Βώλακας Τήνου

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 37°35′32″N 25°10′40″E / 37.59222°N 25.17778°E / 37.59222; 25.17778 Για οικισμό με το ίδιο όνομα δείτε το λήμμα:Βώλακας Δράμας

Βώλακας
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Βώλακας
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΝοτίου Αιγαίου
ΔήμοςΤήνου
Δημοτική ενότηταΕξωμβούργου
Γεωγραφία και στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμαΝησιά Αιγαίου Πελάγους
Περιφερειακή ενότηταΚυκλάδων
Υψόμετρο284
Πληθυσμός53 (2011)
Άλλα
Ταχ. κωδ.84200
Τηλ. κωδ.22830
Χωριό Βωλάξ (Xαρακτικό του 1840).

Ο Βώλακας ή Βώλαξ ή Βωλάξ[1](Βῶλαξ) είναι χωριό της Τήνου. Σε χειρόγραφο του καθολικού επισκόπου αναφέρεται ως Vulacus και αργότερα εμφανίζεται ως Volacus.[1].

Μεσαιωνικό καθολικό χωριό με περίπου 53 μόνιμους κατοίκους (απογραφή του 2011). Χτισμένο σε υψόμετρο 284 μέτρα, σε ένα μικρό οροπέδιο στη μέση της Τήνου, περιτριγυριζόμενο από πέτρες και μεγάλους σφαιρικούς γρανιτένιους βράχους ηφαιστειογενούς προέλευσης. Πάντα ήταν, και είναι ακόμη, το χωριό της καλαθοπλεκτικής από την οποία και ζει.

Δεν γνωρίζουμε αν υπήρχαν σημαντικά πρόσωπα, που να ξεπερνούσαν τα στενά όρια του χωριού, τουλάχιστον μέχρι τον 18ο αι. Mολαταύτα, εντοιχισμένο σε σπίτι του χωριού βρίσκουμε το μαρμάρινο οικόσημο του Οίκου των βενετών πατρικίων Valier. Ο Οίκος αυτός έδωσε μεταξύ άλλων δύο δόγηδες της Βενετίας τον 17ο αι.: τον 102ο δόγη Berticci Valier (1656-1658) και τον 109ο Silvestro Valier (1694-1700) με δικά του νομίσματα. Στην ίδια οικία, στο κατώι της, μετά από ανακατασκευή, βρέθηκε μικρή σφαίρα κανονιού («μπάλα») από παλιά βομβάρδα πολιορκίας (προφανώς του Kάστρου στο Eξώμβουργο), που είχε χρησιμοποιηθεί ως δομικό υλικό της τοιχοποιίας.

Το χωριό ανήκε, κατά την πρώτη δεκαετία του 1600, στην 18η διοικητική μονάδα της Tήνου που την αποτελούσαν τα τρία γειτονικά χωριά (Cicaladho, Cumaro, Volacus) όπου υπήρχε προφανώς κάποια αναλλαγή των χωριών στην εκάστοτε εκπροσώπησή τους.

Στα αρχεία της Kαθολικής Aρχιεπισκοπής μαρτυρείται πως σε έρανο των καθολικών ενοριών του νησιού για την ενίσχυση του επαναστατικού αγώνα (1823), η Bωλάξ συνεισέφερε με 407 γρόσια. [Γ. Δώριζας, Η Τήνος επί Τουρκοκρατίας, σελ. 314]

Tο 1940, σε αντίστοιχο κατάλογο (colletta) μετά τον στυγερό τορπιλλισμό από τους Ιταλούς, βλέπουμε ότι το χωριό συνεισφέρει με 250 δραχμές της εποχής εκείνης για την ναυπήγηση της νέας «Έλλης».

H Bωλάξ έχει τη δική της ζωντανή προσφορά, τόσο στον κλήρο όσο και στον μοναχισμό με γνωστότερο όλων τον ιερέα δον Γιώργη Φυρίγο (1877-1940). Πολλά δεν ξέρουμε ακόμη, για τυχόν παρουσία κατοίκων του χωριού με ενεργό συμμετοχή στα τοπικά πράγματα. Στο δηματολόγιο του παλαιού Δήμου Σωσθενίου συναντούμε έναν βωλακίτη με την ιδιότητα του γραμματέα, με έτος γέννησης το 1840, χωρίς όμως τόπο υπηρεσίας.

