Μαρία Αδελαΐδα του Λουξεμβούργου
| Το λήμμα παραθέτει τις πηγές του αόριστα, χωρίς παραπομπές. |
Η Μαρία Αδελαΐδα (γερμ. Marie Adelheid von Nassau-Weilburg, 14 Ιουνίου 1894 - 24 Ιανουαρίου 1924) του Οίκου του Νάσσαου ήταν μεγάλη δούκισσα του Λουξεμβούργου.
Βιογραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η Μαρία Αδελαΐδα Θηρεσία Χίλντα Βιλελμίνη γεννήθηκε το 1894 στο Κάστρο Μπεργκ. Ήταν η πρωτότοκη κόρη του Γουλιέλμου Δ΄ του Λουξεμβούργου και της Μαρίας Άννας των Μπραγκάνσα, κόρης του Μιχαήλ Α΄ της Πορτογαλίας.
Ο πατέρας της είχε έξι κόρες και, κατά το Σύμφωνο του Οίκου του Νάσσαου του 1783 που όριζε την κληρονομικότητα, οι γυναίκες αποκλειόταν της διαδοχής. Ο ίδιος νόμος έφερε τον πάππο της στο Λουξεμβούργο, αν και ήταν μακρινός συγγενής του Γουλιέλμου Γ΄ του Λουξεμβούργου που απεβίωσε το 1890 χωρίς άρρενες επιζώντες απογόνους. Ωστόσο, ο Γουλιέλμος Δ΄ τον άλλαξε: όρισε το 1907 διάδοχο την πρώτη κόρη του· έτσι, όταν εκείνος απεβίωσε το 1912, η Μαρία Αδελαΐδα τον διαδέχθηκε στα 17 έτη της.
Ήταν η πρώτη γυναίκα ηγεμόνας του Λουξεμβούργου μετά τη Μαρία Θηρεσία, ηγεμόνα των Αυστριακών Κάτω Χωρών, και η πρώτη που γεννήθηκε στη χώρα μετά από τον Ιωάννη της Βοημίας, Κόμη του Λουξεμβούργου, που γεννήθηκε εκεί το 1296. Η μητέρα της έγινε αντιβασίλισσα για ένα χρόνο, ως την ενηλικίωσή της, οπότε ο πρωθυπουργός Ωγκύστ Λαβάλ την όρκισε την ημέρα των 18ων γενεθλίων της.
Παρότι ο ηγεμόνας του Λουξεμβούργου δεν είχε πρακτικό ρόλο στην κυβέρνηση, η Μαρία Αδελαΐδα ενδιαφερόταν για την πολιτική και είχε συντηρητικές απόψεις, ενώ ήταν θρησκευόμενη Καθολική. Η επέλαση της Γερμανίας στο ουδέτερο Λουξεμβούργο το 1914 κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ανάγκασε τη Μαρία Αδελαΐδα και την κυβέρνηση να διαμαρτυρηθούν, χωρίς αποτέλεσμα. Καθώς ο στρατός δεν αντέδρασε, οι κατακτητές άφησαν το κράτος ανέπαφο, ενώ η Μαρία Αδελαΐδα, η μητέρα της και οι αδελφές της ασχολούνταν με τον Ερυθρό Σταυρό. Όμως, οι εσωτερικές πολιτικές αναταραχές συνεχίζονταν. Χαρακτηριστικό της κατάστασης είναι η εκλογή έξι διαφορετικών κυβερνήσεων κατά την ηγεμονία της.
