Ανδρέας Βερούσης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ανδρέας Βερούσης
Γέννηση
Θάνατος

Ο Ανδρέας Βερούσης (1740 - 1797) ή Ανδρέας Ανδρούτσος, ή Ανδρέας Βερούτσος ή Ανδρέας Μουτσανάς, ή Καπετάν Ανδρούτσος (εξ ου και το υποκοριστικό Ανδρούτσος) ήταν ο πατέρας του οπλαρχηγού του 1821 Οδυσσέα Ανδρούτσου.

Βιογραφικό[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ανδρέας Βερούσης ήταν Αρβανίτης. Γεννήθηκε στις Λιβανάτες Φθιώτιδας το έτος 1740 ή 1750, όπου διετέλεσε διαβόητος αρχικλέφτης, αλλά και πειρατής συνεργάτης του Λάμπρου Κατσώνη τις περιόδους 1770-1792 του Ρωσσοτουρκικού Πολέμου.[1] Λεγόταν επίσης το λιοντάρι της Ρούμελης. Γεννήθηκε το 1740. Στα χρόνια του Ρωσο-Τουρκικού πολέμου (1787-1792) συνεργάστηκε με τον Λάμπρο Κατσώνη και επανειλημμένα καταναυμάχησε τον τουρκικό στόλο. Ο Ανδρέας Βερούσης, Βερούτσος (1750-1797) ήταν ήδη επαναστάτης εναντίον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας πριν την επίσημη κήρυξή της την 25η Μαρτίου 1821. Σε μια από τις μάχες του με τους Οθωμανούς τραυματίστηκε στην κνήμη και επειδή τραυματίας ων κινδύνευε στην κατεχόμενη Ελλάδα, κατέφυγε στη Βενετοκρατούμενη Πρέβεζα για ασφάλεια και για να τύχει ιατρικής περίθαλψης από Βενετσιάνους χειρουργούς ιατρούς.[2][3] To έτος 1786 ο Ανδρέας Βερούσης διεκομίσθη στην Πρέβεζα, και φιλοξενήθηκε από τον άρχοντα της Πρέβεζας εύπορο προεστό Δημήτρη Τσαρλαμπά, Γαλλόφιλο αλλά και πράκτορα των Ρώσων κατά τον Ρωσοτουρκικό Πόλεμο του 1787-1792[4] του οποίου τελικά παντρεύτηκε την κόρη Ακριβή Τσαρλαμπά στις 13 Μαρτίου 1786 με κουμπάρο τον "θαλασσόλυκο" Λάμπρο Κατσώνη υποπλοίαρχο του Ναυτικού της Ρωσικής αυτοκρατορίας.[2][3] Κάποια στιγμή, το έτος 1792, ο Ανδρέας Βερούσης Βερούτσος συνελήφθη από τους Βενετούς, παραδόθηκε στους Τούρκους και μεταφέρθηκε στην Κωνσταντινούπολη, όπου πέθανε από βασανιστήρια των Οθωμανών το 1797, μάλιστα λέγεται ότι το αποκεφαλισθέν πτώμα του το έριξαν στα νερά του Βοσπόρου, σε ηλικία 47 ετών.[2][3] Η απολογία του Ανδρέα Βερούση κατά την ανάκρισή του από τους Βενετούς είναι διαθέσιμη και έχει δημοσιευθεί μεταφρασμένη από τον ιστορικό Κυριάκο Σιμόπουλο. Στην ανακριτική κατάθεση του στους Βενετούς, ο Ανδρέας Βερούσης ρωτήθηκε αν αληθεύει πως είναι συμπολεμιστής του Λάμπρου Κατσώνη και απαντά: «Είναι αληθέστατα. Ήδη προ πέντε ετών, ευρισκόμην εις Σαραγούσαν. Εκεί ανέλαβον υποχρέωσιν με τον κύριον Ίψον, Ρώσον Στρατηγόν, να συγκεντρώσω πολεμιστάς εκ Τουρκίας. Επελθούσης μετ' εμού συμφωνίας, εκράτησα τον λόγον μου. Συγκέντρωσα από την Τουρκίαν (*) 800 Αλβανούς, με έκαμαν καπετάνιον και διοικητήν και υπηρέτησα εις την ναυτικήν μοίραν με τον Ίψον, τον Στρατηγόν Ταμάρα και τον Κολονέλον Λάμπρον. Επολέμησα πάντα κατά των Τούρκων ....».[5]

Το σπίτι του Ανδρέα Βερούση στην Πρέβεζα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το σπίτι του Δημήτριου Τσαρλαμπά στην Πρέβεζα και του Ανδρέα Βερούση, σώζονταν στην οδό Χρήστου Κοντού μέχρι το έτος 2011 με μιά λανθασμένη αναμνηστική πινακίδα. Η μαρμάρινη αυτή πινακίδα τοποθετήθηκε προφανώς μεταπολεμικά και έγραφε «ΕΔΩ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΟΥ ΚΑΠΕΤΑΝ ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΥ 1773-1798». Προφανώς εννοούσε το σπίτι του Δημήτριου Τσαρλαμπά, πεθερού του Ανδρέα Βερούση ή Βερούτσου (1750-1797) και πατέρα του Οδυσσέα. Όμως και πάλι οι χρονολογίες είναι λάθος, γιατί εμφανίζει τον επαναστάτη πατέρα του Οδυσσέα να πέθανε 25 ετών, ενώ οι σωστές χρονολογίες είναι 1750-1797, διότι σκοτώθηκε σε ηλικία 47 ετών. Το έτος 2011 το σπίτι αυτό κατεδαφίσθηκε με σκοπό την ανέγερση οικοδομής, παρά τις προσπάθειες του πολιτιστικού Συλλόγου "Πρέβεζα", η δε αρχαιολογική υπηρεσία και η πολεοδομία Πρέβεζας αιτιολόγησαν την απόφαση κατεδάφισης με το σκεπτικό "το οίκημα δεν διέθετε αρχιτεκτονικά στοιχεία διατηρητέου" αγνοώντας ότι ένα κτίριο είναι φορέας ιστορικής μνήμης.[6]

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Παναγιώτης Στάθης, ιστορικός, "Ελευθεροτυπία" «Tα Ιστορικά», Μάρτιος 2009, σελ. 142
  2. 2,0 2,1 2,2 Χαράλαμπος Γκούβας: "Η Ιστορία του Νομού Πρέβεζας", έκδοση 2009, Ιδρύματος "Μουσείο Τεχνών και Επιστημών Πρέβεζας", ISBN 978-960-87328-2-7
  3. 3,0 3,1 3,2 Πέτρος Μπίκος: «Ανδρούτσος, ο θρύλος της Γραβιάς» εκδόσεις Στρατίκη, Αθήνα, 1996
  4. Ελευθεροτυπία: «Τα Ιστορικά» 21-03-2009
  5. Κυριάκος Σιμόπουλος:"Ελληνική Ιστορία" Τόμος Β', σελ. 741, (*) Σημείωση: Όλη η υπόδουλη στους Τούρκους Βαλκανική χερσόνησος και τα υπόλοιπα μέρη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, αποκαλούνταν «Τουρκιά», όμως η εν λόγω στρατολόγηση έγινε στην Επικράτεια του Αλή Πασά, σαφώς φίλου του Ανδρέα Βερούση.
  6. Eφημερίδα Τοπική Φωνή Πρέβεζας: Κατεδαφίσθηκε το σπίτι του Οδυσσέα Ανδρούτσου", 2011