Λουίζα της Λωρραίνης-Βωντεμόν
| Λουίζα της Λωρραίνης-Βωντεμόν | |
|---|---|
 Η Λουίζα της Λωρραίνης, γύρω στα 1575. | |
Βασιλική σύζυγος της Γαλλίας | |
| Περίοδος | 15 Φεβρουαρίου 1575 – 2 Αυγούστου 1589 |
| Προκάτοχος | Ελισάβετ της Αυστρίας |
| Διάδοχος | Μαργαρίτα της Γαλλίας |
| Γέννηση | 30 Απριλίου 1553 Νομενί, Μερτ-ε-Μοζέλ, Γαλλία |
| Θάνατος | 29 Ιανουαρίου 1601 Μουλέν, Αλιέ, Γαλλία |
| Τόπος ταφής | Βασιλική του Αγίου Διονυσίου |
| Σύζυγος | Ερρίκος Γ΄ της Γαλλίας |
| Οίκος | Οίκος της Λωρραίνης |
| Πατέρας | Νικόλαος της Λωρραίνης, Δούκας του Μερκέρ |
| Μητέρα | Μαργαρίτα του Έχμοντ |
| Θρησκεία | Καθολική |
 Σχετικά πολυμέσα | |
| δεδομένα () | |
Η Λουίζα της Λωρραίνης (γαλλ.: Louise de Lorraine-Vaudémont, 30 Απριλίου 1553, Νομενί - 29 Ιανουαρίου 1601, Μουλέν) καταγόταν από τον κλάδο του Μερκέρ, πλάγιο κλάδο του Οίκου της Λωρραίνης. Εξαδέλφη του Κάρολου Γ΄ δούκα της Λωρραίνης και 2η εξαδέλφη των Γκιζ, ήταν βασίλισσα της Γαλλίας από το 1575 έως το 1589, και πιο πριν βασίλισσα της Πολωνίας το 1575, μετά τον γάμο της με τον Ερρίκο Γ΄ της Γαλλίας, Βασιλιά της Πολωνίας.
Βιογραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Τα χρόνια της νεότητας
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Εξαδέλφη του Καρόλου Γ΄ δούκα της Λωρραίνης, ήταν το πρώτο παιδί του Νικολάου Δούκα του Μερκέρ, πρώην αντιβασιλιά των δουκάτων, και της Μαργαρίτας του Έχμοντ, που καταγόταν από μία μεγάλη οικογένεια από την Ολλανδία, κόρης του Ιωάννη Δ΄ κόμη του Έχμοντ. Ήταν το μεγαλύτερο από τα δεκατέσσερα παιδιά, που είχε ο πατέρας της από τρεις διαδοχικούς γάμους, και το μόνο που επέζησε από τον πρώτο του γάμο.[1]
Ήταν μόλις ενός έτους όταν απεβίωσε η μητέρα της, Μαργαρίτα του Έχμοντ. Η δεύτερη σύζυγος του πατέρα της, Ιωάννα της Σαβοΐας-Νεμούρ, της έδειξε πολύ μεγάλη προσοχή, φρόντισε να της δώσει κλασσική παιδεία, και την εισήγαγε στην Αυλή του Νανσύ σε ηλικία δέκα ετών.
Η τρίτη σύζυγος του πατέρα της, Αικατερίνη της Λωρραίνης-Ωμάλ, μόνο τρία χρόνια μεγαλύτερή της -και μάλλον απογοητευμένη που είχε παντρευτεί έναν άνδρα 26 χρόνια μεγαλύτερό της, και είχε αφήσει την Αυλή της Γαλλίας για την επαρχία- συμπεριφέρθηκε με κακία εναντίον της, και εναντίον των ετεροθαλών αδελφών της από τον δεύτερο γάμο του πατέρα της.
Είκοσι χρονών, υψηλή, ξανθιά με λευκή επιδερμίδα, με μάτια καστανά με μικρή μυωπία και λεπτή σιλουέτα, η Λουίζα της Λωρραίνης είναι όμορφη, με μία ομορφιά ευαίσθητη και συγκινητική.