Με το τέλος του πολέμου, οι νικητήριες δυνάμεις κατέκριναν το Λουξεμβούργο ως φιλογερμανικό και η γειτονική Γαλλία ανακήρυξε την παύση διπλωματικών συνομιλιών. Στο κλίμα των ευρωπαϊκών εξεγέρσεων και των καταργήσεων πολλών μοναρχιών, πολλοί Λουξεμβουργιανοί ζητούσαν την παραίτησή της, ενώ οι αριστεροί ήλπιζαν σε κατάργηση της μοναρχίας εν γένει, ενώ το Βέλγιο προσπάθησε να προσαρτήσει το κρατίδιο. Έπειτα από εκλογή στη Βουλή για κατάργηση της μοναρχίας, το αποτέλεσμα ήταν οριακά υπέρ της διατήρησης του πολιτεύματος και μέλη σοσιαλιστικών και φιλελεύθερων βουλευτών ανακήρυξαν το Λουξεμβούργο δημοκρατία. Λίγες μέρες αργότερα, στις 14 Ιανουαρίου 1919, λόγω της εσωτερικής και εξωτερικής πίεσης και μετά από συμβουλή του πρωθυπουργού Εμίλ Ροϊτέρ, η Μαρία Αδελαΐδα παραιτήθηκε. Τη διαδέχθηκε η αμέσως επόμενη αδελφή της, Καρλόττα.
Μετά την παραίτησή της, η Μαρία Αδελαΐδα εξορίστηκε από το Λουξεμβούργο και ταξίδεψε στην Ευρώπη. Το 1920, εισήλθε στο Τάγμα των Καρμελιτισσών σε μονή στη Μόντενα. Αργότερα, έγινε μέλος του Τάγματος των Πτωχών Μικρών Αδελφών στη Ρώμη με το όνομα "αδελφή Μαρία των Πτωχών". Όμως, η επιδεινούμενη υγεία της την ανάγκασε να εγκαταλείψει τη μονή και να ταξιδέψει στο Παλάτι του Χόενμπουργκ στη Βαυαρία, όπου ενώθηκε με την οικογένειά της. Απεβίωσε εκεί το 1924 σε ηλικία 29 ετών από γρίπη. Το 1947, η σορός της ενταφιάστηκε στην Παναγία του Λουξεμβούργου.
Πρόγονοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Γουλιέλμος του Νάσσαου | ||||||||||||||||
| Αδόλφος του Λουξεμβούργου | ||||||||||||||||
| Λουίζα της Σαξονίας-Χίλντμπουργκχαουζεν | ||||||||||||||||
| Γουλιέλμος Δ΄ του Λουξεμβούργου | ||||||||||||||||
| Φρειδερίκος Αύγουστος του Άνχαλτ-Ντέσαου | ||||||||||||||||
| Αδελαΐδα Μαρία του Άνχαλτ-Ντέσαου | ||||||||||||||||
| Μαρία Λουίζα Καρλόττα της Έσσης-Κάσσελ | ||||||||||||||||
| Μαρία Αδελαΐδα του Λουξεμβούργου | ||||||||||||||||
| Ιωάννης ΣΤ΄ της Πορτογαλίας | ||||||||||||||||
| Μιχαήλ Α΄ της Πορτογαλίας | ||||||||||||||||
| Καρλόττα Ιωακείμη της Ισπανίας | ||||||||||||||||
| Μαρία Άννα της Πορτογαλίας | ||||||||||||||||
| Κωνσταντίνος του Λέβενσταϊν-Βέρτχαϊμ-Ρόζενμπεργκ | ||||||||||||||||
| Αδελαΐδα του Λέβενσταϊν-Βέρτχαϊμ-Ρόζενμπεργκ | ||||||||||||||||
| Αγνή του Χοενλόε-Λάνγκενμπουργκ | ||||||||||||||||
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Πηγές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- O'Shaughnessy, Edith. Marie Adelaide, Grand Duchess of Luxemburg, Duchess of Nassau. New York: Jonathan Cape and Robert Ballou, 1932.
- Schous, Marie. Marie Adelheid van Nassau, Groothertogin van Luxemburg. 's Hertogenbosch: G. Mosmans, 1931.
- Zenner, Theodor. Marie Adelheid: Lebensbild der verstorbenen Grossherzogin von Luxemburg. 1925
- Marburg, Theodor. The Story of a Soul. Philadelphia: Dorrance, 1938.
- Leighton, Isabel, and Bertram Bloch. Marie-Adelaide: A Play. New York: Rialto Service Bureau.
- Marie-Adélaïde (in French) at the official website of the Luxembourg royal family