Η Φόνισσα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Η Φόνισσα
Συγγραφέας Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης
Γλώσσα Ελληνική
Είδος Κοινωνικό μυθιστόρημα
Ημερομηνία δημοσίευσης 1903

Η Φόνισσα είναι νουβέλα του συγγραφέα Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη. Πρόκειται για το δεύτερο συγγραφικό έργο του και θεωρείται ένα από τα κορυφαία της νεοελληνικής λογοτεχνίας. Είναι γραμμένο στην καθαρεύουσα και αποτελείται συνολικά από 17 κεφάλαια. Δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά στο περιοδικό «Παναθήναια» σε συνέχειες από τον Ιανουάριο ως τον Ιούνιο του 1903, έχοντας τον υπότιτλο «κοινωνικόν μυθιστόρημα». Η πλοκή του έργου εκτυλίσσεται στην ιδιαίτερη πατρίδα του συγγραφέα, τη Σκιάθο.

Πλοκή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κεντρικόν πρόσωπον της ιστορίας είναι η Φραγκογιαννού, μία ηλικιωμένη χήρα, η οποία έζησε μίαν βασανισμένην ζωήν ως παιδίον, ως σύζυγος, ως μήτηρ και ως τήθη, μαθημένη πάντα να υπηρετή χωρίς αντιρρήσεις τους ανθρώπους του περιβάλλοντός της. Η πείρα τής δίδαξε ότι η ζωή διά μίαν γυναίκα είναι γεμάτη βάσανα και η θεωρία της ήτον ότι η γέννησις ενός κοριτσίου δεν φέρνει τίποτα άλλον παρά δυστυχίαν, όχι μόνον στο ίδιον το παιδίον, αλλά και στην οικογένειάν του, ιδίως αν είναι φτωχή.

Μίαν εσπέραν καθώς ξενυχτάει στην κούνιαν της άρρωστης νεογέννητης εγγονής της, περνούν από το μυαλόν της όλαι αι δύσκολαι στιγμαί της ζωής ην έζησε. Το μυαλόν της θολώνει και σκοτώνει το βρέφος προκαλώντας του ασφυξία, ενώ ο θάνατος θεωρείται από τον γιατρόν φυσιολογικός. Αν και αρχικά νιώθει τύψεις, κατά βάθος δεν μετανιώνει διά την πράξιν της. Αντίθετα, τής γίνεται έμμονη ιδέα ότι η μοίρα την έχει τάξει να σώσει τον κόσμον απαλάσσοντάς τον από μικρά κορίτσια.

Τα επόμενα εγκλήματά της έχουν διά θύματα τρία μικρά αθώα κοριτσάκια, χωρίς πλέον καθόλου τύψεις, αλλά και χωρίς να είναι εις θέσην να συνειδητοποιήσει το κακόν που έχει κάμει. Η χωροφυλακή την υποψιάζεται και αποφασίζει να την συλλάβη, με αφορμήν όμως έν έγκλημα που δεν έχει διαπράξει. Έν κοριτσάκιον πνίγηκε μέσα εις έν πηγάδιον και κοντά του βρισκόταν η Φραγκογιαννού. Αν και ευχήθηκε να πνιγεί το παιδίον, η ίδια ποτέ δεν το έσπρωξε.

Στην προσπάθειάν της να ξεφύγη από τους χωροφύλακες, η Φραγκογιαννού αποφασίζει να καταφύγη στο ερμητήριον ενός ασκητή και να του εξομολογηθή τα αμαρτήματά της. Την στιγμήν όμως που προσπαθεί να ξεπεράση έν στενόν πέρασμα, η παλίρροια την προλαβαίνει και η γερόντισσα πεθαίνει, ανάμεσα στην ανθρώπινην και την θείαν δίκην.

Το βιβλίο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το βιβλίο έχει δεχθεί μία σειρά αναλύσεων τόσο από λογοτεχνικής , όσο και από εγκληματολογικής και ποινικής προσεγγίσεως σύμφωνα με τα περισσότερα συγγράμματα του Παπαδιαμάντη . Ο τρόπος που ο συγγραφέας προσπάθησε να διεισδύσει στην ψυχήν της ηρωίδος θεωρήθηκε μοναδικός, την στιγμήν που παράλληλα μεταφέρεται στον αναγνώστη ο ευρύτερος περίγυρος του νησιού, η θέση της γυναικός στην μικράν κοινωνίαν και αι αντιθέσεις μεταξύ των φτωχών χωρικών και των αρχόντων της εποχής.

Η νουβέλα έχει ανεβή και στην σκηνήν ως θεατρική παράσταση, έχοντας δεχθεί μία σειρά διασκευών από πολλούς Έλληνες σκηνοθέτες. Το 1974 γυρίστηκε ως κινηματογραφική ταινία, εις σκηνοθεσίαν του Κώστα Φέρρη, με πρωταγωνίστριαν τη Μαρία Αλκαίου. Το 2014 ανέβηκε στην σκηνήν και ως όπερα από την Εθνική Λυρική Σκηνή.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Η Φόνισσα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη σε ελεύθερο ψηφιακό βιβλίο