτήθηκε στις 2 Μαρτίου 2017.
  5. ↑ «Νεάπολις Λακωνίας». Διοικητικές μεταβολές των ΟΤΑ. Ελληνική Εταιρία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης. Ανακτήθηκε στις 26 Αυγούστου 2025.
  6. ↑ Δήμητρα Σταθοπούλου, Εξέλιξη πληθυσμού στη Λακωνία και νοοτροπίες κατά το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα (1850-1900), Διδακτορική διατριβή, Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, Αθήνα 2006, σελ. 112.
  7. ↑ Χαράλαμπος Π. Συμεωνίδης, Οι Τσάκωνες και η Τσακωνιά Αρχειοθετήθηκε 2020-09-21 στο Wayback Machine., Κέντρο Βυζαντινών Ερευνών – Βυζαντινά Κείμενα και Μελέται, τόμος 5, Θεσσαλονίκη 1972, σελ. 135.
  8. ↑ «Νεάπολη». Δήμος Μονεμβασιά. Ανακτήθηκε στις 2 Μαρτίου 2017.
  9. 1 2 «Νεάπολις Ν. Λακωνίας». Διοικητικές μεταβολές Οικισμών των ΟΤΑ. ΕΕΤΑΑ. Ανακτήθηκε στις 22 Αυγούστου 2013.
  10. ↑ «Ταυτότητα Υδάτων Κολύμβησης: Νεάπολη Νότια | Μητρώο ταυτοτήτων υδάτων κολύμβησης της Ελλάδας». bathingwaterprofiles.gr. Ανακτήθηκε στις 21 Ιανουαρίου 2024.
  11. ↑ «Γαλάζια Σημαία 2023 - Κατάλογος βραβευμένων ακτών, μαρινών και σκαφών | ΓΑΛΑΖΙΑ ΣΗΜΑΙΑ». www.blueflag.gr. Ανακτήθηκε στις 21 Ιανουαρίου 2024.
  12. ↑ «Νεάπολη». inlaconia.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Σεπτεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 22 Αυγούστου 2013.
  13. ↑ «Μουσείο Ναυτικής Παράδοσης».
  14. ↑ «Αρχαιολογικό Μουσείο Νεάπολης Βοιών - Μουσείο Νεάπολης». Μουσείο Νεάπολης. Ανακτήθηκε στις 2 Μαρτίου 2017.
  15. ↑ Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 7ης Μαρτίου 1951, σελ. 125 του pdf. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2013-05-14. https://web.archive.org/web/20130514080510/http://www.eetaa.gr/metaboles/apografes/apografi_1951_1.pdf.
  16. ↑ Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 19ης Μαρτίου 1961, σελ. 122 του pdf. https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_1961_1.pdf.
  17. ↑ Πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφήν της 14ης Μαρτίου 1971, σελ. 119 του pdf. https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_1971_1.pdf.
  18. ↑ Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφή της 5 Απριλίου 1981, σελ. 131 του pdf. https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_1981_1.pdf.
  19. ↑ Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος κατά την απογραφή της 17 Μαρτίου 1991, σελ. 156 του pdf. https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_1991_1.pdf.
  20. ↑ Πραγματικός πληθυσμός της Ελλάδος - Απογραφή 2001, σελ. 156 του pdf. https://www.eetaa.gr/eetaa/metaboles/apografes/apografi_2001_1.pdf.
  21. ↑ «ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2011», σελ. 10774 (σελ. 300 του pdf)
  22. ↑ «ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2021». σελ. 21915 (σελ. 333 του pdf).

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  • Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Neapoli Voion στο Wikimedia Commons
Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Νεάπολη_Λακωνίας&oldid=11363867"