Κορόνα Σουηδίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Η σουηδική κορόνα είναι το νόμισμα της Σουηδίας. Η σουηδική ονομασία είναι "krona", ο πληθυντικός του είναι "kronor" και διαιρείται σε 100 öre (ενικός και πληθυντικός). Ο κωδικός ISO 4217 είναι SEK.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η κορόνα είναι νόμισμα της Σουηδίας από το 1873, οπότε τέθηκε σε ισχύ η Σκανδιναβική Νομισματική Ένωση μεταξύ Δανίας και Σουηδίας, στην οποία προσχώρησε και η Νορβηγία δύο χρόνια αργότερα. Η Ένωση διαλύθηκε στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο και οι τρεις χώρες διατήρησαν τα ανεξάρτητα νομίσματά τους με το ίδιο όνομα.

Σύμφωνα με τη Συμφωνία Ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η Σουηδία οφείλει να υιοθετήσει το ευρώ. Στις 14 Σεπτεμβρίου 2003 όμως, ένα δημοψήφισμα για το θέμα αυτό κατέληξε σε αρνητική απάντηση. Η Σουηδία δε συμμετέχει ούτε στο Μηχανισμό Συναλλαγματικών Ισοτιμιών ΙΙ, η διετής συμμετοχή στον οποίο είναι προϋπόθεση για την υιοθέτηση του ευρώ. Έτσι, η αντικατάσταση της κορόνας μετατίθεται για το μέλλον.

Η εισαγωγή της κορόνας, η οποία αντικατέστησε το riksdaler ή riksmynt, ήταν ένα αποτέλεσμα της δημιουργίας της Σκανδιναβικής νομισματικής ένωσης, η οποία τέθηκε σε ισχύ το 1873 και διήρκεσε μέχρι τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι συμμετέχοντες στην ένωση ήταν οι Σκανδιναβικές χώρες. Η κορόνα ήταν χρυσό πρότυπα που ορίζεται με ως 1⁄2480 από ένα χιλιόγραμμο του καθαρού χρυσού.[ασαφές]

Μετά από τη διάλυση της νομισματικής ένωσης, Σουηδία, Δανία και Νορβηγία αποφάσισαν να κρατήσουν τα ονόματα των αντίστοιχων και πλέον χωριστών νομισμάτων τους.

Μεταξύ 1873 και 1876, τα νομίσματα των 1, 2, 5, 10, 25 και 50 öre, του kronor 1, 2, 10 και 20 εισήχθησαν, με το 1, 2 και 5 öre από χαλκό, τα 10, 25, 50 öre και το kronor 1 και 2 από ασήμι και το kronor 10 και 20 από χρυσό. Το χρυσό kronor 5 προστέθηκε το 1881.

Η παραγωγή των χρυσών νομισμάτων έπαψε το 1902 και μόνο εν συντομία ξαναξεκίνησαν το 1920 και το 1925 πριν παψει ολοκληρωτικά. Λόγω των ελλείψεων μετάλλων κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο σίδηρος αντικατέστησε το χαλκό μεταξύ 1917 και 1919. Το χαλκονικέλιο αντικατέστησε το ασήμι στα 10, τα 25 και τα 50 öre το 1920, με την ασημένια επιστροφή το 1927.

Ελλείψεις μετάλλων λόγω Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου πάλι οδήγησε σε αλλαγές στη σουηδική δημιουργία. Τα χαλκονικέλια νομίσματα των 10, 25 και 50 öre εκδόθηκαν πάλι μεταξύ 1940 και 1947. Το 1942, ο σίδηρος αντικατέστησε πάλι το χαλκό (έως το 1952) και το ασημένιο περιεχόμενο των άλλων νομισμάτων μειώθηκε. Το 1962, το χαλκονικέλιο αντικατέστησε το ασήμι στα 10, 25 και 50 νομίσματα öre. 5 ασημένια νομίσματα kronor παρήχθησαν το 1954, το 1955 και το 1971, με σχέδια παρόμοια με τα νομίσματα kronor συγχρόνων 1 και 2.

Το 1971, τα νομίσματα των 1 και 2 öre και 2 kronor σταμάτησαν να παράγονται και το μέγεθος του νομίσματος 5 öre μειώθηκε. Το 1972, ένα νέο μικρότερο νόμισμα kronor 5 εισήχθη, χτυπημένο σε ντυμένο[ασαφές] χαλκονικέλιο. Το τρέχον σχέδιο έχει παραχθεί από το 1976. Το 1984, η παραγωγή των 5 και 25 νομισμάτων öre τερματίστηκε, που ακολουθήθηκε από αυτή των 10 öre το 1991. Επίσης το 1991, το αλουμινο-ορείχαλκο kronor των 10 εισήχθη ενώ, το 1992, εκδόθηκε το νόμισμα των 50 öre που ήταν κατασκευασμένο από χρωματισμένο χαλκό. Πρόσφατα έχουν υπάρξει εκκλήσεις για την κατάργηση του νομίσματος των 50 öre, συνήθως λόγω της χαμηλής αγοραστικής δύναμης του και εξαιτίας του γεγονότος ότι το νόμισμα αυτό δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί στις περισσότερες μηχανές χώρων στάθμευσης και μηχανές πώλησης.

Από τις άλλες μετονομασίες που έχουν εκδοθεί στο παρελθόν, το kronor 2 από το 1868 και μετά παραμένει νόμιμο χρήμα αν και εξαιρετικά σπάνια συναντάται στην κυκλοφορία. Επιπλέον, όλα τα ιωβήλαια και αναμνηστικά νομίσματα από το 1897 ή αργότερα είναι επίσης νόμιμο χρήμα. Σήμερα η Σουηδία αποτελεί μέλος της Ευρωπαικής Ένωσης αν και για να ενταχθεί πληρως σε αυτη θα πρέπει να αντικαταστήσει το kronor με το ευρώ. Στις 14 Σεπτεμβρίου 2003 διεξήχθη δημοψήφισμα το οποίο επέφερε συντρηπτική ήττα για τους υποστηρικτές του ευρώ με 80% κατα της υιοθέτησης νέου νομίσματος. Ωστόσο μερικά μεγάλα πολιτικά κόμματα συνεχίζουν να θεωρούν ότι θα ήταν προς το εθνικό συμφέρον να καταργηθεί η κορώνα, αλλά όλοι έχουν δεσμεύτει να τηρήσουν τα αποτελέσματα προς το παρόν, και δεν έχουν παρουσιάσει κανένα ενδιαφέρον για να προκύψει το ζήτημα πάλι. Τέλος σε μία δημοσκόπηση το Μάιο του 2007 περί υιοθέτησης του Ευρώ τα αποτελέσματα παρουσίαζαν πως οι ενάντιοι ανέρχονταν στο ποσοστό των 53.8% ενώ οι υποστηρικτές στο 33.3% και οι αβέβαιοι στο 12.9% [εκκρεμεί παραπομπή]. Έτσι η Σουηδία δε συμμετέχει ούτε στο Μηχανισμό Συναλλαγματικών Ισοτιμιών ΙΙ, η διετής συμμετοχή στον οποίο είναι προϋπόθεση για την υιοθέτηση του ευρώ. Έτσι, η αντικατάσταση της κορόνας μετατίθεται για το μέλλον.

Εξωτερικές συνδέσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κεντρική Τράπεζα της Σουηδίας