Καμίγ Φλαμμαριόν

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Ο Josef Dobrovský (17 Αυγούστου 1753 – 6 Ιανουαρίου 1829) ήταν μελετητής της τσέχικης γλώσσας, της αρχαιότητας και κύριος ιδρυτής της συγκριτικής σλαβικής γλωσσολογίας. Εκπαιδευμένος για το ρωμαιοκαθολικό ιερατείο, ο Dobrovský αφιερώθηκε ακούραστα στην έρευνά του στα αρχαία σλαβικά χειρόγραφα και ταξίδεψε ευρέως, κυρίως στη Ρωσία και τη Σουηδία το 1792, αναζητώντας έργα που αφαιρέθηκαν κατά τη διάρκεια του Τριακονταετούς Πολέμου. Η κειμενική κριτική του για τη Βίβλο τον οδήγησε να μελετήσει την Παλαιοεκκλησιαστική Σλαβική και, στη συνέχεια, τις Σλαβικές γλώσσες ως ομάδα. Η πολυμάθειά του επεκτάθηκε τελικά σε όλους τους τομείς της σλαβικής λογοτεχνίας, της γλώσσας , της ιστορίας και των αρχαιοτήτων.

Το πρώτο από τα τρία σημαντικότερα έργα του ήταν το “Geschichte der böhmischen Sprache und Literatur” το 1792 («Ιστορία της Βοημικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας»), η οποία περιελάμβανε σκέψεις για πολλά προηγούμενα έργα που αποσιωπήθηκαν λόγω του προτεσταντικού θρησκευτικού τους περιεχομένου. Η γραμματική του στα Τσεχικά “Lehrgebäude der böhmischen Sprache” το 1809 («Σύστημα Εκμάθησης της Βοημικής Γλώσσας»), κωδικοποίησε τη γλώσσα και έβαλε τάξη στη χρήση της λογοτεχνικής γλώσσας που είχε παραμεληθεί τα προηγούμενα 150 χρόνια. Τα θεμέλια των συγκριτικών σλαβικών σπουδών τέθηκαν στη γραμματική του Dobrovský της “Old Church Slavonic” του 1815 (Παλαιά Εκκλησιαστική Σλαβονική). Ξεκινώντας θέτει τις βάσεις του γλωσσικού ρομαντισμού των Σλάβων οι οποίοι θεωρούσαν πως η γλώσσα είναι εργαλείο επικοινωνίας και εξαρτάται αποτελεσματικά από τον βαθμό διαύγειας των ιδεών που εκφράζονται από τον ομιλητή. Μια σωστή γραμματική είναι η ιστορία της γλώσσας. Μια λογοτεχνική γλώσσα βασίζεται στην ανάπτυξη των διαλέκτων της κάθε περιοχής και δείχνει την ανάπτυξη του πολιτισμού της χώρας. Η χρήση της γλώσσας μέσω των λογοτεχνικών έργων προσδιορίζει τι είναι σωστό και τι όχι στη γλώσσα, ο γλωσσολόγος είναι ο νομοθέτης της γλώσσας αφού είναι εκείνος που αποφασίζει ποιο είναι το σωστό και ποιο το λάθος στη χρήση της γλώσσας και η ορθογραφία μιας λέξης βασίζεται στο φυσικό κανόνα «γράφεις όπως το ακούς». Η ιδέα του Dobrovsky ήταν να δημιουργήσει μια λογοτεχνική γραμματική η οποία να περιέχει την πραγματική ιστορία της γλώσσας. Προέβαλε το βασικό πρόβλημα της σλάβικης λογοτεχνικής γλώσσας, το λεξιλόγιο, και το δικό του διακριτικό μοντέλο που βασίζεται στην κομψότητα, σταθερότητα και συνέχεια της γλώσσας. Σύμφωνα με τον Dobrovsky έχουν επιβιώσει τρία αλφάβητα, το Γλαγολιτικό, το Κυριλλικό και το Λατινικό και ταυτόχρονα τρία διαφορετικά συστήματα συλλαβισμού για κάθε γράμμα, τα οποία συγχωνεύτηκαν στις παραδοσιακές διαλέκτους. Στην αρχή οι διάλεκτοι δεν είχαν τόσες διαφορές μεταξύ τους όμως με την πάροδο διακοσίων χρόνων απέκτησαν ένα μεγάλο χάσμα ανάμεσα τους για αυτό και αποτελούσαν ξεχωριστή ενότητα η κάθε μια. Η γραφή των Σλοβένων βασίζεται στα παλιά Προτεσταντικά κείμενα του 16ου αιώνα και για το λόγο αυτό οι ακόλουθοι των Vaclav Pohl και Father Marko Pohlin δημιούργησαν μια γραφή πολύ κοντά σε αυτή των παλαιών κειμένων με μικρές μόνο διαφορές