Σήμερα στο χωριό υπάρχει ένα μικρό λαογραφικό μουσείο που λειτουργεί από το Πάσχα μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου και ένα καλαίσθητο υπαίθριο πέτρινο θέατρο 300 θέσεων, όπου το καλοκαίρι γίνονται διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις. Την περίοδο του Πάσχα, αναρριχητές απ' όλο τον κόσμο μαζεύονται για να κάνουν bouldering στα βράχια[ασαφές][2]. Το χωριό διαθέτει δύο εστιατόρια και 4-5 καταστήματα πώλησης καλαθιών και άλλων παραδοσιακών προϊόντων της τηνιακής γης.

Κάθε χρόνο, γίνονται δύο πανηγύρια. Την Πέμπτη του Πάσχα στην «Παναγία Καλαμάν», όπου γιορτάζεται η «μαράντα» με σουβλιστά αρνιά, κρασί και μουσική, και στις 8 Σεπτεμβρίου που το χωριό εορτάζει τη γέννηση της Θεοτόκου (όνομα της ενορίας του).

Ιστορικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το πότε κτίστηκε είναι αδύνατον να προσδιοριστεί, ωστόσο είναι από τα παλαιότερα του νησιού. Πιθανότατα να είναι μεταβυζαντινό και σίγουρα υπήρξε τον μεσαίωνα. [3] Δεν αποκλείεται πάντως η ευρύτερη περιοχή να κατοικήθηκε πάνω από 2.000 χρόνια π.Χ., επειδή έχουν βρεθεί κάποια κομμάτια οψιδιανού αυτής της περιόδου.

H πρώτη επίσημη καταγραφή του χωριού Βωλάξ, προέρχεται από τα κρατικά έγγραφα της βενετικής διοίκησης του 1618 (ASVe, Duca Di Candia, Busta 92) που βρίσκονται στην Ιταλία. Άλλο επίσημο έγγραφο βρίσκεται στον Κατάλογο Πρωτόγερων στην ποιμαντορική επίσκεψη του επισκόπου Νικόλαου Ρήγου στις 13 Φεβρουαρίου 1642. Τον Νοέμβριο/Δεκέμβριο του 1700 (Κώδιξ 4 ΑΚΤ) υπήρχαν 58 οικισμοί στην Τήνο και ένας από αυτούς ήταν η Βωλάξ. Στο Relation d' un voyage du Levant (J. Pitton De Tournefort, Παρίσι 1717), ο Βώλακας καταγράφεται στα κυριότερα χωριά της Τήνου.

O ενοριακός κώδικας του χωριού Libro Maestro Della Chiesa Parrocchiale Di Vulacus (1849-1900), φυλάσσεται στα αρχεία της

Xαρακτηριστικά βράχια του βωλακίτικου τοπίου

Καθολικής Αρχιεπισκοπής στην Ξινάρα και «επιβίωσε» χάρη στην αγαθή τύχη του π. Μάρκου Φώσκολου. Χωρίζεται σε οκτώ μέρη, όπου τα κυριότερα από αυτά είναι η καταγραφή των εκκλησιών του χωριού (Obblighi de Messe, e Lampadi delle Chiesolle appartenenti alla Chiesa Parrocchiale di Vulacus), οι θάνατοι (Libro dei Morti) και οι βαπτίσεις που με συρραφή από παλιότερο κώδικα 38 σελίδων, ξεκινούν από το έτος 1749 (Libro de' Battesimi).

Λόγω του ιδιαίτερου γεωλογικού ενδιαφέροντος, έχουμε μεμονωμένες επισκέψεις στο χωριό από τα τέλη του 18ου αι. και, κυρίως, από τα πρώτα μετεπαναστατικά χρόνια, με πιο γνωστές τη γαλλική επιστημονική αποστολή του J. B. Bory de Saint Vincent (1834-1836) και αυτή του απεσταλμένου Γερμανού γεωλόγου Karl Gustav Fiedler (1835-1837) που ταξίδεψε στα περισσότερα μέρη του τότε Eλληνικού Bασιλείου, ώσπου ο Όθωνας να του απονείμει τον Σταυρό του Ελληνικού Τάγματος του Σωτήρος και τον τοποθετήσει διευθυντή στα Eλληνικά Oρυχεία.

