Γερμανικές γενικές εκλογές Μαρτίου 1933

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Το ψηφοδέλτιο των εκλογών

Στις 5 Μαρτίου 1933 διενεργήθηκαν οι τελευταίες πολυ - κομματικές γενικές (ομοσπονδιακές) εκλογές της προπολεμικής Γερμανίας.

Σε μια ιδιαίτερα ταραχώδη περίοδο, με την κυβέρνηση του Αδόλφου Χίτλερ να έχει ήδη εξαπολύσει ένα κύμα διώξεων αντι-φρονούντων, και να έχει θέσει σε εφαρμογή ήδη δυο διατάγματα, περιοριστικά της ελεύθερης έκφρασης του γερμανικού λαού, οι εκλογές διεξήχθησαν μέσα σε ένα κλίμα ανησυχίας και φόβου.
Το «Εθνικοσοσιαλιστικό Γερμανικό Εργατικό Κόμμα» (NSDAP) διατήρησε την πρωτοκαθεδρία στις προτιμήσεις των ψηφοφόρων με ποσοστό 43.9 % - αυξάνοντας μάλιστα τα ποσοστά του κατά 10 μονάδες σε σχέση με τις προηγούμενες εκλογές αλλά χωρίς -ούτε τώρα- να καταφέρει να αποσπάσει την πολυπόθητη αυτοδυναμία.
Όσον αφορά στα δύο κόμματα της αντίθετης ιδεολογίας, το μεν Σοσιαλδημοκρατικό (SPD) κατάφερε λίγο - πολύ να κρατήσει τα ποσοστά του σε σχέση με τις αμέσως προηγούμενες εκλογές του Νοεμβρίου του 1932 (18.3% έναντι 20.43% τον Νοέμβριο του 1932), το δε Κομμουνιστικό (KPD) κατάφερε αν και είχε μείωση 4 περίπου ποσοστιαίων μονάδων να κερδίσει ένα 12.3% των γερμανών ψηφοφόρων (έναντι 16.8 % τον Νοέμβριο του 1932).
Το κυβερνητικό σχήμα, τελικά προέκυψε από την συνεργασία του NSDAP με τον συνασπισμό των εθνικιστικών κομμάτων KSWR.

Η πορεία προς τις εκλογές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Την ανάρρηση του Αδόλφου Χίτλερ στην Καγκελαρία του Ράιχ, στις 30 Ιανουαρίου του 1933, ακολούθησαν οι εκλογές με τις οποίες στην ουσία ζητούσε την απδοχή της κυβέρνησής του από τον γερμανικό λαό. Με το προεδρικό διάταγμα της 1ης Φεβρουαρίου του 1933 διαλύθηκε το Ράιχσταγκ και προκηρύχτηκαν εκλογές γις τις 5 Μαρτίου, που συνέπεσαν με τις εκλογές του κρατιδίου της Πρωσίας. Την ίδια μέρα, ο Χίτλερ εκφώνησε από ραδιοφώνου μιαν σημανική ομιλία (η οποία αναδημοσιεύτηκε στις εφημερίδες) όπου, περιγράφοντας την μέχρι τότε πορεία της Γερμανίας, τα «14 χρόνια διακυβέρνησης από τους Μαρξιστές», τις ταπεινωτικές για την Γερμανία αποφάσεις της Συνθήκης των Βερσαλλιών, τις μάχες του κόμματός του να αντισταθεί στον «Μπολσεβικισμό» και τον «Αναρχισμό», έθετε σε γνώση του γερμανικού λαού τις βάσεις και τους στόχους της διακυβέρνησής του, αρχίζοντας στην ουσία την προεκλογική του εκστρατεία. [1]
Στις 7 Φεβρουαρίου οι Σοσιαλδημοκράτες ξεκίνησαν την προεκλογική τους εκστρατεία στο Βερολίνο, ενώ τρεις μέρες αργότερα, στις 10 Φεβρουαρίου έκανε την έναρξη της εκστρατείας του και ο Χίτλερ, με μια ομιλία του στο ιστορικό στάδιου του Βερολίνου, "Berliner Sportpalast". Προετοιμάζοντας το κλίμα τρόμου που θα ακολουθούσε τις επόμενες μέρες, ο τότε «Υπουργός Εσωτερικών» του κρατιδίου της Πρωσίας, Χέρμαν Γκαίρινγκ εξέδωσε στις 17 Φεβρουαρίου μια διαταγή στην οποία καλούσε τους αστυνομικούς να μην διστάσουν να κάνουν χρήση των όπλων τους όταν η κατάσταση το απαιτούσε. Λίγες μέρες αργότερα έδωσε την εξουσία στα SA, τα SS και τα μέλη του Στάλχελμ να λειτουργήσουν ως βοηθητική Αστυνομία (Hilfspolizei). [2]
Το Κομμουνιστικό Κόμμα έκανε την πρώτη και τελευταία δημόσια προεκλογική του συγκέντρωση στις 23 Φεβρουαρίου, με ομιλητή τον υποψήφιο για την έδρα της πόλης, Wilhelm Pieck του οποίου όμως η ομιλία δεν ολοκληρώθηκε λόγω της διάλυσης της συγκέντρωσης από την Αστυνομία.
Με βάση το διάταγμα «Διάταγμα για την προστασία του Λαού και του Κράτους» της 28ης Φεβρουαρίου, - που ακολούθησε τον εμπρησμό του Ράιχσταγκ στις 27 Φεβρουαρίου 1933, το Εθνικοσοσιαλιστικό Κόμμα με τις παραστρατιωτικές του οργανώνσεις των SA και των SS επιδόθηκε σε μια εκστρατεία εκφοβισμού του πληθυσμού προκειμένου να καθοδηγήσει την ψήφο των πολιτών και να εξασφαλίσει μια συντριπτική νίκη. [3] Το Κομμουνιστικό Κόμμα στην ουσία τελούσε υπό διωγμό αφού παράλληλα με την προεκλογική εκστρατεία, 4000 μέλη του, συμπεριλαμβανομένου του αρχηγού του Έρνστ Τέλμαν, συνελήφθησαν και φυλακίστηκαν στα πρώτα στρατόπεδα συγκέντρωσης που λειτούργησαν γι' αυτό το σκοπό, ενώ το ίδιο συνέβη και σε πολλά μέλη του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος, αναγκάζοντας την ηγεσία του να μετεγκατασταθεί στην Πράγα.