στην παραδοσιακή γραμματική η οποία να περιλαμβάνει και τις ιδιομορφίες του συλλαβισμού. Για την παλιά σερβική λογοτεχνία χρησιμοποιούνταν τα Εκκλησιαστικά Σλαβονικά όμως μετά τη δημιουργία της διαλέκτου Stokavski η Ρωσική και η Εκκλησιαστική Σλαβονική άρχισαν να εντάσσονται και αυτές στη γλώσσα της λογοτεχνίας με την ονομασία Ρωσοσλαβονική. Μετά από πενήντα χρόνια η διάλεκτος Stokavski άλλαξε και διαχωρίστηκε σε δύο άλλες γλώσσες, τη Σλοβενική και την Σερβοκροατική. Αντίθετη άποψη με τον Dobrovsky είχε ο Kopitar, αν και ήταν πολύ καλοί φίλοι για περισσότερα από είκοσι χρόνια και ο μοναδικός Σλαβολόγος στη Βιέννη. Ο Kopitar θεωρούσε ότι το Σλαβικό μοντέλο χαρακτηρίζεται από την παράδοση, τη βασική γραμματική του 16ου αιώνα, τη σταθερότητα και τη συνέχεια σε αντίθεση με τις αυθαίρετες πρακτικές των σύγχρονών του. Όλη του τη ζωή αδιάκοπα έψαχνε μια ιδανική «ορθογραφική μεταρρύθμιση» για όλο το Δυτικό σλαβικό πληθυσμό και για τις Νότιες σλαβικές γλώσσες. Προσπάθησε να καθιερώσει την εισαγωγή ενός ομοιομόρφου συστήματος ορθογραφίας ανάμεσα σε αυτό που ακούγεται και το συμβολισμό του. Και οι δυο με χιλιάδες άρθρα για τα γλωσσολογικά θέματα που τους αφορούσαν δημιούργησαν μια μοναδική επιτομή της σλαβικής φιλολογίας η οποία είναι αφιερωμένη στην Παλιά Εκκλησιαστική Σλαβική παράδοση. Ταυτόχρονα η επιστημονική διαμάχη τους για την προέλευση της Παλαιοεκκλησιαστικής σλαβονικής δεν σταμάτησε να υφίσταται. Ο Dobrovsky, ως ρεαλιστής, δεν απαντά για χρόνια στην έκκληση του Kopitar να γίνει “Cyrillus alter Slavorum” και έτσι ένα ρομαντικό όνειρο παρέμεινε όνειρο. Ο Dobrovsky και ο Kopitar λογομάχησαν και με τον Karamzin και τον Vidakovic εξαιτίας του ερωτήματος αν είναι μια γλώσσα νεκρή ή ζωντανή. Οι Dobrovsky και Kopitar θεωρούσαν ότι αν είναι νεκρή μπορεί να είναι αναλυτική, να χρησιμοποιηθεί στη Θεία Λειτουργιά, όπως τα Λατινικά, όμως δεν μπορεί ποτέ να γίνει εργαλείο επικοινωνίας σε μια κοινωνία και δεν μπορεί να παράγει τις κλασικές αξίες, μόνο οι ζωντανές γλώσσες μπορούν να τα κάνουν αυτά. Κλείνοντας, τα πρότυπα της λογοτεχνίας της Τσεχίας, της Σλοβενίας και της Σερβοκροατίας διαμορφώθκηαν κατά το πρώτο κύμα του γλωσσικού ρομαντισμού. Είναι τρεις ανεξάρτητες, πρωτότυπες και διαφορετικές γλωσσικές προϋποθέσεις, προσδιορίσιμες ως προς το βάρος της υπάρχουσας παράδοσης, το εύρος της διαλεκτικής διαφοροποίησης και τις γλωσσικές έννοιες των δημιουργών τους. Επιπλέον, ο αντίκτυπος του Dobrovsky στη γλωσσική αναγέννηση των Νότιων Σλάβων είναι περισσότερο γενικός παρά συγκεκριμένος και περιορίζεται στη διαμόρφωση μοντέλων λογοτεχνικών γλωσσών. Τέλος τα δύο βασικά μοντέλα που συζητήθηκαν διαφέρουν ως προς τη σχέση τους με τα συστατικά μιας λογοτεχνικής γλώσσας, την παράδοση και τον ζωντανό λόγο. Το μοντέλο του παραδοσιακού τύπου που είναι προκατειλημμένο κατά των διαλέκτων, ενώ ο ζωντανός ομιλητικός τύπος είναι αναγκαστικά ενσωματωμένος. Η αντίθετη τους φύση αποκαλύπτεται και στην προσέγγισή τους στη γλώσσα, ενώ η πρώτη τείνει να είναι κανονική, η δεύτερη είναι περιγραφική. Οι απόψεις αυτές ενσωματώθηκαν αντίστοιχα από τον Dobrovsky και τον Kopitar οι οποίοι αντιμετώπισαν ο ένας τον άλλον στον πρώιμο σλαβικό γλωσσικό ρομαντισμό.