Η πρόταση σε γάμο του Ερρίκου Γ΄
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Το φθινόπωρο του 1573, ο νέος εκλεγμένος βασιλιάς της Πολωνίας, ο Ερρίκος Δούκας του Ανζού και αδελφός του Καρόλου θ΄ Βασιλιά της Γαλλίας, στον δρόμο του προς την Κρακοβία, την πρωτεύουσα του νέου βασιλείου του, φιλοξενήθηκε στο Νανσύ από τον επ' αδελφή γαμπρό του, Κάρολο Γ΄ της Λωρραίνης και τη σύζυγό του, Κλαυδία της Γαλλίας (1547-1575).
Όλα τα μέλη του Οίκου της Λωρραίνης προσκλήθηκαν να καλωσορίσουν τον Πολωνό ηγεμόνα, και να συμμετάσχουν στις εορταστικές εκδηλώσεις. Ο Βασιλιάς, παρόλο που εκείνη την εποχή ήταν αφοσιωμένος στο πάθος του για τη Μαρί ντε Κλεβ, σύζυγο του Ερρίκου Α΄ των Βουρβόνων δούκα του Κοντέ, πρόσεξε την πριγκίπισσα του Μερκέρ, εξαδέλφη του Δούκα. Σε μία τελετή που είχε στόχο να τιμήσει τη στέψη του Ερρίκου σαν βασιλιά της Πολωνίας-Λιθουανίας, η Λουίζα προσέλκυσε το ενδιαφέρον του.[2]
Το 1574, ο βασιλιάς Κάρολος Θ΄ της Γαλλίας απεβίωσε πρόωρα. Ο Ερρίκος της Πολωνίας τον διαδέχθηκε με το όνομα του Ερρίκος Γ΄ της Γαλλίας και επέστρεψε κρυφά στη Γαλλία. Η Λουίζα ταξίδευσε με την οικογένεια της, για να παραβρεθεί στη στέψη.[3] Λίγο μετά την επιστροφή του από την Πολωνία, απεβίωσε η πριγκίπισσα του Κοντέ, για την οποία έτρεφε ακόμη αισθήματα. Επιθυμώντας να νυμφευτεί για να εξασφαλίσει απογόνους -και μη δεχόμενος να υποταχθεί στη θέληση τής μητέρας του Αικατερίνης των Μεδίκων, η οποία ήλπιζε να νυμφευτεί ο γιος της μια ξένη πριγκίπισσα- θυμήθηκε τη γλυκιά και σεμνή κοπέλα που γνώρισε περνώντας από τη Λωρραίνη, και που έμοιαζε με τη χαμένη αγαπημένη του.
Τον Ιανουάριο του 1575, έστειλε στη Λωρραίνη δύο άνδρες της εμπιστοσύνης του, τον Φιλίπ Υρώ ντε Σεβερνύ τον μέλλοντα Πρωθυπουργό του, και τον Μισέλ Ντε Γκαστ Μαρκήσιο του Μοντγκωζέ, να κάνουν την πρόταση σε γάμο. Η Λουίζα, έχοντας πάει για προσκύνημα στο Σαιν-Νικολά-ντε-Πορ, έλειπε, όταν οι απεσταλμένοι του Βασιλιά παρουσιάστηκαν στον πατέρα της στο Κάστρο της Νομενί. Αυτός δεν περίμενε να τη ρωτήσει, για να δώσει τη συγκατάθεσή του.
Όταν, κατά την επιστροφή της, την ενημέρωσαν για την επιθυμία του Βασιλιά να τη νυμφευτεί, δεν μπορούσε να το πιστέψει. Αυτός ο γάμος παραξένεψε, επίσης, τη συνοδεία του Βασιλιά, εξέπληξε την Αυλή και το σύνολο της χώρας, επειδή η νύφη φαινόταν ταπεινή για έναν βασιλιά της Γαλλίας.
