Μωμόγεροι (λαϊκό δρώμενο)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
30 Ιανουαρίου 2011: Αναβίωση των Μωμόγερων στην Κομοτηνή από τον Ποντιακό Σύλλογο Θρυλορίου «Η Κερασούντα και το Γαρς».

Οι Μωμόγεροι (γνωστό και ως Μωμόεροι ή Μωμοέρια[1] είναι ένα ποντιακό λαϊκό δρώμενο το οποίο λαμβάνει χώρα το 12ήμερο Χριστούγεννα - Πρωτοχρονιά - Θεοφάνια με ευχετηριακό χαρακτήρα. Παραλλαγή μπορεί να θεωρηθεί το έθιμο Ραγκουτσάρια που συναντάται στην περιοχή της Κοζάνης και της Καστοριάς,[2] Οι ρίζες του εθίμου βρίσκονται στους προ-χριστιανικούς χρόνους αλλά οι Πόντιοι έδωσαν αργότερα χριστιανικό χαρακτήρα.[1][3]

Ετυμολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ονομασία του δρώμενου προέρχεται από τις λέξεις μίμος και γέρος. Στο έθιμο οι λέξεις αυτές συνδέονται με τις μιμιτικές κινήσεις των πρωταγωνιστών-γερόντων.[2] Κατ' άλλους υπάρχει σύνδεση με τον αρχαιοελληνικό θεό Μώμο, ο οποίος ήταν ο θεός της χλεύης και του σκώμματος, της ειρωνείας και του σαρκασμού, προσωποποίηση της κοροϊδίας και της αποδοκιμασίας.[4]

Δρώμενο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο δρώμενο αυτό παρουσιάζεται η αναγέννηση της φύσης [5] με την αλλαγή του νέου έτους και έχει σκοπό σάτιρας.[6] Στο δρώμενο αναπαρίσταται η ιστορία του Κιτί Γοτσά.[7] Στο έθιμο αυτό, παραδοσιακά μέρος των συμμετεχόντων φοράνε τομάρια ζώων όπως λύκων και τράγων ενώ άλλοι ντύνονται με στολές ανθρώπων οπλισμένων με σπαθιά και έχουν την μορφή γεροντικών προσώπων.[2]

Το δρώμενο λαμβάνει χώρα το όπου ο θίασος παραδοσιακά τριγυρνά στις αυλές των σπιτιών. Στο δρώμενο οι πρωταγωνιστές είναι τρεις, ο γέρος Κιτί Γοτσά, η νύφη και ο "αράπης". Η αλλαγή του χρόνου και η αναγέννηση της φύσης [6] συμβολίζεται με τη νύφη η οποία ερωτοτροπεί με τον νέο (ο νέος είναι ο χαρακτήρας "αράπης"). Στο δρώμενο εναλλάσσεται η απαγωγή της νύφης από τον νέο "αράπη" με τον γέρο Κιτί Γοτσά.[1]

ΟΥΝΕΣΚΟ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στα τέλη του 2016 η Διακυβερνητική Επιτροπή της Σύμβασης για την Διαφύλαξη της 'Αυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, ενέκρινε την πρόταση του υπουργείου Πολιτισμού και ενέγραψε στον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο της 'Αυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας' (Ουνέσκο) το εθιμικό δρώμενο των Μωμόγερων.[4]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 «Μωμόγεροι ( Μωμόεροι ή Μωμοέρια )». Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγο - Παράρτημα Ξάνθης. http://www.xanthi.ilsp.gr/cultureportalweb/upload_files/1172661950_386_momogeroi.pdf. Ανακτήθηκε στις 2012-01-01. 
  2. 2,0 2,1 2,2 «Μακεδονία: Ντύνονται Μωμόγεροι και καμήλες και ανάβουν το «Χριστόξυλο»». iefimerida.gr. 2011-12-21. http://www.iefimerida.gr/news/29439/%CE%BC%CE%B1%CE%BA%CE%B5%CE%B4%CE%BF%CE%BD%CE%AF%CE%B1-%CE%BD%CF%84%CF%8D%CE%BD%CE%BF%CE%BD%CF%84%CE%B1%CE%B9-%CE%BC%CF%89%CE%BC%CF%8C%CE%B3%CE%B5%CF%81%CE%BF%CE%B9-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%BA%CE%B1%CE%BC%CE%AE%CE%BB%CE%B5%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%BA%CE%B1%CE%AF%CE%BD%CE%B5-%CF%84%CE%BF-%C2%AB%CF%87%CF%81%CE%B9%CF%83%CF%84%CF%8C%CE%BE%CF%85%CE%BB%CE%BF%C2%BB. Ανακτήθηκε στις 2012-01-01. 
  3. «Μωμόγεροι». Δήμος Κρουσσών. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Αυγούστου 2010. Ανακτήθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 2012. 
  4. 4,0 4,1 «Βίντεο: Οι Μωμόγεροι της Κοζάνης αναβιώνουν στους -11 βαθμούς». protothema.gr. 2017-01-07. http://www.protothema.gr/greece/article/643258/video-oi-momogeroi-tis-kozanis-anavionoun-stous-11-vathmous/. Ανακτήθηκε στις 2017-01-07. 
  5. «Αναβιώνουν οι «Μωμόγεροι» στο Βόλο». ΕΡΤ3. 2011-12-28. http://www.ert3.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=3452:--lr---&catid=50:politismos&Itemid=113. Ανακτήθηκε στις 2012-02-24. 
  6. 6,0 6,1 «Αναβίωσαν οι Μωμόγεροι». ΔΕΛΤΑ TV, Κομοτηνή. 2011-12-31. http://www.deltatv.gr/tools/news.aspx?date=31-12-11&id=8&category=E%CE%B9%CE%B4%CE%B7%CF%83%CE%B5%CE%BF%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%AF%CE%B1http://www.deltatv.gr/tools/news.aspx?date=31-12-11&id=8&category=E%CE%B9%CE%B4%CE%B7%CF%83%CE%B5%CE%BF%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%AF%CE%B1. Ανακτήθηκε στις 2012-01-01. 
  7. «Χριστουγεννιάτικες γιορτές του Δήμου Κομοτηνής». Εφημερίδα Παρατηρητής της Θράκης. Ανακτήθηκε στις 1 Ιανουαρίου 2012. [νεκρός σύνδεσμος]

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • e-Pontos. «Αποκλειστικό: Οι Μωμόγεροι στο Διεθνή κατάλογο της Unesco!». epontos.blogspot.gr. Ανακτήθηκε στις 29 Ιανουαρίου 2017.