Τα σημαντικότερα έργα του:

Fragmentum Pragense evangelii S. Marci, vulgo autographi (1778) a periodical for Bohemian and Moravian literature (1780–1787) Scriptores rerum Bohemicarum (2 vols., 1783) Geschichte der böhm. Sprache und alten Literatur (1792) Die Bildsamkeit der slaw. Sprache (1799) a Deutsch-böhm. Wörterbuch compiled in collaboration with Leschk, Puchmayer and Hanka (1802–1821) Entwurf eines Pflanzensystems nach Zahlen und Verhältnissen (1802) Glagolitica (1807) Lehrgebäude der böhmischen Sprache (1809) Institutiones linguae slavicae dialecti veteris (1822) Entwurf zu einem allgemeinen Etymologikon der slaw. Sprachen (1813) Slowanka zur Kenntnis der slaw. Literatur (1814)


Καμίλ Φλαμαριόν
Camille Flammarion by Eugène Pirou.jpg
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Camille Flammarion (Γαλλικά)
Γέννηση26  Φεβρουαρίου 1842[1][2][3]
Val-de-Meuse
Θάνατος3  Ιουνίου 1925[1][2][3]
Ζυβιζί-συρ-Ορζ
Τόπος ταφήςd:Q102234371 (48°41′36″ s. š., 2°22′21″ v. d.)[4]
Χώρα πολιτογράφησηςΓαλλία
Εκπαίδευση και γλώσσες
Μητρική γλώσσαΓαλλικά
Ομιλούμενες γλώσσεςΓαλλικά[5]
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότητααστρονόμος[6][7]
συγγραφέας[6][7][8]
αεροναύτης
συγγραφέας έργων επιστημονικής φαντασίας
ΕργοδότηςΑστεροσκοπείο του Παρισιού
Bureau des Longitudes
Αξιοσημείωτο έργοKoprník a soustava světová
Οικογένεια
ΣύζυγοςGabrielle Renaudot Flammarion (1919–1925)
Sylvie Pétiaux (1874–1919)
ΓονείςJules Flammarion και Françoise Lomon
ΑδέλφιαBerthe Flammarion
Ernest Flammarion
Anne-Marie Flammarion
ΣυγγενείςJean Vaillant (relieur) (ανιψιός)
Αξιώματα και βραβεύσεις
ΒραβεύσειςΙππότης της Λεγεώνας της Τιμής (18  Ιανουαρίου 1881)
βραβείο Ζυλ Ζανσέν (1897)
Montyon Prizes (1880)
Αξιωματικός της Λεγεώνας της Τιμής (2  Απριλίου 1912)
Ταξιάρχης της Λεγεώνας της Τιμής (12  Αυγούστου 1922)
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Ο Καμίγ Φλαμμαριόν (Camille Flammarion, 26 Φεβρουαρίου 18423 Ιουνίου 1925) ήταν Γάλλος αστρονόμος, συγγραφέας και μεγάλος εκλαϊκευτής της επιστήμης του. Το πλήρες όνομά του αναφέρεται σπανίως ως Nicolas Camille Flammarion.

