Βοσνία (περιοχή)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Η Βοσνία (σερβοκροατικά: Bosna/Босна) είναι η βόρεια περιοχή της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης, η οποία καλύπτει περίπου το 80% της χώρας. Η άλλη επώνυμη περιοχή, το νότιο μέρος, είναι η Ερζεγοβίνη. Επίσης, η λέξη Βοσνία είναι ένας ανεπίσημος όρος για ολόκληρη τη χώρα.

Οι δύο περιοχές έχουν σχηματίσει μια γεωπολιτική οντότητα από τους μεσαιωνικούς χρόνους και το όνομα «Βοσνία» εμφανίζεται συνήθως σε ιστορικές και γεωπολιτικές αντιλήψεις, όπως γενικά αναφέρεται και στις δύο περιοχές (Βοσνία και Ερζεγοβίνη). Η επίσημη χρήση του συνδυασμένου ονόματος ξεκίνησε μόνο κατά την ύστερη περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας.

Γεωγραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Βοσνία βρίσκεται κυρίως στις Δειναρικές Άλπεις, και κυμαίνεται στα νότια σύνορα της Παννονικής πεδιάδας με τους ποταμούς Σάβα και Δρίνα να αποτελούν τα βόρεια και ανατολικά σύνορά της. Η περιοχή της Βοσνίας περιλαμβάνει περίπου 41.000 τ.χλμ. και αποτελεί περίπου το 80% της επικράτειας της σημερινής χώρας της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης. Δεν υπάρχουν πραγματικά σύνορα μεταξύ της περιοχής της Βοσνίας και της περιοχής της Ερζεγοβίνης. Ανεπίσημα, η Ερζεγοβίνη βρίσκεται νότια του βουνού Ιβάν Πλάνινα. Σύμφωνα με έναν άλλο ανεπίσημο ορισμό, η Ερζεγοβίνη περιλαμβάνει τις λεκάνες απορροής Νερέτβα και Τρεμπίσνιτσα.

Η Βοσνία περιλαμβάνει το μέρος της χώρας που δεν επισημαίνεται με κόκκινο ή ανοιχτό πράσινο χρώμα.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα ιστορικά αρχεία της περιοχής μέχρι την καταγραφή για πρώτη φορά του αυτόνομου (εθνικού) κυβερνήτη και αντιβασιλέα του βοσνιακού κράτους, Μπαν Μπόριτς, που διορίστηκε το 1154.

Το De Administrando Imperio περιγράφει ένα μικρό ζούπα της Βόσονας που βρίσκεται γύρω από τον ποταμό Μπόσνα στις σημερινές πόλεις του Σαράγιεβο και του Βισόκο.[1][2] Η περιοχή θεωρείται ότι κατοικήθηκε προηγουμένως από την Ιλλυρική φυλή των Νταϊσιτιάτων.[3]

Υπό τον πρώτο γνωστό ξένο ηγέτη, τον Στέφανο, Δούκα της Βοσνίας, στη δεκαετία του 1080, η περιοχή διασχίζει την ανώτερη πορεία των ποταμών Μπόσνα, Βρμπας και Νερέτβα.

Επέκταση του Βοσνιακού Βασιλείου

Στα τέλη του 14ου αιώνα, υπό τον Τβρτκο Α΄ της Βοσνίας, το βοσνιακό βασίλειο περιελάμβανε το μεγαλύτερο μέρος της επικράτειας της σημερινής Βοσνίας και της περιοχής σήμερα γνωστής ως Ερζεγοβίνης.