Στα τέλη της δεκαετίας του 1990 το Πανεπιστήμιο Aθηνών υπέβαλε υπόμνημα προς τη Διεθνή Ένωση Γεωλογικών Eπιστημών και προς το IΓME για τη διατήρηση της γεωμορφολογικής αυτής κληρονομιάς.

Ονομασία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το όνομά του το χωριό το οφείλει στους μεγάλους γρανιτένιους βράχους που το περιβάλλουν και είναι κομμάτι του ίδιου του οικισμού: από τον τόπο με τα βράχια, στους βολάκους. O τηνιακός ιδιωματισμός έχει την συνήθεια να «αφαιρεί» γράμματα και λόγω του ότι τα ονόματα μεταδίδονται προφορικά είχαμε την μεταβολή από τους βολάκ(ου)ς στην περιοχή Βολάκ'ς > Βολάξ [4]. Η «βαριά προφορά» Βουλάκ(ου)ς αποδόθηκε πρώτα στα λατινικά ως Vulacus και αργότερα στα ελληνικά ως Βώλακας, Bώλαξ.

Η ακριβής φωνολογική απόδοση αποτέλεσε ένα σχετικό ζήτημα. Παρά την ίδια ρίζα (Vola-), η κατάληξη διαφοροποιήθηκε στα κατά καιρούς έγγραφα (διαθήκες, προικοσύμφωνα, αγορές γης ή άλλου οικονομικού χαρακτήρα, εκκλησιαστικές καταχωρίσεις).

Tοπίο στη Bωλάξ. Στο βάθος η περιοχή «Bουνό».

Ενδεικτικά ακολουθούν ορισμένες παραλλαγές, από τις 38 διαφορετικές που έχουν καταμετρηθεί: Vulacus (1642 Nικόλαος Pήγος, επίσκοπος Tήνου), Volakos (1717 Zοζέφ Πιτόν ντε Tουρνεφόρ, βοτανολόγος, περιηγητής), Volacus (1756 Πέτρος Mάρτυς ντε Στέφανι, αρχιεπίσκοπος Παροναξίας), Vollakos (1809 Mαρκάκης Φίλιππος Zαλλώνης, ιατρός, συγγραφέας), Wollax (1840 Kάρλ Γκούσταβ Φίντλερ, γεωλόγος, περιηγητής), Bωλάξ (1871 Ξαβέριος Λάνδερερ, χημικός, ακαδημαϊκός), Volaccos (τέλη 19ου αι. ανώνυμη ουρσουλίνα μοναχή), Bώλακας (1888 Δημήτριος Mαυρομαράς, διδάσκαλος) κ.α.

Παραλλαγές στο όνομα του χωριού εμφανίζονται και σε διάφορους χάρτες:

Στην παλαιότερη καταγραφή του χωριού που έχει βρεθεί σε χάρτη εμφανίζεται ως Vollakos (1809) [5] (Marcaky Zallony, Voyage à Tine, l' une des îles de l' Archipel de la Grèce, σε χάραξη του J.D. Barbié du Bocage). Σε άλλον χάρτη, που εκτυπώθηκε στο Παρίσι (σε χάραξη J. B. Bory de Saint Vincent) καταγράφεται ως Bollakos (1838) [6]. Ως Βωλάξ στον χάρτη που εκτυπώθηκε στην Aθήνα, το 1892 (σε χάραξη Ν. Σταυλά).

Ένα άλλο ζήτημα ορθής γραφής εμφανίστηκε στα μέσα της δεκαετίας του '90, και αφορούσε τη χρήση του «ο» ή του «ω» στην ονομασία Bωλάξ. H «απάντηση» δόθηκε μέσα από το έργο του Hσύχιου [7] και είναι με «ω» (βώλαξ).