Ο Ερρίκος Γ΄, διστακτικός στην ιδέα της απώλειας της ελευθερίας του, φοβόταν κυρίως μία κυριαρχική σύζυγο. Διάλεξε λοιπόν, τη Λουίζα, σίγουρος ότι θα ήταν μία σύζυγος τρυφερή και συγκρατημένη. Αυτή η επιλογή απογοήτευσε και ανησύχησε την Αικατερίνη των Μεδίκων. Η βασίλισσα φοβόταν ότι μια πριγκίπισσα της Λωρραίνη-Μερκέρ, θα υποστήριζε ανοιχτά το κόμμα των 2ων εξαδέλφων αυτής Λωρραίνης-Γκιζ, και οι σχέσεις τους ήταν δύσκολες στην αρχή. Αλλά η βασιλομήτωρ, τελικά, εκτίμησε τη γλυκύτητα και την ταπεινοφροσύνη της νύφης της.
Βασίλισσα της Γαλλίας
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ο Βασιλιάς, θέλοντας να δώσει περισσότερη επισημότητα στον γάμο του, τον συνδύασε με τη στέψη του που είχε προγραμματιστεί για τις 13 Φεβρουαρίου. Αποφάσισε ότι ο γάμος θα λάβει χώρα δύο μέρες αργότερα. Έτσι, στις 15 Φεβρουαρίου 1575, ο γάμος της Λουίζας της Λωρραίνης με το Βασιλιά της Γαλλίας τελέστηκε στον καθεδρικό ναό της Ρεμς. Στο τέλος του μήνα μπήκαν μαζί στο Παρίσι, που ο Ερρίκος είχε αφήσει ενάμιση χρόνο νωρίτερα για την Πολωνία. Η Λουίζα ήταν πλέον η βασίλισσα της Γαλλίας.
Η Λουίζα, νεαρή γυναίκα, ευγενική και ενάρετη, ήταν αφοσιωμένη από την αρχή στον άνδρα της με μία βαθιά αγάπη, που δεν έπαψε να αισθάνεται ποτέ, παρά τις δυσκολίες, τις κακουχίες, την απιστία, και το τέλος του. Η Λουΐζα της Λωρραίνης-Μερκέρ ήταν ευσεβής και πολύ απλή. Υπέφερε τρομερά από τις συγκρούσεις ανάμεσα στην οικογένειά της -τον κλάδο των Γκιζ, τον Οίκο της Λωρραίνης, και ιδίως τον αδελφό της Φίλιππο Εμμανουήλ Δούκα του Μερκέρ- και τον σύζυγό της κατά τη διάρκεια των Θρησκευτικών πολέμων.
Η αγάπη της για τον σύζυγό της ήταν ανθεκτική, ακόμη και στις φήμες για διάλυση του γάμου, τον Μάιο του 1584. Ο Ερρίκος Γ΄, επίσης, ήταν πολύ δεμένος μαζί της, και δεν παραμελούσε ποτέ τη γυναίκα του, παρά τις πολλές του απιστίες, που την έθλιβαν. Ωστόσο ποτέ δεν είχε επίσημη ερωμένη, και προσπαθούσε να κρύψει από τη γυναίκα του τις σχέσεις του. Σε όλη τη διάρκεια του γάμου τους, οι σύζυγοι ήταν πολύ κοντά, παρά τη στειρότητα της Βασίλισσας.
