Θύμιος Δεδούσης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Θύμιος Δεδούσης
Γέννηση 1911
Θάνατος 1947
Υπηκοότητα Ελλάδα
Σπουδές Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων
Ιδιότητα πολιτικός και στρατιωτικός
Αξίωμα μέλος της Βουλής των Ελλήνων

Ο Θύμιος Δεδούσης (1911 - 2 Απριλίου 1947) ήταν Έλληνας αξιωματικός, αντιστασιακός και βουλευτής. Πολέμησε στον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο στην περιοχή της Αλβανίας. Πήρε μέρος στην Εθνική Αντίσταση στη Στρατιωτική Ιεραρχία και στο 5/42 σύνταγμα του Δημήτρη Ψαρρού. Ήταν υπέρμαχος της ρήξης με το ΕΑΜ, καθώς και υποστήριζε έμπρακτα την επιστροφή του Βασιλιά στην Ελλάδα. Σκοτώθηκε το 1947 πολεμώντας τον Δ.Σ.Ε.

Νεανικά Χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σπούδασε στη Σχολή Ευελπίδων και έφτασε στο βαθμό του Λοχαγού Πυροβολικού, είχε ειδικευτεί στον αντιαεροπορικό πόλεμο.

Πόλεμος, προσπάθειες για Αντίσταση και Φυλάκιση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πολέμησε στο Μέτωπο της Αλβανίας. Μετά τη συνθηκολόγηση της Ελλάδας βοήθησε στη φυγάδευση στρατιωτών των συμμάχων, όταν συνελήφθη από τους Γερμανούς για μικρό χρονικό διάστημα. Καλοκαίρι του 1941 γύρισε στο χωριό του στην Τριταία Φωκίδας από όπου έφυγε καθώς αποκαλύφθηκε η προσπάθεια του για συλλογή κρυμμένων όπλων με στόχο την Αντίσταση στους κατακτητές. Κατέφυγε στην Αθήνα όπου τον Γενάρη του 1942 συλλαμβάνεται από τους Ιταλούς καραμπινιέρους. Φυλακίστηκε και βασανίστηκε για τρεις μήνες όταν πέρασε από στρατοδικείο με καταδίκη τριετούς φυλάκισης. Μεταφέρθηκε σε στρατόπεδο συγκέντρωσης στη Λάρισα όπου κρατήθηκε για περίπου ένα χρόνο. Στα μέσα του Μάη του 1943 δραπέτευσε και διέφυγε στην Αθήνα όπου και απέκτησε σύνδεση με την οργάνωση Στρατιωτική Ιεραρχία που καθοδηγούσε ο στρατηγός Παπάγος. Λαμβάνοντας οδηγίες από την οργάνωση εντάχθηκε μαζί με 20 ομοϊδεάτες αξιωματικούς στο 5/42 σύνταγμα[1] με στόχο να αντιταχθεί και στην αντιβασιλική προπαγάνδα[2]. Στις 30 Αυγούστου του 1943 έγινε η ορκωμοσία του Συντάγματος όπου το τμήμα Δεδούση έφερε ως σύμβολο το στέμμα. Με αυτό τον τρόπο δήλωνε ότι ήταν πιστό στον αυτοεξόριστο Βασιλιά. Κάτι που ήταν σε αντίθεση με την πολιτική οργάνωση της Ε.Κ.Κ.Α η οποία καθοδηγούσε το 5/42 σύνταγμα. Για αυτό το λόγο ο ταγματάρχης Φαρμάκης ξήλωσε το σύμβολο του στέμματος από τις στολές του τμήματος κάτι που θεωρήθηκε ως προσβολή.

Συγκρούσεις με τον ΕΛΑΣ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά την διάρκεια των εμφύλιων συγκρούσεων του ΕΔΕΣ με τον ΕΛΑΣ στο τέλος του 1943, το 5/42 σύνταγμα κρατάει ουδέτερη φιλοελασίτικη στάση. Ο Θύμιος Δεδούσης έχει αντίθετη στάση, και κηρύσσει στα χωριά που περιοδεύει ανοιχτά τη μάχη κατά του κομμουνισμού[3][4] ενώ έφτασε πλήρως οπλισμένος σε σύσκεψη του 5/42 και με προσωπική συνοδεία, στρέφοντας το όπλο του στα στελέχη του 5/42 και στον Ψαρρό τους έβρισε και τους αποκάλεσε προδότες του στέμματος.