Τα αποτελέσματα των εκλογών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κόμμα (ο κατάλογος περιλαμβάνει όσα κόμματα συγκέντρωσαν πάνω από 1%) Ψήφοι % Έδρες +/- εδρών (σε σχέση με τις εκλογές του 1932)
Flag of the NSDAP (1920–1945).svg
Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei, NSDAP
Εθνικοσοσιαλιστικό Γερμανικό Εργατικό Κόμμα
17,277,180 43.91 288 +92
SPD logo.svg
Sozialdemokratische Partei Deutschlands, SPD
Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα της Γερμανίας
7,181,629 18.25 120 –1
KPD-logo.svg
Kommunistische Partei Deutschlands, KPD
Κομμουνιστικό Κόμμα της Γερμανίας
4,848,058 12.32 81 –19
Deutsche Zentrumspartei logo.svg
Deutsche Zentrumspartei, Zentrum
Κόμμα του Κέντρου (Γερμανία)
4,424,905 11.25 73 +3
Plakat Hugenberg Papen Seldte 1933.jpg
Kampffront Schwarz-Weiß-Rot
«Συνασπισμός Μαύρου - Άσπρου - Κόκκινου» KSVR
(συνασπισμός των δυνάμεων του Γερμανικού Εθνικού Λαϊκού Κόμματος DNVP και της Στάλχελμ Stahlhelm)
3,136,760 7.97 52 +1
Flag of Bavaria (lozengy).svg
Bayerische Volkspartei, BVP
Λαϊκό Κόμμα της Βαυαρίας
1,073,552 2.73 19 –1
German People's Party.svg
Deutsche Volkspartei, DVP
Γερμανικό Λαϊκό Κόμμα
432,312 1.10 2 –9
Άκυρα / Λευκά 311,698
Συνολικοί ψήφοι 39,655,029 - 647 +63
Εγγεγραμμένοι ψηφοφόροι/Συμμετοχή 44,685,764 88.74
Source: Gonschior.de

Εκτίμηση των αποτελεσμάτων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η επιρροή του Ναζιστικού κόμματος ανά κρατίδιο με βάση τα αποτελέσματα των εκλογών
Η επιρροή του Κομμουνιστικού κόμματος ανά κρατίδιο με βάση τα αποτελέσματα των εκλογών
Η επιρροή του Σοσιαλδημοκρατικού κόμματος ανά κρατίδιο...

