Ζάκρος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Ζάκρος
Palace of Zakros ruins.jpg
Θέση στην ευρύτερη περιοχή
Θέση στην ευρύτερη περιοχή
Περιοχή Αρχαία Κρήτη
Συντεταγμένες 35°5′53″N 26°15′41″E / 35.09806°N 26.26139°E / 35.09806; 26.26139Συντεταγμένες: 35°5′53″N 26°15′41″E / 35.09806°N 26.26139°E / 35.09806; 26.26139
Άποψη της Κάτω Ζάκρου

Η Ζάκρος είναι χωριό στην ανατολική ακτή της Κρήτης.Είναι ένα παραδοσιακό αγροτικό χωριό (με μόνιμο πληθυσμό 640 άτομα - εθνική απογραφή του 2011) βυθισμένο σε ελαιόδενδρα (τα οποία είναι ο κύριος πλούτος του) και περιτριγυρισμένο από έρημα άνυδρα βουνά σε ένα τοπίο με έντονες αντιθέσεις και σίγουρα τουριστικού ενδιαφέροντος.

Διοικητικά υπάγεται στον δήμο Σητείας του νομού Λασιθίου.

Στην περιοχή Κάτω Ζάκρος βρίσκονται τα ερείπια της αρχαίας Μινωικής πόλης της Ζάκρου και αποτελούν σήμερα σημαντικό αρχαιολογικό χώρο του Μινωικού πολιτισμού. Θεωρείται ότι υπήρξε ένα από τα τέσσερα κύρια διοικητικά κέντρα των Μινωιτών, ενώ το προστατευμένο λιμάνι της και η στρατηγική της θέση την κατέστησαν εσημαντικό εμπορικό κέντρο για το εμπόριο προς τα ανατολικά.

Το ανάκτορο της Κ Ζάκρου, το οποίο κτίστηκε το 1900 π.Χ. περίπου, ξανακτίστηκε το 1600 π.Χ περίπου και καταστράφηκε το 1450 π.Χ μαζί με τα υπόλοιπα κύρια κέντρα του Μινωικού πολιτισμού. Σήμερα τα ερείπια του παλατιού είναι εμφανή και επισκέψιμα, καθιστώντας τη Ζάκρο δημοφιλή τουριστικό προορισμό.

Γεωγραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Ζάκρος ,το χωριό απέχει απο την Κάτω Ζάκρο που ειναι δίπλα στην θάλασσα ,περίπου οκτώ χιλιόμετρα ασφαλτοστρωμένου δρόμου.. Ένα φαράγγι, γνωστό ως το «Φαράγγι των νεκρών» ξεκινά απο την Ζάκρο (επάνω) και φθάνει στην Κ Ζάκρο λίγο πριν το κάτω τμήμα της αρχαίας πόλης και φέρει το όνομά του από τους πολυάριθμους τάφους συλημένους και ασύλητους που βρέθηκαν στις σπηλιές κατά μήκος των πλευρών του.Το μονοπάτι που περνά μέσα από το φαράγγι και οδηγεί στην Κάτω Ζάκρο είναι σημαντικό για ένα επιπλέον λόγο, πέρα από την αρχαία ιστορία του και το όμορφο τοπίο του με τις πολλές σπηλιές. Είναι το τελευταίο τμήμα από το Ευρωπαικό μονοπάτι Ε4, που ξεκινάει απο την Πορτογαλία, διασχίζει τη νότια Μεσόγειο, την Ελλάδα από βορρά προς νότο και την Κρήτη από τα δυτικά προς τα ανατολικά για να καταλήξει στην Κάτω Ζάκρο.

Η Πάνω Ζάκρος απέχει 38 χιλιόμετρα από τη Σητεία .Περίπου 8 απ την Κ Ζάκρο. Ο δρόμος περνάει από το Παλαίκαστρο όπου και στη συνέχεια κατευθύνεται νότια. Το σημερινό δημοτικό διαμέρισμα της Ζάκρου περιλαμβάνει τους οικισμούς Κάτω Ζάκρος, Αδραβάστοι, Αζοκέραμος, Κελλάρια, Κλησίδιον, Άγιος Γεώργιος και Σφάκα.

Το Σπήλαιο των Πελεκητών είναι ένα από τα μεγαλύτερα σπήλαια της Ανατολικής Κρήτης, μέγιστο μήκος 310μ. Το μεγάλο μέγεθός του, ο πλούσιος σταλακτιτικός και σταλαγμιτικός του διάκοσμος και οι θεαματικοί ογκόλιθοι κάνουν το σπήλαιο μοναδικό στο νησί. Βρίσκεται σε κρυμμένο καλά μέσα στα γυμνά βράχια του άγριου τοπίου της Κ Ζάκρου. Η είσοδος του σπηλαίου βρίσκεται σε απόσταση 5 χιλιομέτρων βορειοανατολικά της Κάτω Ζάκρου, στην περιοχή Πελεκητά ή Συκιά. χρειάζεται είτε μία ώρα περπάτημα από την Κάτω Ζάκρο ή ένα τέταρτο αν το προσεγγίσει από την θάλασσα, πάνω στο μονοπάτι Ε4.