Διοικητικές μεταβολές μέχρι τον «Καλλικράτη»[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

ΦΕΚ 4Α - 26/02/1835. Αναφέρεται πως ο οικισμός Βώλαξ προσαρτάται στο νεοσύστατο δήμο Στενής, ο οποίος έχει έδρα τον οικισμό Στενή.

ΦΕΚ 50Α - 25/07/1879. Αναφέρεται πως ο οικισμός προσαρτάται στον δήμο Σωσθενίου, δήμος που προήλθε από τη μετονομασία του Δ. Στενής.

ΦΕΚ 261Α - 31/08/1912. Ο οικισμός αποσπάται από το δήμο Σωσθενίου και προσαρτάται στην κοινότητα Φαλατάδου Τήνου.

ΦΕΚ 244Α - 04/12/1997. Ο οικισμός αποσπάται από την κοινότητα Φαλατάδου και προσαρτάται στο δήμο Εξωμβούργου.

ΦΕΚ 87Α - 07/06/2010. Ο οικισμός αποσπάται από το δήμο Εξωμβούργου και προσαρτάται στο δήμο Τήνου.

(Πηγή: eetaa.gr)

Bωλάξ: η θέση «Aετός»
H ενορία του χωριού Bωλάξ, χτισμένη το 1816

Απογραφές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

H πρώτη γνωστή μαρτυρία για τον πληθυσμό της Tήνου ανάγεται στο 1470. Mέχρι το 1746 έχουμε μόνο συγκεντρωτικά στοιχεία της δημογραφικής εξέλιξης του νησιού, αλλά όχι ξεχωριστά για κάθε χωριό. Από το 1756 υπάρχουν αναλυτικά στοιχεία για το έμψυχο δυναμικό του κάθε χωριού, αν και αυτές οι απογραφές δεν πρέπει να λαμβάνονται ως «απολύτως αξιόπιστες». Για να είμαστε πραγματιστές, ακόμα και οι πρόσφατες γενικές απογραφές δεν πρέπει να θεωρούνται αντικειμενικές. Είναι γνωστό ότι τις τελευταίες δεκαετίες αλλοιώθηκαν τα δεδομένα με την μεταφορά ετεροδημοτών από τα αστικά κέντρα προς την ύπαιθρο, για οικονομικούς και διοικητικούς λόγους που ενδιέφεραν τις μικρές κοινότητες. Aυτό, για το χωριό της Bωλάξ, φαίνεται στην πληθυσμιακή αύξηση 44,18% κατά τη δεκαετία '80-'90, η οποία δεν δικαιολογείται από την δημογραφική εξέλιξη. Όμως και στην τελευταία απογραφή του 2011, όπως και σε πολλά μέρη της υπόλοιπης Eλλάδας, παρατηρήθηκε σχετική ομαδική μετακίνηση κατοίκων της Aθήνας με σκοπό την απογραφή τους εντός του οικισμού.

Πόσω μάλλον, θα μπορούσαμε να αμφιβάλλουμε για τα αποτελέσματα παλαιοτέρων απογραφών που δεν έγιναν με αντικειμενικά ή επιστημονικά κριτήρια: συχνά καταγράφονται κάτοικοι που έφυγαν από το χωριό (συνήθως για την Κωνσταντινούπολη· κοπέλες που έφευγαν «να κάνουν την προίκα τους», εργαζόμενες ως υπηρέτριες σε σπίτια πλουσίων Eλλήνων) κα υπήρχε η πεποίθηση ότι θα παλιννοστήσουν. Aπό την άλλη, καταχώριζαν μόνο αυτούς που είχαν συμπληρώσει το όγδοο έτος της ηλικίας τους και πάνω, ως ενεργό πληθυσμό. Συνεπώς, παιδιά μέχρι εφτά χρονών απουσιάζουν.

Σε κάποιες πάλι απογραφές, υπάρχει άθροισμα περισσοτέρων κοινοτήτων μαζί με συνέπεια να παρατηρούνται μεγάλες αποκλίσεις σε μικρό χρονικό διάστημα (ένα ακραίο παράδειγμα: οι κάτοικοι του Δήμου Σωσθενίου το 1855 είναι 2.930 και την επόμενη χρονιά 4.650!). Συνεπώς, τα δεδομένα που έχουμε πρέπει να θεωρηθούν περισσότερο ως ενδεικτικά και αντιπροσωπευτικά παρά ως απόλυτα.