Η δυναμική παρουσία της Αστυνομίας φαίνεται ότι έφερε αποτελέσματα, κατά κύριο λόγο στην αύξηση του ποσοστού συμμετοχής, το οποίο αυξήθηκε κατά 8 ποσοστιαίες μονάδες, σε σχέση με τις προηγούμενες εκλογές. Το Εθνικοσοσιαλιστικό κόμμα ήταν αυτό που επωφελήθηκε περισσότερο της αύξησης της συμμετοχής, αφού ανέβασε τα ποσοστά του κατά 10% περίπου, σε σχέση με τον Νοέμβριο του 1932. Ωστόσο η μεγάλη έκπληξη των εκλογών αυτών, ήταν ότι παρά τόσες νόμιμες και παράνομες προσπάθειες δεν κατάφερε να πάρει αυτοδυναμία και έτσι κατέφυγε και πάλι στην κοινοβουλευτική σύμπραξη των ομοϊδεατών του, του «Συνασπισμού Μαύρου - Άσπρου - Κόκκινου», των Άλφρεντ Χούγκενμπεργκ, («Γερμανικό Εθνικό Λαϊκό Κόμμα» (DNVP)) Φραντς φον Πάπεν (ανεξάρτητος) και Φραντς Ζέλτε (Στάλχελμ).
Ο μεγάλος ηττημένος αυτών των εκλογών ήταν το «Κομμουνιστικό Κόμμμα Γερμανίας». Ολοκληρωτικά αποκλεισμένο από την δυνατότητα προεκλογικής εκστρατείας και πανταχόθεν βαλλόμενο ως υπεύθυνο για απόπειρα επανάστασης, φυσικό ήταν να πληγεί στην εκλογική αναμέτρηση. Ωστόσο, παρόλα αυτά, πιθανολογείται και άμεση μετάβαση των ψηφοφόρων του στο Εθνικοσοσιαλιστικό κόμμμα, κυρίως εκείνων που είχαν βρει στέγη εκεί λόγω συγκυριών κατά τα χρόνια της ύφεσης της οικονομίας της Γερμανίας, και όχι λόγω ιδεολογίας. Ιδιαίτερα έντονο υπήρξε το φαινόμενο αυτό στην περιοχή της αναταλικής Πρωσίας, όπου αν και ιστορικό προπύργιο των μαρξιστικών κομμάτων, τώρα κινούνταν προς το NSDAP
Τα κόμματα κεντρώου προσανατολισμού, όπως το «Κόμμα του Κέντρου» και το «Λαϊκό Κόμμα της Βαυαρίας» παρέμειναν σταθερά, έχοντας τους μόνιμους ψηφοφόρους τους κυρίως στην δυτική Γερμανία και στην Νότια.[4]

Μετά τις εκλογές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η πρώτη κίνηση της κυβέρνησης, την αμέσως επόμενη ημέρα, στις 6 Μαρτίου, ήταν να κηρύξει παράνομο το Κομμουνιστικό Κόμμμα (με βάση το «Διάταγμα του εμπρησμού του Ράιχσταγκ») και να καταργήσει τις έδρες του στο Κοινοβούλιο [5]. Στο νέο Κοινοβούλιο, - οι συνεδριάσεις του οποίου γίνονταν τώρα στο κτίριο "Kroll-Oper", (κτίριο όπερας Kroll) -με 566 έδρες συνολικά, το Εθνικοσοσιαλιστικό κόμμα είχε την απόλυτη πλειοψηφία. Ωστόσο, αυτό δεν ήταν αρκετό προκειμένου ο Χίτλερ να πραγματοποιήσει τις αλλαγές που σχεδίαζε.
Έτσι, χρησιμοποίησε την κυβερνητική πλειοψηφία για να καταφέρει να περάσει τον «Εξουσιοδοτικό Νόμο» ώστε να νομοθετεί και να κυβερνά ανεξέλεγκτος. Εκτός από τους σοσιαλδημοκράτες, όλα τα υπόλοιπα κόμματα υπερψήφισαν τον Νόμο, συμβάλοντας έτσι στην αυτο-κατάργησή τους.Στις 27 Μαρτίου ο νόμος τέθηκε σε ισχύ.


Οι επόμενες εκλογές, του Νοεμβρίου του 1933 δεν θα είναι παρά μια καρικατούρα εκλογών αφού υπήρχε ένα ψηφοδέλτιο με μέλη του Ναζιστικού κόμματος και κάποιων φίλα προσκείμενων "φιλοξενούμενων προσωπικοτήτων" και [6]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. http://ghdi.ghi-dc.org/sub_doclist.cfm?sub_id=169&section_id=13
  2. Heinrich August Winkler: Der lange Weg nach Westen, Βόννη, 2005, σελ. 9
  3. Richard J. Evans: "The Coming of the Third Reich" εκδ. Penguin Press, 2004, σελ. 317
  4. Heinrich August Winkler: "Der Weg in die Katastrophe. Arbeiter und Arbeiterbewegung in der Weimarer Republik", 1990, σελ. 884-888
  5. Richard J. Evans :"The Coming of the Third Reich", 2003, εκδ. Penguin Press
  6. en:German parliamentary election, November 1933