Ο Θύμιος Δεδούσης έλεγχε 100 αντάρτες του 5/42, ενώ μαζί με άλλους 20 αξιωματικούς ήταν μέλη της Στρατιωτικής Ιεραρχίας. Ανάλογων πεποιθήσεων ο ταγματάρχης Γιώργος Καπεντζώνης που έλεγχε 200 αντάρτες.

Μετά από διάφορες αντιμαχίες με τον ΕΛΑΣ, στις 23/2/1944 ο Θύμιος Δεδούσης επικεφαλής ομάδας αξιωματικών του 5/42 αποκήρυξαν την πολιτική οργάνωση Ε.Κ.Κ.Α καθώς ζήτησαν την αναγνώριση της κυβέρνησης της Μ.Ανατολής και του Βασιλιά : Οι αξιωματικοί, υπαξιωματικοί και αντάρτες του 5/42 συντάγματος Ευζώνων διακηρύσσουν προς όλα τα σημεία ότι δεν εννοούν να γίνουν όργανα οιασδήποτε, οθενδήποτε προερχόμενης πολιτικής εκμεταλλεύσεως και συνεπώς αποκηρύσσουν κάθε οργάνωσιν που εμφανίζεται κηδεμονεύουσα το 5/42 αλλά αντιλαμβάνονται το Σύνταγμα 5/42 και συνεπώς και εαυτούς ως όργανα μόνον των στρατιωτικών απελευθερωτικών συμφερόντων, ως αυτά θα τα καθορίσει το Στρατηγείο Μέσης Ανατολής, ο Βασιλεύς και η κυβέρνησίς του, ζητούν δε, αναφερόμενοι εις το Στρατηγείο Μέσης Ανατολής εις τον Βασιλέα και την κυβέρνησίν του, όπως τεθεί αμέσως το Σύνταγμα 5/42 εις άμεσον εξάρτησιν εκ του Στρατηγείου Μέσης Ανατολής. Τέλος, αποκηρύσσουν την λεγόμενην οργάνωσιν ΕΚΚΑ, προς την οποίαν και τους σκοπούς της ουδέν συνδέει τους αξιωματικούς, υπαξιωματικούς και αντάρτας, αφοσιωμένους στρατιωτικώς μόνον και μόνον εις το Στρατηγείον Μέσης Ανατολής, τον Βασιλέα και την κυβέρνησίν του. Ενώ στο υστερόγραφο του υπομνήματος του έδειχνε ως κύριο υπεύθυνο της κατάστασης τον αντισυνταγματάρχη Κωνσταντίνο Λαγγουράνη. Επίσης δεν υπάκουε στις διαταγές του συνταγματάρχη Ψαρρού ενώ τον προσέβαλε. Η αποκήρυξη της Ε.Κ.Κ.Α θεωρήθηκε ως εσωτερικό πραξικόπημα[5]. Οι μικροσυγκρούσεις με τον ΕΛΑΣ συνεχίστηκαν με αποκορύφωμα την εκτέλεση του Κωνσταντίνου Βάρσου υπεύθυνου του Εφεδρικού ΕΛΑΣ της περιοχής από το τμήμα Δεδούση. Η κατάσταση δυναμιτίστηκε και ο ΕΛΑΣ ζήτησε την παράδοση του Θύμιου Δεδούση για να δικαστεί από στρατοδικείο κάτι που δεν έγινε αποδεκτό γιατί έτσι και αλλιώς ο Ψαρρός δεν έλεγχε το σύνταγμα του, αντίθετα ο Δεδούσης είχε τη δύναμη να τον συλλάβει. Επιπρόσθετα μετά από μικροσυγκρούσεις αφοπλίστηκαν και άλλοι εφεδροελασίτες που είχανε ένα νεκρό[6].