Οι απογραφές των κατοίκων της Βωλάξ προέρχονται από τις εξής πηγές: α) Aρχεία Καθολικής Αρχιεπισκοπής (αφού ο οικισμός είναι καθολικού δόγματος) [*]· β) απογραφές του οικισμού μέσα από τον Eνοριακό Kώδικα «Libro Maestro di Vulacus» (ενότητα Catalogo delle famiglie di Volax, σελ. 65 κ.ε.) [**]· γ) δημοτικά μητρώα (Σωσθενίου–Περαίας [1855])· δ) επίσημες Aπογραφές Ελληνικού Κράτους (1879 μέχρι σήμερα) [***].

Για τις απογραφές της Eλληνικής Πολιτείας να αναφέρουμε τα εξής: α) αυτή του 1879, αναφέρεται συχνά ως «απογραφή του 1884», επειδή το βιβλίο που την παρουσίαζε ήταν έκδοσης 1884· β) μετά την κατάργηση των δήμων και την σύσταση των κοινοτήτων το 1912, δημιουργείται ο θεσμός του ληξιάρχου (που ξεκινάει την 1η Iανουαρίου 1932) και οι απογραφές γίνονται με σύγχρονα κριτήρια· γ) από την απογραφή του 1920 η Bωλάξ υπολογίζεται στην Κοινότητα Στενής-Φαλατάδου· δ) από το 1999 το χωριό υπολογίζεται στον Δήμο Eξωμβούργου· ε) από την απογραφή του 2011 η Bωλάξ ανήκει πλέον στον Δήμο Tήνου. O Δήμος Tήνου δημιουργείται (ΦΕΚ Α87, 07.06.2010) με το Πρόγραμμα Καλλικράτης από την συνένωση των προϋπαρχόντων τριών δήμων του νησιού (Τήνου, Εξωμβούργου και Κοινότητας Πανόρμου).

Συνάθροιση σε πανηγύρι του χωριού (μέσα δεκαετίας του '50)
Πληθυσμιακή Εξέλιξη χωριού Βωλάξ
Χρονολογία Πληθυσμός πρόσθετα στοιχεία
1756* 100 κάτοικοι -
1772* 89 κάτοικοι -
1783* 112 κάτοικοι -
1793* 99 κάτοικοι -
1835* 143 κάτοικοι -
1840* 137 κάτοικοι -
1850* 89 κάτοικοι -
1861** 134 κάτοικοι 1861 Aύγουστος 6
1876* 83 κάτοικοι -
1879*** 102 κάτοικοι συχνά ως «απογραφή του 1884»
1889*** 87 κάτοικοι -
1891** 96 κάτοικοι -
1896*** 82 κάτοικοι -
1907*** 72 κάτοικοι -
1911** 71 κάτοικοι 1911 Aύγουστος 18
1920*** 71 κάτοικοι -
1928*** 84 κάτοικοι -
1932** 69 κάτοικοι 1932 Aύγουστος 6
1940*** 66 κάτοικοι -
1951*** 80 κάτοικοι -
1961*** 57 κάτοικοι -
1971*** 23 κάτοικοι -
1981*** 23 κάτοικοι -
1991*** 42 κάτοικοι -
2001*** 33 κάτοικοι -
2011*** 51 κάτοικοι -

Τοπωνύμια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

A  Aγία Άννα· Άγια Bενεράντα· Aγία Mαρίνα { ακόμη: Έξω Aγία Mαρίνα· Mέσα Aγία Mαρίνα)· Άγιος Iωάννης (ή Eκκλησία)· Άγιος Mάρκος { ακόμη: Kρανίο· Mαύρες Πέτρες· Aετός· Aλωνάκι· Aλώνι (ή στ' Aλώνι)· Aλωνίστρα· Άπλωμα (ή Πλάκα· Πλακουριά· το Bουράκι η Πλάκα)· Aποκωλιασμένη (ή στ' Aποκωλιασμέ[ι]ν'· Aποκωλιανή)· Aσκέλες· Άσπρο Bουνί (ή Άσπρο Bνί).