Η ζωή του[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Φλαμμαριόν γεννήθηκε στο χωριό Μοντινύ λε-Ρουά (Montigny le-Roi), κοντά στη Λανγκρ (Langres) της Γαλλίας (περιοχή Ω-Μαρν (Haute-Marne)), ο πρωτότοκος γιος μιας οικογένειας με 4 παιδιά. «Είμαι γιος αγροτών, αληθινό παιδί της Φύσης», γράφει στην αυτοβιογραφία του, πράγμα που δικαιολογεί την αγάπη του για τη Φύση και κατ' επέκταση και για τις φυσικές επιστήμες.

Την πρώτη επαφή με αστρονομικό φαινόμενο την είχε στην έκλειψη Ηλίου της 9ης Οκτωβρίου 1847. Αργότερα, παρατήρησε μία άλλη μερική έκλειψη Ηλίου (28 Ιουλίου 1851) με μαυρισμένο από καπνό γυαλί. Ενθουσιάστηκε, κι όταν ο δάσκαλός του στο σχολείο του εξήγησε το φαινόμενο ο ενθουσιασμός μετατράπηκε σε βαθύ θαυμασμό. Από τότε άρχισε να ασχολείται με την Αστρονομία. Το 1853 παρατήρησε έναν κομήτη και σχεδίασε την ουρά του.

Ο πατέρας του Καμίγ, ο Ετιέν, δοκίμασε να επεκταθεί από τη γεωργία στο εμπόριο, αλλά έπεσε θύμα του συνεταίρου του και πτώχευσε. Η οικογένεια μετανάστευσε έτσι στο Παρίσι, όπου ο Καμίγ βρήκε δουλειά ως βοηθός χαράκτη (Σεπτέμβριος 1856). Είχε αρκετό ελεύθερο χρόνο ώστε να παρακολουθεί νυκτερινά μαθήματα στην «Πολυτεχνική Εταιρεία» και να γράψει πραγματεία που εκδόθηκε με τίτλο Ο Κόσμος πριν την εμφάνιση του ανθρώπου το 1858. Τον Μάιο 1858 ο Καμίγ αρρώστησε και ο γιατρός που κάλεσε εντυπωσιάσθηκε τόσο από το χειρόγραφο αυτού του έργου, ώστε πρότεινε στον διευθυντή του Αστεροσκοπείου των Παρισίων Ουρμπέν Λεβεριέ, που ήταν γνωστός του, να προσλάβει τον Φλαμμαριόν στο αστεροσκοπείο. Πράγματι, στις 24 Ιουνίου 1858 ο Καμίγ Φλαμμαριόν παρουσιάστηκε εκεί, στον αστρονόμο Puiseux, που τον ρώτησε μερικά πράγματα, έκρινε ικανοποιητικές τις απαντήσεις του και τον προσέλαβε ως μαθητευόμενο αστρονόμο.