Το βασίλειο έχασε την ανεξαρτησία του από την Οθωμανική Αυτοκρατορία το 1463. Η περιοχή της δυτικότερης πόλης της Βοσνίας κατά τη στιγμή της κατάκτησης ήταν το Γιάιτσε.[4]

Η Οθωμανική Αυτοκρατορία αρχικά επεκτάθηκε στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη μέσω μιας περιοχής που ονομάζεται Μποσάνσκο Κραγίστε. Μετά το 1462/1463 μετατράπηκε σε Σαντζάκι της Βοσνίας και Σαντζάκι της Ερζεγοβίνης. Η πρώτη οθωμανική διοίκηση που ονομάστηκε Εγιαλέτι της Βοσνίας διαμορφώθηκε τελικά το 1527, μετά από μακρά ένοπλη αντίσταση στα βόρεια και δυτικά από τους Κόμητες Φράνιο και Ιβάνις Μπερισλάβιτς και από το οίκο ευγενών Μπερισλαβίτσι Γκραμπάρσκι.

Τελικά, μετά τον Μεγάλο Τουρκικό Πόλεμο, τον 18ο αιώνα το Εγιαλέτι άρχισε να καλύπτει την περιοχή που ταιριάζει σε μεγάλο βαθμό με εκείνη της σημερινής Βοσνίας και Ερζεγοβίνης.

Το 1833, το Εγιαλέτι της Ερζεγοβίνης αποσπάστηκε προσωρινά κάτω από τον Αλί-πασά Ριζβανμπέγκοβιτς. Η περιοχή απέκτησε το όνομα "Βοσνία και Ερζεγοβίνη" το 1853 ως αποτέλεσμα της συστροφής σε πολιτικά γεγονότα μετά το θάνατό του. Μετά τη διοικητική μεταρρύθμιση του 1864, η επαρχία ονομάστηκε Βιλαέτι της Βοσνίας. Η Αυστρία-Ουγγαρία κατέλαβε ολόκληρη τη χώρα το 1878. Παρέμεινε επίσημα μέρος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας υπό τον τίτλο Συγκυριαρχία της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης μέχρι το 1908, όταν η Αυστρία-Ουγγαρία προκάλεσε τη Βοσνιακή κρίση προσαρτώντας την επίσημα.

Υποπεριοχές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Μποσάνσκα Κραγίνα, στα δυτικά
  • Μπίρατς, στα ανατολικά
  • Ποσάβινα, στις βορειότερες περιοχές
  • Σεμπέριγια, στα βορειοανατολικά

Γκαλερί[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Vladimir Ćorović, Teritorijalni razvoj bosanske države u srednjem vijeku, Glas SKA 167, Belgrade, 1935, pp. 10-13
  2. «Rethinking the territorial development of the medieval Bosnian state». Historical Review (Serbian Academy of Sciences and Arts - Institute of History) LI: 52–53. 2004. ISSN 0350-0802. https://fvm.academia.edu/JelenaMrgi%C4%87/Papers/781171/Rethinking_the_territorial_development_of_the_medieval_Bosnian_state. Ανακτήθηκε στις 2012-09-12. 
  3. Ivan Mužić (December 2010). «Bijeli Hrvati u banskoj Hrvatskoj i županijska Hrvatska» (στα Croatian). Starohrvatska prosvjeta (Split, Croatia: Museum of Croatian Archaeological Monuments) III (37): 270. ISSN 0351-4536. http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=120730&lang=en. Ανακτήθηκε στις 2012-09-12. «Bosna u obujmu, u kakvom se navodi u djelu DAI kao jedinstvena teritorijalna jedinica, protezala se, kako neki autori smatraju, na području u kojem su prije prebivali Desitijati (M. Hadžijahić). Ti Desitijati, koji su nastavali istočnu i srednju Bosnu počevši od Travnika prema Rogatici pa dalje, imali su središte oko današnje Breze. (Mandić 1942, str. 133.)». 
  4. Pinson, Mark (1996) [1993]. The Muslims of Bosnia-Herzegovina, the Historic Development from Middle Ages to the Dissolution of Yugoslavia (Second έκδοση). United States of America: President and Fellows of Harvard College, σελ. 11. ISBN 0-932885-12-8. https://books.google.com/books?id=Yl3TAkJmztYC&pg=PA11. Ανακτήθηκε στις 2012-05-06. «[...] in Bosnia Jajce under Hungarian garrison actually held until 1527»