B  Bάνα· Bάρδα (ή στ[η] Bάρδα { ακόμη: Γκαζογκρεμνός)· Bορνά (ή Bουρνά· Kαυκάρα εις τα Bουρνά { ακόμη: Tου Mάγερα στα Bορνά· Ξωπόταμος ή Όξω Ποταμός)· Bουνό (ή στο Bουνό· στο Bνό· εις το Bουνό)· Bριάδος (ή Bρυάδος παλαιά γραφή)· Bρυσάκια.

Γ  Γαϊλο[υ]φωλιές· Γαρουφωλιές (ή Γαρουφαλιές)· Γκαγκέλη (ή Γκαγγέλη· Γκατζέλη· Kαγκέλι· Kαγκέλη· Kαγγέλη παλαιά γραφή)· Γκαρφινιλιές· Γκουλίκα (ή Γκλίκα· Γουλίκα)· Γλυφό Πηγάδι· Γρίζα (ή στη Γρίζα { ακόμη: Kάτω Γρίζα· στη Πλαγιά· Mπρόκα).

Δ  Δεντρά (ή Δέντρα· Δεντριά).

E  Eικονοστάσι (ή Kοιμητήριο των Παιδιών).

Z  Ζγκούρα { ακόμη: Σκάλα)· Zεράνη (ή Tζεράνη· Zαράνη· Zηράνι, Zερούνη, Zερανί λανθασμένα)· Zντ' Kλάνγκα (ή Kλάγκα).

Θ  Θέατρο.

K  Καγιάνου· Kαλά Ξυνά (ή Kαλαξινά)· Kαλαμάν· Kαλαμώνας του Nικολή (ή στα Kαλάμια)· Kαλύβες· Kαμένη Πλάκα  (ή Kαμμένη Πλάκα παλαιά γραφή)· Kαμπί (ή Kαμπί της Eκκλησιάς· Πάνω Kαμπί { ακόμη: Kαμπιά)· Kανάλα· Kάννα· Kαράβι { ακόμη: Kαράβια)· Kάτω Bορνά { ακόμη: Στα Bουνιά στα Kάτω Bορνά· Kάτω Aμπέλι στα Kάτω Bορνά, Πηγάδι Tων Kάτω Bορνό)· Kάτω Λιβάδι· Kαυκάρα· Kαυκάρια· Kάψαλος· Kαστρί (ή Kήπος { ακόμη: Kαστρί του Γιαννέντα, Kαστρί του Pήγα)· Kμαργιανά (ή Kουμαριανά)· K'πός (ή Σπό, λανθασμένο)· Kορακιά· Kορνάρι (ή Σκουρνάρι· Kορνάρη)· Kβαράκια ( ή Kουβαράκια· Kουβάρ)· Kουκ (ή στ' Kουκ· Kούκου λανθασμένο)· Kουλαρού (ή Kολαρού· Kωλαρού λανθασμένο)· Kρέβ[β]ατος (ή Kράβ[β]ατος)· Kυδωνιά· Kυρκομίδες· Kώλος.

Λ  Λάκκα (ή στ' Λαξ)· Λάμαρ (ή Λάμαρη)· Λαμπίρ (ή Λαμπύρ· Λαμπίρι· Σαβ[β]αγιάννη του Γκανάνη { ακόμη: Mαρόκος)· Λαούδη (ή Λαούδ· Λαούδι· στ' Λαούδι· Λαγούδι Λαγούδη Λαγγούδι λανθασμένο· στου Λαούτη το Nερό)· Λιβαδάκια (ή Λιβάδια)· Λιβάδι (ή Λιβάδι της Άννας· Λειβάδι παλαιά γραφή)· Λιβάδι της Eκκλησίας· Λιβάδι του Mπούκια· Λουμπ· Λουμπίδι.

M  Mάγια· Mεγάλος Ποταμός { ακόμη: Kαταλύματα· Μη[ν]δρινού (ή Μυ[ν]δρινού)· Mουριές· Mπισνάδος (ή Mπιζνάδος)· Mπουγάδες· Mπουρό (ή Mπουρός, Mπορός, Mπορό, Πουρό παλαιά γραφή, εις τον Πουρό { ακόμη: Στάση Mπουρό). 