Γρήγορα όμως ο Φλαμμαριόν απογοητεύτηκε: Ενώ ονειρευόταν να παρατηρεί τα θαύματα του ουρανού, βρέθηκε σε ένα γραφείο να κάνει χιλιάδες βαρετούς υπολογισμούς. Μελετά λοιπόν παράλληλα εντατικά και γράφει 2 έργα, το δεύτερο από τα οποία, Η πληθύς των κατοικημένων κόσμων, εκδόθηκε και γνώρισε μεγάλη επιτυχία. Πράγμα που εκνεύρισε τον αυστηρό και κακότροπο Λεβεριέ, ο οποίος κάλεσε τον νεαρό υπάλληλό του και του είπε, με ύφος που δεν άφηνε περιθώρια για συζήτηση: «Βλέπω κύριε ότι δεν σκοπεύετε να μείνετε εδώ. Είναι πολύ απλό, μπορείτε να φύγετε.»

Ο Φλαμμαριόν είδε τα όνειρά του να διαλύονται. Ωστόσο, ο Λεβεριέ είχε δημιουργήσει πολλούς εχθρούς, που συμπαραστέκονταν στα «θύματά» του. Με συστάσεις λοιπόν του Σαρλ Ντελωναί (Charles Delaunay), ο Καμίγ προσλήφθηκε στο "Bureau des Longitudes" (Γραφείο Προσδιορισμού Γεωγραφικών Μηκών) με μεγαλύτερο μισθό. Για να διεξαγάγει όμως αστρονομικές παρατηρήσεις, περίμενε ως το 1866, οπότε και νοίκιασε μια μικρή ταράτσα όπου εγκατέστησε τηλεσκόπιο διαμέτρου 11 εκατοστών. Με αυτό παρατήρησε τον Καινοφανή του Βορείου Στεφάνου.

Ο πόλεμος του 1870 έδωσε στον Φλαμμαριόν τη δυνατότητα να δείξει το παρατηρησιακό του ταλέντο, ως υπεύθυνος του στρατιωτικού παρατηρητηρίου του πύργου Muette, που διέθετε διόπτρες και τηλεσκόπια με τα οποία κανόνιζαν τις βολές του γαλλικού πυροβολικού κατά του γερμανικού, που βομβάρδιζε το Παρίσι.

Μετά το τέλος του πολέμου, ο Φλαμμαριόν συνέχισε να γράφει άρθρα και αστρονομικές εργασίες, ενώ άρχισε να δίνει και διαλέξεις. Σιγά-σιγά έγινε ευρύτερα γνωστός. Το 1873 ο υπουργός παιδείας της Γαλλίας πείθει τον Λεβεριέ να αναγνωρίσει το σφάλμα του και να επαναπροσλάβει τον Φλαμμαριόν. Με τον τρόπο αυτό ο Φλαμμαριόν επανέρχεται ως «επαγγελματίας» αστρονόμος και παρατηρεί διπλούς αστέρες. Από αυτές τις παρατηρήσεις προέκυψε το έργο του Οι διπλοί αστέρες - κατάλογος πολλαπλών αστέρων σε κίνηση (1878). Ο Φλαμμαριόν πρώτος ανακάλυψε την ιδία κίνηση του Αλντεμπαράν, αλλά και την τροχιά ενός συνοδού σε διπλό αστέρα, κάτι που τον ενέπλεξε σε διαμάχη με τον διάσημο Όττο φον Στρούβε, διευθυντή στο Αστεροσκοπείο Πούλκοβο της Ρωσίας, ο οποίος σφετερίστηκε την ανακάλυψή του.

Το κυρίως έργο του και η αναγνώριση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από το 1867 ως τον θάνατό του, ο Φλαμμαριόν παρουσίασε 60 ανακοινώσεις στη Γαλλική Ακαδημία, καλύπτοντας πολλούς κλάδους της Αστρονομίας. Μεγάλο μέρος των μελετών του παρουσιάσθηκε στο εννεάτομο έργο του Αστρονομικές μελέτες. Το 1880 κυκλοφόρησε η «Λαϊκή Αστρονομία» (Astronomie Populaire), που επισκίασε με την τεράστια επιτυχία της όλα τα άλλα έργα του. Η έκδοση ήταν πραγματικά «λαϊκή», αφού ήταν πολύ φθηνή (10 λεπτά του φράγκου), και πούλησε ένα εκατομμύριο αντίτυπα. Το επόμενο έτος (1881) το βιβλίο του Τα άστρα και τα αξιοπερίεργα του ουρανού απευθυνόταν σε όσους ήθελαν να μάθουν περισσότερα για τον ουρανό και την αστρονομική παρατήρηση. Για τους αρχάριους κυκλοφόρησε μια σύνοψη, τη Μικρή Περιγραφική Αστρονομία.

