Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Θέογνις ο Μεγαρεύς»

Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
μ
 
Ο ποιητής κακίζει την νέα μορφή διακυβέρνησης, καταγγέλει την ηθική απαξία των απλών πολιτών και υποδεικνύει το ρόλο του χρήματος στη διάβρωση των ηθών. Αυτή η τελευταία πτυχή είναι χρήσιμη αφενός μεν για τη χρονολογική εξακρίβωση της εισαγωγής του χρήματος ως ανταλλακτικού μέσου στην αρχαϊκή εποχή, αφετέρου δε λόγω του ότι ο δημιουργός μας δίνει την οπτική γωνία της έως τότε άρχουσας τάξης των γαιοκτημόνων. Το [[χρήμα]] επέφερε το δανεισμό, την είσπραξη [[τόκος|τόκου]], τη συσσώρευση πλούτου από άκληρους απλούς πολίτες που στη συνέχεια χρησιμοποίησαν τη νεοαποκτηθείσα οικονομική τους δύναμη για να προσχωρήσουν στη νομή της εξουσίας. Σε μια κοινωνία όμως που ο {{πολυτονικό|''ἐσθλός''}}<ref>Liddell H. G., Scott R. A Greek-English Lexicon revised and augmented throughout by Sir Henry Stuart Jones with the assistance of Roderick McKenzie, Oxford, Clarendon Press, 1940 : [http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aalphabetic+letter%3D*e%3Aentry+group%3D261%3Aentry%3De%29sqlo%2Fs <ἐσθλός>]</ref> (αριστοκράτης) σημαίνει "ηθικός και καλός", ενώ ο ''κακός''<ref>Liddell H. G., Scott R. A Greek-English Lexicon revised and augmented throughout by Sir Henry Stuart Jones with the assistance of Roderick McKenzie, Oxford, Clarendon Press, 1940 : [http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aalphabetic+letter%3D*k%3Aentry+group%3D16%3Aentry%3Dkako%2Fs <κακός>]</ref> σημαίνει "ταπεινής καταγωγής", η δημιουργία μεσαίας τάξης δεν μπορεί να συμβεί απρόσκοπτα και ο Θέογνις προσωποποιεί αυτή την αντίδραση. Το αντιθετικό αυτό δίπολο αποτελεί ένα από τα κυριότερα μοτίβα του ποιητή<ref>Jaeger, W., Paideia: the ideals of Greek culture, Τόμος 1, Oxford University Press US, 1986:[http://books.google.gr/books?id=irH1HHF-NmoC&lpg=PA190&ots=YE_OkFszjM&dq=theognis%20posterity&pg=PA198#v=onepage&q=&f=false σ. 198]</ref>. Παρόμοιες εννοιολογικές συνδέσεις απαντώνται και σε άλλες γλώσσες, αλλά στο Θέογνι αποτελεί τη βάση από την οποία ξεκινά για να εκφωνήσει το δικό του λόγο περί ηθικής. Με τις ελεγείες του, αποτυπώνει το αριστοκρατικό ιδεώδες σχετικά με το «{{πολυτονικό|πῶς δεῖ εἴναι}}» ο άνθρωπος, καθιστώντας το κοινό κτήμα των Ελλήνων της εποχής του, λίγο πριν η κοινωνική του ομάδα τεθεί στο περιθώριο των πολιτικών εξελίξεων. Ο παραινετικός του λόγος που έχει σαφή στόχο τη διδασκαλία του Κύρνου, και κατ' επέκταση του ακροατή ή αναγνώστη, αποτελεί ίδιον των αποκαλουμένων γνωμικών ποιητών, με τον [[Σόλων ο Αθηναίος|Σόλων]]α και τον [[Τυρταίος|Τυρταίο]]<ref>Chambers's encyclopaedia: a dictionary of universal knowledge for the people, Τόμος 4, W. and R. Chambers, 1862 [http://books.google.gr/books?id=pgsbAAAAYAAJ&dq=theognis%20solon%20tyrtaeus%20gnomic&lr=&as_brr=3&pg=RA1-PA801#v=onepage&q=&f=false σ. 801]</ref> να εμπίπτουν επίσης σε αυτή την κατηγορία. Δεν αποκλείεται μάλιστα, εαν ο ποιητής είχε ζήσει έναν αιώνα αργότερα, να είχε επιλέξει τον πεζό λόγο για την έκφραση της σκέψης του<ref>Encyclopedia Britannica, Volume V26, 1911, σ. 772</ref>. Στη σύγχρονη εποχή φαντάζει ως νομοθέτης<ref>Percy W. A., Pederasty and Pedagogy in Archaic Greece, University of Illinois Press, 1998: [http://books.google.gr/books?id=TCvoj1efp8UC&lpg=PA131&ots=YhS5r-k2Yn&dq=Cyrnus%20theognis&pg=PA131#v=onepage&q=&f=false σ. 131]</ref>, όπως πράγματι υπήρξε ο πρώτος από τους δύο που μόλις αναφέρθηκαν μαζί με τον Σπαρτιάτη [[Λυκούργος (νομοθέτης)|Λυκούργο]]. Όλοι τους σκιαγράφονται ως αποκομμένοι από το πνεύμα της εποχής της πόλης τους, στην οποία προσφέρουν έναν ηθικό κώδικα και ακολουθούν το δρόμο της εκούσιας ή ακούσιας εξορίας<ref>Farenga V., Citizen and self in ancient Greece:individuals performing justice and the law, Cambridge University Press, 2006: [http://books.google.gr/books?id=qQfpIXaO2NoC&lpg=PA305&dq=theognis%20lycurgus&lr=&as_brr=3&pg=PA305#v=onepage&q=&f=false σ. 305]</ref>.
[[Αρχείο:DSC00286 - Theognis kalos -550-525 a.C.- - Foto di G. Dall'Orto.jpg|thumb|leftright|250px|''«Θέογνις καλός νε Δία»'', Επιγραφή σε κρατήρα του 1<sup>ου</sup> μισού του 6<sup>ου</sup> αιώνα{{Ref_label|C|γ|none}}. Σικελία, Μουσείο του Παλέρμο, G. Dall'Orto]]
Η έτερη βασική θεματική του έργου του Θέογνι είναι ο ομοφυλοφιλικός έρωτας. Οι στίχοι του έχουν χαρακτηριστεί<ref>
Crompton, L.,''Homosexuality & Civilization'', Harvard University Press, 2006 : [http://books.google.gr/books?id=TfBYd9xVaXcC&lpg=PA23&ots=OoqLSyhteJ&dq=theognis%20homosexual&pg=PA23#v=onepage&q=&f=false σ. 23]</ref> ως «''το πλέον ουσιώδες γραπτό κείμενο της αγάπης μεταξύ ομοφύλων που σώζεται από τον [[6ος αιώνας π.Χ.|έκτο αιώνα π.Χ.]]''». Ειδικότερα το δεύτερο βιβλίο (στιχ.1231-1389), είναι αφιερωμένο στον έρωτα και δη τον παιδεραστικό, με τον δημιουργό να εκθέτει όλο το φάσμα των συναισθημάτων του για τον Κύρνο: Από την αγωνία που συνοδεύει την επιθυμία του για εκείνον και την ευθυμία που επέρχεται όταν αυτή ικανοποιηθεί, μέχρι τη ζήλεια μπροστά στην ύπαρξη άλλων προσώπων και τον τελικό συμβιβασμό με την απώλεια. Σε αυτό εμπεριέχονται και οι στίχοι που αντανακλούν το πνεύμα της εποχής<ref>Neill, J., ''The Origins and Role of Same-Sex Relations in Human Societies'', McFarland, 2008[http://books.google.gr/books?id=1ha9GgWNmy0C&lpg=PT152&ots=MJKxoboVBi&dq=theognis%20homosexual&pg=PT152#v=onepage&q=&f=false σ. 144]</ref>:''« Το να αγαπάς ένα νεαρό, το να τον έχεις, το να τον χάνεις, όλα είναι καλά. Πιο εύκολο είναι να τον βρεις παρά να τον απολαύσεις. Ατέλειωτη λύπη προκύπτει από αυτό και ατέλειωτη χαρά: Αλλά ακόμα κι έτσι, κάτι το καλό υπάρχει σ'αυτό.»''(στιχ. 1369-1372).
11.858

επεξεργασίες

Μενού πλοήγησης