Έκανε πολλές αποβολές —φαίνεται ότι η Λουίζα της Λωρραίνης ήταν έγκυος στην αρχή του γάμου, αλλά η αποβολή που έκανε τον Μάιο του 1575 είχε συνέπειες— και παρά τα πολυάριθμα προσκυνήματα, ποτέ δεν απέκτησε παιδιά. Δεν είχε πλέον, στη συνέχεια, παρά ψεύτικες ελπίδες. Ωστόσο το βασιλικό ζεύγος παραιτήθηκε πολύ αργότερα, από την ιδέα να κάνει παιδιά. Από το 1579 έως το 1586 αυξήθηκε ο αριθμός των προσκυνημάτων τους (ειδικά στη Σαρτρ), καθώς και οι υδατοθεραπείες, με την ελπίδα να αποκτήσουν διάδοχο. Όυαν η Λουίζα δέχθηκε πρόταση από μία κυρία της συνοδείας της να αποκτήσει παιδί με μοιχεία από άλλον άνδρα, το θεώρησε σαν προσβολή, και αρνήθηκε.[4]
Αν και θα μπορούσε κανείς να τον κατηγορήσει για άπιστο, ο Βασιλιάς αγαπούσε τη γυναίκα του ειλικρινά, και αυτό ήταν αμοιβαίο. Η Λουίζα ήταν πάντα δίπλα του. Ήταν πιο στενά συνδεδεμένη με τη ζωή του συζύγου της από όσο κάποια άλλη βασίλισσα, εμφανίζονταν στο πλευρό του σε διάφορες τελετές, συμπόσια και επίσημες εορτές, ή συμμετείχε μερικές φορές στο Συμβούλιο του Βασιλιά, όπως σ' αυτό στις 2 Δεκεμβρίου 1576. Ήταν παρούσα στις δεξιώσεις των πρέσβεων, κατείχε εξέχουσα θέση στην εναρκτήρια συνεδρίαση των Γενικών Τάξεων, και συμμετείχε μαζί του στις 31 Μαΐου 1578 στην τοποθέτηση της πρώτης πέτρας της μελλοντικής γέφυρας Πον Νεφ.
Η άξια χήρα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Μετά τη δολοφονία του συζύγου της από τον δομινικανό μοναχό Ζακ Κλεμάν, την 1η Αυγούστου 1589, η Λουίζα, απελπισμένη, βυθίστηκε στο πένθος —το λευκό ήταν το πένθιμο χρώμα για τις βασίλισσες— εξ ου και ο χαρακτηρισμός "η Λευκή Βασίλισσα". Ήδη από το 1589, έλαβε το δουκάτο του Μπερρύ κληρονομιά, και το κράτησε μέχρι το τέλος της. Προσπαθούσε από τότε να αποκαταστήσει τη μνήμη του συζύγου της, που αφορίστηκε από τον πάπα, μετά τη δολοφονία του Καρόλου καρδινάλιου ντε Γκιζ. Από τις 6 Σεπτεμβρίου 1589, ένα μήνα μετά το τέλος του Βασιλιά, ζήτησε δικαιοσύνη από τον Ερρίκο Δ΄. Την 1η Οκτωβρίου 1589 έκανε διαβήματα στη Ρώμη προκειμένου να αποκαταστήσει τον Ερρίκο Γ΄. Στις 20 Ιανουαρίου 1594, σε μία τελετή στη Ναντη, η Χήρα Βασίλισσα ήρθε να ζητήσει επίσημα δικαιοσύνη από τον βασιλιά Ερρίκο Δ΄.
Έζησε για 11 χρόνια στο Κάστρο του Σενονσώ, που έλαβε κληρονομιά από την πεθερά της, Αικατερίνη των Μεδίκων. Εγκαταστάθηκε στον δεύτερο όροφο, και κάλυψε τους τοίχους των δωματίων της με μαύρο. Η διακόσμηση ήταν πένθιμη, με τα χαρακτηριστικά που συνήθως αποδίδονται στο πένθος: σταυροί, φτυάρια και αξίνες από την ταφή, κέρας της αφθονίας για τα δάκρυα. Αυτό το ντεκόρ, μαύρο και ασημένιο, κυριαρχούσε από τα παραπετάσματα του κρεβατιού ως τα παράθυρα. Αλλά αυτό το κάστρο είχε χρέη, και καθώς η ίδια δεν είχε τεράστια έσοδα, το μεταβίβασε στην ανιψιά της, Φραγκίσκη, την κόρη του αδελφού της Φιλίππου-Εμμανουήλ, που έγινε δούκισσα του Βαντόμ (ως σύζυγος του Σεζάρ ντε Βαντόμ), νόθου γιου του Ερρίκου Δ΄ και της Γκαμπριέλ ντ'Εστρέ). Η Λουίζα απεβίωσε στο Κάστρο του Μουλέν, στις 29 Ιανουαρίου 1601.
