Μάρκος Καρδίτσας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 39°25′56.06″N 22°02′38.23″E / 39.4322389°N 22.0439528°E / 39.4322389; 22.0439528 Για συνώνυμο οικισμό στην Ελλάδα δείτε το λήμμα: Μάρκος Αρκαδίας

Μάρκος
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Μάρκος
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΔήμοςΠαλαμά
Δημοτική ενότηταΠαλαμά
Γεωγραφία και στατιστική
Περιφερειακή ενότηταΚαρδίτσας
Υψόμετρο98
Πληθυσμός689 (2011)
Άλλα
Ταχ. κωδ.43200
Τηλ. κωδ.+30 24440

Ο Μάρκος είναι πεδινό χωριό και τοπική κοινότητα του νομού Καρδίτσας σε υψόμετρο 93 μέτρα[1][2], με πληθυσμό 689 κατοίκους (απογραφή 2011)[3] και είναι ο παλαιότερος βυζαντινός οικισμός στο Θεσσαλικό χώρο.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Όλα τα κτήματα της Θεσσαλίας, μεταξύ των οποίων και το χωριό Μάρκος, ήταν εγγεγραμμένα στο κτηματολόγιο, το διατηρούμενο στην Κωνσταντινούπολη. Το χωριό του γαιοκτήμονα Μάρκου μνημονεύεται το 1336 ως αφιερωμένο στη μονή Ολυμπιώτισσα Ελασσόνος και φαίνεται κυρωμένο ελληνιστί δια χρυσόβουλου του Αυτοκράτορα Ανδρόνικου Γ΄ Παλαιολόγου. Μετά την πτώση της Κωνσταντινούπολης, το χωριό του Μάρκου μνημονεύεται στο οθωμανικό χειρόγραφο της Α΄ Απογραφής των ετών 1454/1455 μ.Χ. και στον γεωγραφικό χάρτη.

Ο Μάρκος με άλλα χωριά ήταν προστατευόμενα από το μοναστήρι της Λυκουσάδας. Το χωριό του Μάρκου αναφέρεται επίσης και στην πρόθεση 37 της Μονής του Δουσικού (Αγίου Βησσαρίωνος) στην Πύλη Τρικάλων το έτος 1530 όπως επίσης και στην πρόθεση του Μεγάλου Μετεώρου (μεταμορφώσεως του Σωτήρος) το 1520 και το 1592. Επίσης στην πρόθεση 215 της μονής Βαρλαάμ (Άγιοι Πάντες ) το 1613-14.

Επίσης αναφέρεται την 1η Αυγούστου 1730 σε ένα δίπλωμα που δόθηκε στην Μονή Ολυμπιώτισσα συντεταγμένο στη λατινική γλώσσα, υπογεγραμμένο από τον Πρίγκιπα Ροδόλφο τον Καντακουζηνό, με το οποίο χρυσόβουλο επικυρώνει παλαιά και νέα κτίσματα της Μονής Ολυμπιώτισσας. Σε αυτό το έγγραφο με αριθμό 10 το χωριό του Μάρκου αναφέρεται ως Δελμάρκο καθώς και το χωριό Μυρίχοβο (σημερινή Αγία Τριάδα Καρδίτσας):

’’In viciniis Larissarum oppidis Mirihovon, et DelMarco cum annlxis’’.

Κατά την εποχή της Τουρκοκρατίας στη Θεσσαλία (1430-1881), το χωριό Μάρκος διατήρησε το ελληνικό του όνομα. Από το 1881 που απελευθερώθηκε η Θεσσαλία υπήχθη διοικητικά στην επαρχία Καρδίτσης του Νομού Τρικάλων και συγκεκριμένα στο Δήμο Τιτανίου. Από το 1912, που αναγνωρίσθηκε ως Κοινότητα[4] και μέχρι το 1928, φέρεται στο Υπουργείο Εσωτερικών με το όνομα Μάρκου. Από το 1928 μέχρι σήμερα με το όνομα Μάρκος[5].