Ο ΕΛΑΣ εξαπέλυσε επίθεση κατά του 5/42(η επονομαζόμενη 3ή διάλυση) το οποίο και διέλυσε. Ο Δεδούσης μετά από πορεία, κατάφερε να φθάσει στην Αθήνα. Ορισμένες αναφορές προερχόμενες από εχθρικές προς αυτόν πηγές συμμετείχε για ένα διάστημα σε τάγμα ασφαλείας [7] κάτι το οποίο είναι αναληθές καθώς συνελήφθη και φυλακίστηκε ξανά από τους Γερμανούς στα τέλη Αυγούστου 1944 όπου και βασανίστηκε στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου[8].

Δεκεμβριανά και Εμφύλιος πόλεμος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Συμμετείχε στα Δεκεμβριανά ως διοικητής του 3ού Λόχου του 144 Τάγματος Εθνοφυλακής. Στις εκλογές του 1946 παραιτήθηκε από αξιωματικός του Ελληνικού Στρατού για να κατέβει υποψήφιος και τελικά εκλέχθηκε βουλευτής Φθιωτιδοφωκίδος με το Λαϊκό κόμμα. Με το ξέσπασμα του Ελληνικού Εμφυλίου, ζήτησε να πολεμήσει τον ΔΣΕ συγκροτώντας ένοπλο σώμα εκατό ατόμων Μ.Α.Υ και χωροφυλάκων. Στις 2 Απριλίου 1947 σκοτώθηκε σε ένοπλη σύγκρουση στο Λιδωρίκι από τμήμα του ΔΣΕ υπό τον Περικλή[9]. Κηδεύτηκε δημοσία δαπάνη στην Αθήνα.

Πηγή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Θύμιος Δεδούσης, ο εθνομάρτυς αγωνιστής Λοχαγός - βουλευτής: Μάιος 1941 - Απρίλιος 1947, Δεδούσης Ιωάννης, Εκδόσεις Πελασγός 2003

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Ενα φιλόδοξο εγχείρημα που απέτυχε Του Αργυρη Μαμαρελη, εφημερίδα Καθημερινή
  2. ΣΤΕΜΜΑ ΚΑΙ ΣΒΑΣΤΙΚΑ τόμος β', Χάγκεν Φλάισερ Το Βήμα βιβλιοθήκη, σελ 35-36
  3. Η ΕΚΚΑ, ΤΟ 5/42 ΚΑΙ Η ΕΜΦΥΛΙΑ ΣΥΓΓΡΟΥΣΗ Το παρακάτω άρθρο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό ΙΣΤΟΡΙΚΑ της εφημερίδας ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, τεύχος 110, σελ. 33-37, 22 Νοεμβρίου 2001 του ΦΟΙΒΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗ, δημοσιογράφου-ερευνητή
  4. ΣΤΕΜΜΑ ΚΑΙ ΣΒΑΣΤΙΚΑ τόμος β, ό.π σελ 35
  5. Ιστορία της Ελλάδας του 20ού αιώνα, Τόμος Γ', Μέρος Β' Κατοχή - Αντίσταση, 2007, εκδόσεις Βιβλιόραμα σελ 45
  6. Χαριτόπουλος Διονύσης (2003). Άρης ο αρχηγός των ατάκτων, εκδ. Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα, σελ 521
  7. Άρης Βελουχιώτης: Το χαμένο αρχείο, άγνωστα κείμενα Η στάση της ηγεσίας του ΚΚΕ απέναντι στον Άρη Βελουχιώτη, 1941-1945 Γρηγόρη Φαράκου, Ελληνικά Γράμματα, 1998
  8. LSE June 21, 2003 Title “The Special Operations Executive in Greece 1941-1944: The case of the 5/42 Regiment of Evzones” By Argyrios Mamarelis page 221
  9. Ο δρόμος είναι άσωτος, Γιώργος Χουλιάρας (Περικλής) , ο Εμφύλιος σε Α' Ενικό, ΒΗΜΑμαρτυρίες 2011,σελ 87