Τον Σεπτέμβριο του 1603, με παπική βούλα διατάχθηκε η κατασκευή ενός μοναστηριού των Καπουτσίνων στο Παρίσι, προκειμένου να ταφεί η Λουίζα της Λωρραίνης, γεγονός που έγινε στις 20 Μαρτίου.[5] Τα λείψανά της, που βρέθηκαν τον Οκτώβριο του 1805, βρίσκονται από το 1817 στην κρύπτη της Βασιλικής του Αγίου Διονυσίου. Είναι η μόνη βασίλισσα πριν από την Επανάσταση η οποία αναπαύεται σε τάφο, που πράγματι φέρει το όνομά της στη Βασιλική του Σαιν Ντενί.[6]
Πρόγονοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Ρενέ Β΄ της Λωρραίνης | ||||||||||||||||
| Αντώνιος της Λωρραίνης | ||||||||||||||||
| Φιλίππη του Χέλρε | ||||||||||||||||
| Νικόλαος της Λωρραίνης | ||||||||||||||||
| Γιλβέρτος του Μονπανσιέ | ||||||||||||||||
| Ρενέα των Βουρβόνων | ||||||||||||||||
| Κλάρα Γκοντζάγκα | ||||||||||||||||
| Λουίζα της Λωρραίνης-Βωντεμόν | ||||||||||||||||
| Ιωάννης Γ΄ του Έχμοντ | ||||||||||||||||
| Ιωάννης Δ΄ του Έχμοντ | ||||||||||||||||
| Μαγκνταλένα φαν Βέρντενμπουργκ | ||||||||||||||||
| Μαργαρίτα του Έχμοντ | ||||||||||||||||
| Ιάκωβος Β΄ του Λουξεμβούργου-Φιέν | ||||||||||||||||
| Φραγκίσκη του Λουξεμβούργου-Φιέν | ||||||||||||||||
| Μαργκερίτε ντε Μπρούχε-Χρούουτουσε | ||||||||||||||||
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ Knecht 1998, σ. 308
- ↑ Knecht 2016, σ. 138
- ↑ Knecht 2016, σ. 104
- ↑ Brantôme, Pierre de Bourdeille, The book of the ladies (illustrious dames)
- ↑ «Αρχειοθετημένο αντίγραφο». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Νοεμβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 24 Μαρτίου 2021.
- ↑ https://www.histoire-pour-tous.fr/histoire-de-france/4095-louise-de-lorraine-epouse-dhenri-iii.html
Βιβλιογραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- . ISBN 2-86272-080-1. Missing or empty
|title=(βοήθεια). - Chantal Clement, Louise de Lorraine-Vaudémont, Βασίλισσα της Γαλλίας, Η Πένα του χρόνου, μια συλλογή από " Ιστορία ", 2002.
- . ISBN 9782812200243. Missing or empty
|title=(βοήθεια). - Γισλαιν Tranié, Λουίζ της Λωρραίνης (1553-1601). Το γράμμα και το πνεύμα της βασίλισσας της Γαλλίας. Διατριβή μάστερ στη σύγχρονη ιστορία της, υπό τη διεύθυνση του Denis Crouzet, I. R. C. O. M/Κέντρο Roland Mousnier, Πανεπιστήμιο Paris-Sorbonne, 1999-2000. Δημοσιεύθηκε στο Δικαστήριο France.fr, το Παρίσι, το 1er} Σεπτεμβρίου 2010.
Πηγές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Boucher, Jacqueline (1995). Deux épouses et reines à la fin du XVIe siècle: Louise de Lorraine et Marguerite de France (Στα γαλλικά).
- Knecht, Robert J. (1998). Catherine de'Medici. Pearson Education Limited.
- Knecht, Robert J. (2016). Hero or Tyrant? Henry III, King of France, 1574-89. Routledge.