Κόλλιας Πλαπούτας
| Κόλλιας Πλαπούτας | |
|---|---|
| Ψευδώνυμο | Κόλιας |
| Γέννηση | 1735 Σουλιµά της Τριφυλίας, (σημ.Δήμος Οιχαλίας, Ν.Μεσσηνίας) |
| Θάνατος | 1827 Στεμνίτσα Γορτυνία |
| Χώρα | 1821-1827  Έλληνες επαναστάτες |
| Βαθμός | Κλεφταμαρτωλός, Οπλαρχηγός |
| Μάχες/πόλεμοι | Ορλωφικά, Άλωση της Τριπολιτσάς |
| Συγγενείς | Δημήτρης Πλαπούτας, Γεωργάκης Πλαπούτας, |
| δεδομένα () | |
Ο Κόλ(λ)ιας Πλαπούτας ήταν κλεφταρματολός και οπλαρχηγός στην Επανάσταση του 1821.
Βιογραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ήταν γενάρχης της οικογένειας Πλαπούτα, ο οποίος γεννήθηκε στο αρβανιτοχώρι Σουλιµά της Τριφυλίας το 1735[1][2].
Από τους περίφηµους Ντρέδες της Τριφυλίας, µε πρωτόγονους τρόπους, βίαιο χαρακτήρα και ασυνήθιστη σωµατική ρώµη, διέπραξε περί το 1753 φόνο ενός Τούρκου σπαή (φοροεισπράκτορα)[1]. Μετά από διετή παραμονή κοντά στους Τζαβελαίους στο Δραγώι της Ολυμπίας[1], βγήκε στο βουνό κλέφτης για να αποφύγει τα τουρκικά αποσπάσματα και, επειδή δεν γνώριζε την ελληνική γλώσσα[2], περιπλανήθηκε στα αλβανόφωνα χωριά της Ηραίας, Παπαδά, Σέρβου και Σαρακήνι[1]. Κατέληξε στο χωριό Παλούμπα και το 1755 εγκταστάθηκε μόνιμα εκεί[2].
Στην Παλούμπα ο Κόλλιας αρχικά διορίστηκε ταχυδρόμος, αργότερα Κάπος και τελικά Καπόμπασης στις προσταγές των Δεληγιανναίων[1]. Εκεί ο Πλαπούτας έχτισε ισχυρό και απόρθητο πύργο, ο οποίος σώζεται - αναστηλωμένος - έως σήμερα[3][4][5]. Ως αρματολός και Καπόμπασης προσέφερε πολλά για την απελευθέρωση του έθνους.
Στην Παλούμπα γεννήθηκαν οι γιοι του, Δημήτρης Πλαπούτας και Γεωργάκης Πλαπούτας[6][7][2], καθώς και τ' άλλα αδέλφια τους.
Συνδέθηκε με άλλους κλέφτες του Μοριά, όπως τον Ζαχαριά, τον Κωνσταντή Κολοκοτρώνη και τους Πετιμεζαίους και συμμετείχε ενεργά στα Ορλωφικά (1769-1770)[1]. Στη συνέχεια (1779) πήρε µέρος - µαζί µε τα σουλτανικά στρατεύµατα - στην εξάλειψη των Αλβανών.
Με την έναρξη του Αγώνα ο Κόλλιας κήρυξε την επανάσταση στο χωριό Μπέτσι, ενώ παρευρέθηκε στην πολιορκία της Τριπολιτσάς[1] δίνοντας πολεμικές συμβουλές στον προσφιλή του Θεόδωρο Κολοκοτρώνη[2]. Δεν είχε όμως λόγω ηλικίας (ήταν 85 χρονών) πολεµική συµµετοχή[2].
Ενώ βρισκόταν σε εξέλιξη η επιδρομή και η καταστροφή της Γορτυνίας από τον Ιμπραήμ, τα παιδιά του τον μετέφεραν στη μονή Προδρόμου κοντά στη Δημητσάνα και εκεί πέθανε και τάφηκε σε ηλικία 92 ετών[1][8].
Οικογένεια
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Κόλλιας απέκτησε οκτώ παιδιά[1]:
- τον Γεωργάκη και τον Δηµήτρη από τη νόμιμη σύζυγό του, Κυράτσω, το γένος Τζώρτζη[2], και άλλες τρεις κόρες
- τον Παρασκευά, τον Θανάση και την Παγώνα από την επίσηµη ερωµένη του, Λιόσα, μουσουλμάνα αλβανικής καταγωγής[1][2].
Αναφέρεται ότι ο Γιωργάκης σκότωσε την δεύτερη γυναίκα του πατέρα του, Λιόσα, λόγω της υποβαθμισμένης θέσης που είχε η δική του μητέρα ως νόμιμη σύζυγος[2].
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Lila (17 Ιανουαρίου 2016). «Κόλιας Πλαπούτας, το "τέκνον του Έρωτος και της Ανδρείας". Η άστατη ερωτική ζωή του πολέμαρχου του Μοριά, που έφθασε να έχει στην ίδια στέγη τη γυναίκα και την ερωμένη του!». ΜΗΧΑΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ. Ανακτήθηκε στις 5 Ιανουαρίου 2026.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 ΚΟΥΤΡΟΥΒΙΔΗΣ, ΣΤΑΘΗΣ (28 Φεβρουαρίου 2021). «Ο Κόλιας Πλαπούτας ήταν βίαιος, φιλήδονος και επαναστάτης». News 24/7. Ανακτήθηκε στις 5 Ιανουαρίου 2026.
- ↑ «Πύργος του Πλαπούτα | Μουσείο Μίκη Θεοδωράκη Ζάτουνας». Ανακτήθηκε στις 5 Ιανουαρίου 2026.
- ↑ «Αξιοθέατα – ΠΑΛΟΥΜΠΑ». Ανακτήθηκε στις 5 Ιανουαρίου 2026.
- ↑ «Ιστορικός Πύργος Πλαπούτα». Γορτυνία. Ανακτήθηκε στις 5 Ιανουαρίου 2026.
- ↑ «Τα μέλη της Φιλικής Εταιρείας». Βουλή των Ελλήνων. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Νοεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 16 Μαρτίου 2013.
- ↑ «Δημήτριος Πλαπούτας(Κολλιόπουλος) - Περιφέρεια Πελοποννήσου». 2 Απριλίου 2021. Ανακτήθηκε στις 5 Ιανουαρίου 2026.
- ↑ «Ιερά Μονή Προδρόμου». Ο ΑΤΣΙΧΩΛΟΣ. 2 Σεπτεμβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 5 Ιανουαρίου 2026.
Πηγές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Μεγάλη Στρατιωτική και Ναυτική Εγκυκλοπαιδεία Ν-Σ. Αθήναι: Έκδοσις Μεγάλης Στρατιωτικής και Ναυτικής Εγκυκλοπαιδείας. σελ. 345. Ανακτήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2009.
- Χρυσανθόπουλος, Φωτάκος (2003). ΒΙΟΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΙΩΝ ΑΝΔΡΩΝ. Αθήνα: ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΣΚΕΨΙΣ. σελ. 336. ISBN 9789608352018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Μαΐου 2019. Ανακτήθηκε στις 6 Ιουλίου 2020.