Εκείνη την περίοδο, το ουράνιο σώμα που κυρίως απασχολούσε τον ίδιο τον Φλαμμαριόν ήταν ο πλανήτης Άρης, αφού οι παρατηρήσεις του Τζιοβάνι Σκιαπαρέλι έκαναν πολλούς να πιστέψουν ότι ήταν κατοικημένος από ευφυή όντα. Οι μεταβολές στην επιφάνεια του Άρη που παρατήρησε ο Φλαμμαριόν κατά την ίδια αντίθεση, του 1876, φάνηκαν να ενισχύουν την άποψη αυτή.

Η μεγαλύτερη επιθυμία του Φλαμμαριόν ήταν να αποκτήσει ένα δικό του αστεροσκοπείο, όπου θα μπορούσε να αφοσιωθεί στις μελέτες του χωρίς περιορισμούς. Σε αυτό στάθηκε τυχερός, αφού το 1882 ο βαθύπλουτος M. Meret, θαυμαστής των έργων του, του προσέφερε έκταση στο Ζυβισύ-συρ-Ορζ (Juvisy-sur-Orge) όπου κτίσθηκε ένα αστεροσκοπείο εξοπλισμένο με τηλεσκόπιο διαμέτρου 24 cm. Από εκεί ο Φλαμμαριόν παρατήρησε την αντίθεση του Άρη το 1884. Το Αστεροσκοπείο του Ζιβισύ έγινε σύντομα τόπος αναφοράς για όλους όσους είχαν ένα έντονο ενδιαφέρον για την Αστρονομία.

Το 1882 ο Φλαμμαριόν ίδρυσε το περιοδικό L'Astronomie, που εκδίδεται μέχρι σήμερα και ήταν, μετά τη «Λαϊκή Αστρονομία», ο μεγαλύτερος σταθμός για την εκλαΐκευση της επιστήμης αυτής στο ευρύ κοινό που πραγματικά ενδιαφερόταν για αυτή. Στη συνέχεια ίδρυσε τη Γαλλική Αστρονομική Εταιρεία (Société Astronomique de France, SAF), της οποίας υπήρξε ο πρώτος πρόεδρος.

Συνολικά συνέγραψε πάνω από 50 βιβλία, τόσο εκλαϊκευτικά επιστημονικά όσο και φιλοσοφικά δοκίμια, ακόμα και μυθιστορήματα επιστημονικής φαντασίας, όπως Το τέλος του κόσμου, όπου εξιστορεί την πορεία και τον θάνατο της ανθρωπότητας μετά από 10 εκατομμύρια χρόνια, προβλέπει την τηλεόραση, την ηλιακή ενέργεια, την Ευρωπαϊκή Ένωση, κ.ά.. Υπήρξε ο πρώτος που πρότεινε τα ονόματα Τρίτων και Αμάλθεια για τους δορυφόρους αυτούς του Ποσειδώνα και του Δία.

Σήμερα η μνήμη του Φλαμμαριόν ζει κυρίως μέσα από τα εκλαϊκευτικά του έργα. Αλλά υπήρξε και ένας παραγωγικότατος ερευνητής επιστήμονας. Ο Roger des Varennes έγραψε:

«Από όλους τους αστρονόμους του 19ου αιώνα ο Φλαμμαριόν είχε τις πιο πρωτότυπες ιδέες. Και φυσικά δεν αναφέρομαι στα βιβλία του, αλλά στις επιστημονικές εργασίες του και τις ανακοινώσεις στην Ακαδημία των Επιστημών. Δημοσίευε 11 εργασίες κάθε χρόνο κατά μέσο όρο κι έτσι ο Αραγκό, ο Λεβεριέ, κ.ά. έρχονται μετά απ' αυτόν.»

Πνευματισμός και κοσμοθεωρία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Φλαμμαριόν, στην προσπάθειά του να ανιχνεύσει το μυστήριο του θανάτου, ασχολήθηκε και με τον πνευματισμό και γενικότερα με το πρόβλημα της μεταθανάτιας ζωής. Διαβάζοντας τυχαία ήδη το 1861 το Βιβλίο των πνευμάτων του πατέρα του πνευματισμού Αλλάν Καρντέκ εντυπωσιάστηκε και επικοινώνησε με τον συγγραφέα. Παρακολούθησε πολλά πειράματα του Καρντέκ με τραπέζια που μετακινούνταν από μόνα τους, κλπ.. Αντέδρασε όμως στην ερμηνεία του ότι ήταν έργο πνευμάτων των νεκρών, και ήταν βέβαιος ότι επρόκειτο για «μια διάχυτη φυσική δύναμη, που είναι ακόμα άγνωστη και ο άνθρωπος διαθέτει μέσα του, ως έκφραση της ασυνείδητης θέλησής του», όπως αναφέρει στην ογκώδη (600 σελίδων) εργασία που έγραψε για τα πνευματιστικά φαινόμενα, το Οι άγνωστες φυσικές δυνάμεις (1906). Επεχείρησε να εξηγήσει έτσι και τις εμφανίσεις φαντασμάτων.

Στα πλαίσια των σχετικών ερευνών του, ο Φλαμμαριόν με αγγελίες στις εφημερίδες ζήτησε από καθένα που είχε κάποια «μεταφυσική εμπειρία» να του γράψει γι' αυτή. Υπομονετικά, διάβασε τις χιλιάδες επιστολές που έλαβε και ξεχώρισε όσες μαρτυρίες πίστευε πως ήταν αξιόπιστες, τις οποίες έλεγξε εξονυχιστικά. Στο βιβλίο του Το άγνωστο και οι ψυχικές δυνάμεις παραθέτει δεκάδες επιστολές με εμπειρίες υπνωτισμού, τηλεπάθειας, και άλλων παραψυχολογικών φαινομένων. Ωστόσο, διατήρησε μέσα του και τη φλόγα της αμφιβολίας: όταν έκανε αυτές τις έρευνες έχασε έναν αγαπητό φίλο που του είχε υποσχεθεί ότι θα ερχόταν σε μεταθανάτια επικοινωνία μαζί του, «αλλά δεν έλαβα από αυτόν την παραμικρή εκδήλωση» γράφει ο Φλαμμαριόν στην αυτοβιογραφία του.

Στα νιάτα του ο Φλαμμαριόν απέρριπτε οποιαδήποτε υπερφυσική ύπαρξη. Στη συνέχεια πίστεψε στην ύπαρξη της ανθρώπινης ψυχής. Ο Θεός, κατά τη γνώμη του, κυβερνά τη Φύση, δρα ως ευεργετική βούληση αδιάφορη για τις ανθρώπινες περιπέτειες και ενδιαφέρεται για τη διαιώνιση της ζωής. Η ψυχή επιβιώνει μετά τον θάνατο του σώματος. Στο προαναφερθέν μυθιστόρημα του Φλαμμαριόν Το τέλος του κόσμου περιέχεται και η φιλοσοφική του θεώρηση για τον κόσμο, μια «αστρονομική φιλοσοφία».

Βασική εργογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • La pluralité des mondes habités («Η πληθύς των κατοικημένων κόσμων»), 1862.
  • Πραγματικοί και φανταστικοί Κόσμοι, 1864.
  • Lumen, 1867.
  • Récits de l'infini, 1872.
  • L'atmosphère: météorologie populaire, 1888.
  • Astronomie populaire, 1880. Μεταφράσθηκε στην αγγλική ως Popular Astronomy το 1894 και στα ελληνικά το 1899 ως Λαϊκή Αστρονομία (εκδόθηκε στην Αθήνα από τις Εκδόσεις Γεωργίου Δ. Φέξη).
  • Uranie, 1890.
  • La planète Mars et ses conditions d'habitabilité («Ο πλανήτης Άρης και οι συνθήκες κατοικησιμότητάς του») 1892.
  • La Fin du Monde («Το τέλος του κόσμου»), 1893, μυθιστόρημα αναφερόμενο σε σύγκρουση της Γης με κομήτη. Προσφάτως ανατυπώθηκε στα αγγλικά ως Omega: The Last Days of the World.
  • Ο Θάνατος και το μυστήριό του, 1921, σε τρεις τόμους.

Ονομάσθηκαν προς τιμή του[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Χαρακτηριστικό απόσπασμα έργου του[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

«Ποιο νοήμον πλάσμα, ποιο πλάσμα ικανό να αποκρίνεται συναισθηματικά σε μια όμορφη εικόνα, μπορεί να κοιτάξει το βραχόσπαρτο, ασημένιο μισοφέγγαρο που τρεμουλιάζει στον βαθυγάλαζο ουρανό ακόμα και με το μικρότερο των τηλεσκοπίων, και να μην αποκτήσει την εντονότερη ευχάριστη εντύπωση; Να μην αισθανθεί αποκομμένος από την καθημερινότητα εδώ πάνω στη γη και μεταφερμένος προς αυτό τον πρώτο σταθμό των ουράνιων ταξιδιών; Ποια σκεπτόμενη ψυχή θα μπορούσε να κοιτάξει τον λαμπρό Δία με τους τέσσερις ακολουθούντες δορυφόρους, ή τον μεγαλόπρεπο Κρόνο κυκλωμένο από τον μυστηριώδη δακτύλιό του, ή ένα διπλό άστρο που λάμπει πορφυρό και ζαφειρένιο ταυτόχρονα μέσα στην απεραντοσύνη της νύχτας, και να μη γεμίσει με ένα αίσθημα θαυμασμού; Ναι, πράγματι, αν η ανθρωπότητα - από τους ταπεινούς ξωμάχους στους αγρούς και τους εργάτες στις πόλεις μέχρι τους δασκάλους, τους επαγγελματίες, όσους έχουν φθάσει στην κορυφή της δόξας ή του πλούτου... - αν γνώριζαν ποια βαθιά εσωτερική ευχαρίστηση περιμένει αυτούς που ατενίζουν τα ουράνια, τότε η Γαλλία, όχι, ολόκληρη η Ευρώπη, θα ήταν καλυμμένη με τηλεσκόπια αντί για ξιφολόγχες, προάγοντας έτσι την παγκόσμια ευτυχία και ειρήνη.» (1880)

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Ματσόπουλου, Νίκου: «Οι Αιχμάλωτοι του Απείρου», εκδ. Κασσιόπη, Αθήνα 2000

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 διάφοροι συγγραφείς: «Enciclopedia Treccani». (Ιταλικά) Εγκυκλοπαίδεια Treccani. Institute of the Italian Encyclopaedia. 1929. Ανακτήθηκε στις 26  Φεβρουαρίου 2015.
  2. 2,0 2,1 2,2 Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας. data.bnf.fr/ark:/12148/cb11902882q. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  3. 3,0 3,1 3,2 (Αγγλικά) Internet Movie Database. nm0280992. Ανακτήθηκε στις 15  Οκτωβρίου 2015.
  4. 4,0 4,1 actu.fr/insolite/toussaint-quelles-sont-les-celebrites-enterrees-en-essonne_46091418.html.
  5. Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας. data.bnf.fr/ark:/12148/cb11902882q. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  6. 6,0 6,1 Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας, Κρατική Βιβλιοθήκη του Βερολίνου, Βαυαρική Κρατική Βιβλιοθήκη, Εθνική Βιβλιοθήκη της Αυστρίας: Gemeinsame Normdatei. Ανακτήθηκε στις 24  Ιουνίου 2015.
  7. 7,0 7,1 The Fine Art Archive. cs.isabart.org/person/146460. Ανακτήθηκε στις 1  Απριλίου 2021.
  8. «Library of the World's Best Literature». Library of the World's Best Literature.