Αξιοθέατα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αξιοθέατα της Κοινότητας Μάρκου αποτελούν οι τέσσερις νεολιθικοί οικισμοί 7000 - 3000 π.Χ. αποκαλούμενοι και ως "Μαγούλες", οι οποίοι χαρακτηρίστηκαν ως αρχαιολογικοί χώροι από το 1964[6].

Επίσης, στον ιερό Ναό του Αγίου Γεωργίου, ο οποίος κτίσθηκε το 1566, βρίσκεται η θαυματουργή εικόνα του Αγίου Γεωργίου, που χρονολογείται το 1782, και το τέμπλο του ναού, που χρονολογείται το 1805. Στο Μάρκο υπάρχει από το 1744 η εκκλησιά του Αγίου Αθανάσιου και το νέο εκκλησάκι του Αγίου Φανουρίου. Σημαντικό τοπικό γεγονός αποτελούν τα πανηγύρια των τριών Αγίων με το πανηγύρι του Αγίου Φανουρίου να είναι το πιο δημοφιλές στην περιοχή[7].

Πολιτισμός και Αθλητισμός[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Μάρκος έχει δυο συλλόγους που ασχολούνται με τον πολιτισμό και τον αθλητισμό. Ο Μορφωτικός Σύλλογος «Η Δημιουργία», που ιδρύθηκε το 1978, και ο αθλητικός όμιλος Δόξα Μάρκου, που ιδρύθηκε το 1975[8].

Ο Μάρκος είναι από τις πρώτες Κοινότητες που ίδρυσαν Κέντρο Πολιτισμού και Κοινοτική Βιβλιοθήκη. Το αποκαλούμενο και ως Πνευματικό Κέντρο λειτουργεί από το 1972, όπως και η Κοινοτική Βιβλιοθήκη. Στο κέντρο του Μάρκου υπάρχει το πέτρινο Δημοτικό Σχολείο.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Δημογραφικά & Στατιστικά Στοιχεία». palamas.gr. Ανακτήθηκε στις 18 Φεβρουαρίου 2019. 
  2. Εγκυκλοπαίδεια Νέα Δομή. Αθήνα: Τεγόπουλος - Μανιατέας. 1996. σελ. 170, τομ.21. 
  3. «ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2011», σελ. 10614 (σελ. 140 του pdf)
  4. Β.Δ 29/8/1912 ΦΕΚ 261
  5. «ΕΕΤΑΑ-Ελληνική Εταιρία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης Α.Ε.». www.eetaa.gr. Ανακτήθηκε στις 21 Φεβρουαρίου 2019. 
  6. ΦΕΚ 91/19-3-1964
  7. Poimin.gr (27 Αυγούστου 2016). «Πλήθος ευσεβών χριστιανών στην πανήγυρη του Αγίου Φανουρίου Μάρκου». poimin.gr. Ανακτήθηκε στις 21 Φεβρουαρίου 2019. 
  8. «ΑΟ Δόξα Μάρκου - Onsports.gr». www.onsports.gr. Ανακτήθηκε στις 21 Φεβρουαρίου 2019. 

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Τζιαμούρτας Ζήσης, ΕΝΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΧΩΡΙΟ ΤΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΚΟΥ ΚΑΜΠΟΥ ΑΦΗΓΕΙΤΑΙ ΤΟ ΜΕΓΑΛΕΊΟ ΤΟΥ, Μάρκο Καρδίτσας 2005.
  • Τζιαμούρτας Ζήσης, ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΗ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ ΤΩΝ ΚΑΡΑΓΚΟΥΝΗΔΩΝ, Καρδίτσα 1998.'ΕΠΑΙΝΟΣ Α' ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΑΘΗΝΩΝ.
  • Τζιαμούρτας Ζήσης, ΓΛΩΣΣΙΚΟΣ ΘΗΣΑΥΡΟΣ ΤΩΝ ΚΑΡΑΓΚΟΥΝΗΔΩΝ, Μάρκο Καρδίτσας 2005, ΒΡΑΒΕΙΟ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΑΘΗΝΩΝ