Γουλιέλμος Ε΄ της Οράγγης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Γουλιέλμος Ε΄ της Οράγγης
William V, Prince of Orange - Bone 1801.jpg
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Willem V van Oranje-Nassau (Ολλανδικά)
Γέννηση8  Μαρτίου 1748[1][2][3][4][5]
Χάγη
Θάνατος9  Απριλίου 1806[1][2][3][4][5]
Μπράουνσβαϊγκ
Τόπος ταφήςNieuwe Kerk Delft
Χώρα πολιτογράφησηςΟλλανδία
ΘρησκείαΚαλβινισμός
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταπολιτικός
συλλέκτης τέχνης[6]
Οικογένεια
ΣύζυγοςΒιλελμίνη της Πρωσίας (1751-1820)
ΤέκναΓουλιέλμος Α΄ της Ολλανδίας
Princess Louise of Orange-Nassau
Φρειδερίκος της Οράγγης-Νασσάου
ΓονείςΓουλιέλμος Δ΄ της Οράγγης και Άννα της Μεγάλης Βρετανίας
ΑδέλφιαCaroline of Orange-Nassau
ΟικογένειαHouse of Orange-Nassau
Στρατιωτική σταδιοδρομία
Βαθμός/στρατόςστρατηγός/
Αξιώματα και βραβεύσεις
ΑξίωμαMonarch of the Netherlands
Θυρεός
Blason ville fr Orange (Vaucluse).svg
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Ο Γουλιέλμος Ε΄, ολλανδ. Willem V (8 Μαρτίου 1748 - 9 Απριλίου 1806) από τον Οίκο του Νασσάου ήταν πρίγκιπας της Οράγγης (1751-1806) και ο τελευταίος κυβερνήτης (stadtholder) της Ολλανδικής Δημοκρατίας (1751-1795/1806).

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Γουλιέλμος-Μπατάβους γεννήθηκε στη Χάγη και ήταν ο μόνος γιος του Γουλιέλμου Δ΄ πρίγκιπα της Οράγγης και κυβερνήτη των Ηνωμένων Επαρχιών και της Άννας των Γουέλφων-Ανοβέρου, κόρης του Γεωργίου Β΄ της Βρετανίας. Το 1751 απεβίωσε ο πατέρας του και ο 3ετής Γουλιέλμος Ε΄ τον διαδέχθηκε με αντιβασιλεία τη μητέρα του. Όταν η Άννα απεβίωσε το 1759, τη διαδέχθηκε στην αντιβασιλεία η μητέρα του πατέρα του, η Μαρία-Λουίζα του Έσσε-Κάσσελ και όταν και αυτή απεβίωσε το 1765, τη διαδέχθηκε η μεγαλύτερη αδελφή του Καρολίνα. Επίσης στην αντιβασιλεία συμμετείχε και ο στρατάρχης Λουδοβίκος-Ερνέστος των Γουέλφων του κλάδου Μπράουνσβαϊκ-Βολφεμπύτελ ως προσωπικός σύμβουλος.

Κυβερνήτης της Ολλανδίας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1752 έγινε ιππότης του Τάγματος της Περικνημίδος. Το 1766 ενηλικιώθηκε και ανέλαβε κυβερνήτης (stadtholder) και γενικός Διοικητής του Στρατού της Ολλανδίας. Έγινε συλλέκτης Τέχνης και η συλλογή του στη Γκαλερί πρίγκιψ Γουλιέλμος Ε΄ ήταν ανοικτή για το κοινό. Στον Πόλεμο για την Αμερικανική Ανεξαρτησία (1775-83) κράτησε ουδετερότητα. Η φιλο-Αμερικανική μερίδα προσπάθησε να σύρει την κυβέρνηση στον Πόλεμο, αλλά ο Γουλιέλμος Ε΄ το απέτρεψε· η σύζυγός του Βιλεμίνα ήταν 2η εξαδέλφη του Γεωργίου Γ΄ της Βρετανίας. Ωστόσο τα πράγματα εξελίχθηκαν έτσι, ώστε η χώρα να εμπλακεί στον Β΄ Αγγλο-Ολλανδικό Πόλεμο (1780-84). Η απροετοίμαστη Ολλανδία τελικά αναγκάστηκε να παραχωρήσει μερικά εδάφη στη Βρετανία.

Το 1783 με τη Συνθήκη των Παρισίων ανακηρύχθηκε η Ανεξαρτησία των Αμερικανικών Πολιτειών από τη Βρετανία του Γεωργίου Γ΄ και στην Ολλανδία η ανησυχία κατά της κυριαρχίας του Γουλιέλμου Ε΄ αυξανόταν. Μία ομάδα νεαρών επαναστατών, οι Πατριώτες, αμφισβητούσαν όλο και περισσότερο την εξουσία του. Το 1785 ο Γουλιέλμος Ε΄ άφησε την Χάγη, που ήταν πολιτικό κέντρο και μετέβη ανατολικότερα στο Γκέλντερς. Το επόμενο έτος χρειάστηκε να στείλει στρατό για να σταματήσει τον Χέρμαν Βίλεμ Ντάεντελς, που διοργάνωνε την ανατροπή των Συμβουλίων των πόλεων. Όταν το 1787 η σύζυγός του προσπάθησε να ταξιδέψει στη Χάγη, τη σταμάτησε πολιτοφυλακή, τη μετέφερε σε αγρόκτημα και την έκανε να επιστρέψει στο Γκέλντερς. Αυτό ήταν προσβολή για τη Βιλελμίνα και ο αδελφός της Φρειδερίκος Γουλιέλμος Β΄ της Πρωσίας έστειλε στρατό εναντίον των αντιφρονούντων. Τότε οι Πατριώτες κατέφυγαν στη Βόρεια Γαλλία, στο ολλανδόφωνο Σαιντ-Ομέρ, όπου υποστηρίχθηκαν από τον Λουδοβίκο ΙΣΤ΄ της Γαλλίας.

Εξόριστος στη Βρετανία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με τη Γαλλική Επανάσταση, ο Γουλιέλμος Ε΄ συμμετείχε στον Πρώτο Συνασπισμό εναντίον της Επαναστατημένης Γαλλίας το 1793. Στην αρχή νικούσε στη Φλάνδρα, αλλά το επόμενο έτος απειλήθηκε με εισβολή από τους Γάλλους. Το 1795 οι Πατριώτες επέστρεψαν από τη Γαλλία· ο Γουλιέλμος Ε΄ εξορίστηκε στη Βρετανία και οι επαναστάτες στο Άμστερνταμ ίδρυσαν την Μπαταβιανή Δημοκρατία[7] [8]. Ο Γουλιέλμος Ε΄ εγκαταστάθηκε στο Κιού, δυτικά προάστιο του Λονδίνου και έγραψε επιστολές προς τους διοικητές των αποικιών να παραδώσουν τις αποικίες για ασφάλεια στους Βρετανούς. Αν και μερικοί μόνο συμμορφώθηκαν, η σύγχυση έφερε σχεδόν όλες τις αποικίες υπό Βρετανική κατοχή.

Το 1799 ο γιος του με Αγγλο-Ρωσική βοήθεια συνέλαβε μία ναυτική μοίρα, αλλά η χολέρα και η απροθυμία των κατοίκων δεν βοήθησαν στην επιστροφή του Γουλιέλμου Ε΄[9][8]. Το 1802 η Βρετανία αναγνώρισε τη Μπαταβιανή Δημοκρατία με την Ειρήνη της Αμιένης. Το ίδιο έτος η Γαλλο-Πρωσσική Σύμβαση προέβλεπε την απόδοση εδαφών της Πρωσίας (Φούλντα, κά) ως αποζημίωση του Γουλιέλμου Ε΄. Ο ίδιος ζήτησε επιπλέον το ποσό των 4.000.000 γκέλντερς, αλλά ο Ναπολέων Α΄ της Γαλλίας το αρνήθηκε[8]. Απεβίωσε στο ανάκτορο της κόρης του, στο Μπράουνσβαϊκ το 1806. Ήταν ο τελευταίος κυβερνήτης. Ο γιος του Γουλιέλμος Α΄ επέστρεψε στην Ολλανδία ως ο πρώτος βασιλιάς της το 1813· το επόμενο έτος οι υπό Βρετανικό έλεγχο αποικίες επιστράφηκαν, εκτός της Νότιας Αφρικής και της Κεϋλάνης[7]. Η σορός του Γουλιέλμου Ε΄ μεταφέρθηκε στην κρύπτη της Βασιλικής Οικογένειας της Ολλανδίας, στη Νέα Εκκλησία του Ντελφτ, το 1958.

Οικογένεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Νυμφεύτηκε το 1767 τη Βιλελμίνα των Χοεντσόλερν, κόρη του Αυγούστου-Γουλιέλμου πρίγκιπα της Πρωσίας και είχε επιζήσαντα τέκνα:

Αναφορές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 RKDartists. rkd.nl/explore/artists/93127. Ανακτήθηκε στις 23  Αυγούστου 2017.
  2. 2,0 2,1 2,2 «Willem V van Oranje-Nassau». Biografisch Portaal. 74162522.
  3. 3,0 3,1 3,2 (Αγγλικά) Find A Grave. 10295. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  4. 4,0 4,1 4,2 The Peerage. p10122.htm#i101218. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  5. 5,0 5,1 5,2 (Αγγλικά) Benezit Dictionary of Artists. 2006. B00133316. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017. ISBN-13 978-0-19-977378-7.
  6. Ανακτήθηκε στις 20  Ιουνίου 2019.
  7. 7,0 7,1 Israel, J.I. (1995). The Dutch Republic. Its Rise, Greatness, and Fall 1477-1806. Clarendon Press. 
  8. 8,0 8,1 8,2 Schama, Simon (1992). Patriots and Liberators. Revolution in the Netherlands 1780-1813. Vintage books. 
  9. James, W.M. (2002). The Naval History of Great Britain: During the French Revolutionary and Napoleonic Wars. Vol. 2 1797-1799. Stackpole books. σελίδες 309–310. 
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα William V, Prince of Orange της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).