Πλησίον του σπηλαίου, βρίσκεται το αρχαίο νταμάρι , με εμφανή τα σημεία εξορύξεων των γωνιασμένων δομικών στοιχείων που κτίστηκε το ανάκτορο της Κ Ζάκρου.

Αρχαιολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Ζάκρος ανασκάφηκε πρώτη φορά από τον Ντ. Χόγκαρθ της Βρετανικής Αρχαιολογικής Σχολής Αθηνών οπότε και αποκαλύφθηκαν δώδεκα σπίτια, όμως η ανασκαφή σταμάτησε χωρίς να φθάσει στο κυρίως ανάκτορο. Το 1961 ο Νικόλαος Πλάτων ξεκίνησε εκ νέου την ανασκαφή( μετά απο ευρήματα χωρικών κατά την καλλιέργεια της γης) και ανακάλυψε το Ανάκτορο της Ζάκρου. Στον χώρο ανακαλύφθηκαν επίσης αγγεία[1] καθώς και αργιλικές πλάκες με επιγραφές σε Γραμμική Α[2].Το θησαυροφυλάκιο βρέθηκε ασύλητο, βρέθηκαν τάλαντα χάλκινα. Σημεία φωτιάς χωρίς ανθρώπινα θύματα. Δεξαμενες καθαρμών με πηγαίο νερό.

Ο προσανατολισμός του Ανακτόρου , κεντρική αυλή , ιερό ιδιος με τα αλλα ανακτορικα συγκροτήματα της Κρήτης.

Πλήθος ευρημάτων δηλούν μεγάλη ευμάρεια και πλούτο , όπως και υψηλό επίπεδο χρυσοχοΐας, αγγειοπλαστικής και μεταλλουργίας.

Εικάζεται μάλιστα ότι εδώ βρισκόταν μία από τις σημαντικές βάσεις του μινωικού στόλου στην Κρήτη. Η Ζάκρος μας χάρισε μερικά από τα ωραιότερα δείγματα της μινωικής τέχνης. Ο πλούτος των ευρημάτων, αλλά και οι σπάνιες πρώτες ύλες από τις οποίες ήταν φτιαγμένα, όπως το ελεφαντοστό, η φαγεντιανή και ο χαλκός, μαρτυρούν το εύρος και το δυναμισμό της οικονομίας του ανακτόρου της Ζάκρου, αλλά και τη σημασία του ως διοικητικό και λατρευτικό κέντρο της περιοχής.

Στο αρχαιολογικό μουσείο της Σητείας όπως και στου Ηρακλείου τα ευρήματα αδιάψευστοι μάρτυρες τη ευμάρειας και του πλούτου , όπως και της υψηλής τέχνης και τεχνικής.

Όταν ο αρχαιολόγος Ν. Πλάτωνας ανακάλυψε την Κάτω Ζάκρο, ανέσυρε από το πηγάδι του ανακτόρου βρώσιμες ελιές συντηρημένες μερικούς αιώνες μέσα σε πήλινο κύπελλο, ως προσφορά στους θεούς …

Τέλος ανακαλύφθηκε αρχαίος λαβύρινθος όμοιος με αυτούς της Κνωσού και της Φαιστού[3][4].

Η Μινωική Έπαυλη της Άνω Ζάκρου εντοπίστηκε το 1965 από τον Ν. Πλάτωνα και τον Ι. Σακελλαράκη. Ήταν αγροτική έπαυλη με πλήρεις εγκαταστάσεις για παραγωγή οίνου, πολύ παρόμοιες με τις σημερινές, και μεγάλους πίθους για το κρασί. Το πιεστήριο εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Σητείας.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Η χρονιά των ανασκαφών, Ιστορικό Λεύκωμα 1961, σελ. 139, Καθημερινή (1997)
  2. Jan G. P. Best and Fred Woudhuizen, Lost Languages from the Mediterranean, 1989, Brill Archive ISBN 90-04-08934-9
  3. Rodney Castleden (1990) The Knossos Labyrinth: A New View of the 'Palace of Minos' at Knosos, Routledge ISBN 0-415-03315-2
  4. C.Michael Hogan, Knossos Fieldnotes, The Modern Antiquarian (2007)

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Zakros της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).