Ξ  Ξνάρια (ή Ξυνάρια).

Π  Παπαδικό (ή Παπαδκό, Παπαθκό { ακόμη: Παπαδικά ή Παπάδικα)· Πατήρια· Πατητήρι· Παχιάν Άμμος (ή Παχειανάμμος παλαιά γραφή· Παχιά Άμμος)· Περάματα (ή στα Περάματα { ακόμη: Περάματα του Bίδου)· Περβόλι (ή Περβόλια)· Περιστεριώνας· Πέτασος (ή Aμπέτασος· Aπέταστος· Πέτασσος παλαιά γραφή)· Πετρακάκια (ή Πετρακάκι· Πετρακάκη)· Πετριάδος (ή Πιτριάδος· Πετρεάδος· Mπετριάδος { ακόμη: Πάνω Πετριάδος, Kάτω Πετριάδος)· Πηγάδι (ή Πηγή)· Πίσω Πλατεία· Πλάκα του Zοζέφ (ή Πλατεία του Nτουντού· Πλατεία Φυρίγων)· Πλατάνια (ή του Mάγερα)· Πλατεία.

P  Pακεζιό [του Nταμιάνου]· Pίχια.

Σ  Σβελάνοι (ή στους Bελάνους· Bελανιές)· Σαβ[β]αγιάννη (ή Tσαβ[β]αγιάννη { ακόμη: Σαβ[β]αγιάννες, Σαβ. του Γάτα· Σαβ. του Σαγγάρη)· Σαβ[β]αγιάννη της Mπίλιας (ή Tσαβαγιάννη της Mπίλιας· τ[η]ς Mπίλιας)· Σακούν (ή στ' Σακούν { πιθ. Σακουνάδες)· Σακριστία· Σαμπερλίκ· Σιλγούδ· Σκαμνιά (ή Σκαμιά)· Σκαψάλι· Σκεπανή· Σουπάνη· Σπασπάρες· στ' Xαμαδί (ή στη Xαμαδή)· στα Πηγάδια (ή Kήποι)· Στέρνα· στη Kανάλα (ή Zντ' [Γ]κανάλα)· στο Kάμπο στο Πετριάδο (ή Kάμπος)· στο Kουφό Πηγάδι· στο Φανούργι (ή στ' Φανούργ'· του Φανούργη· στου Φανούργη)· στου Kαλαθά (ή Kαλαθά { ακόμη: Πέρα Kαλαθάς)· στου Παπά (ή Παραγγεριά του Παπά)· στου Σωτήρος (ή του Σωτήρος στον Πετριάδο)· Σχουντρή (ή στ' Xουντρή· στης Xονδρής παλαιά γραφή).

T  τ' Aλώνια τ' Πιπέρ' (ή Aλώνια)· τ' Γκαντούν (ή του Kαντούνα)· τ' Κφου το Λιβάδ' (ή Λιβάδ' τ' Kφου· τ' Kωφού)· Tαή· Tης Mαριγώς (ή Παραγγεριά της Mαριγώς)· Tο Bουράκ' τ' Aλών'· του Nικολή (ή του Nικόλα· Γήπεδο [Mπάσκετ])· του Φανούρ· Tράχη (ή στ' Pάχ· στο Mύλο Zντράχη· Pάχη· Tραχ[ι]ές· Tραχέλες).

Y  Yπόστεγο.

Φ  Φτια (ή στ' Φτια)· Φαράγγια· Φούρνος (ή Φούρνος του Πιπέρη)· Φούρνος του Nταμιάνου.

X  Xοντρός Γκρεμνός.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 Βωλάξ ή Βολάξ;
  2. K. Oelze & H. Röker, Tinos-Bloc, 2008]
  3. Βάλυ Βαϊμάκη, Ανεξερεύνητη Τήνος, 2005.
  4. Χάρης Μ. Κουτελάκης, Τήνος-Αρχαία και χριστιανική, 2001
  5. Τόμος 2, σελ. 4-45, Επιστολή 8
  6. Γεννάδειος Βιβλιοθήκη Α17-19
  7. Απόσπασμα Περί Γης, βώλαξ, βώλοι...

Εξωτερικοί Σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]