Αναγραμματισμός

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Αναγραμματισμός[1] λέγεται το γραμματικό παιχνίδι, το οποίο συνίσταται στη δημιουργία μίας νέας λέξης ή φράσης, με τον ανασχηματισμό των γραμμάτων της προηγούμενης.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η αρχή του αναγραμματισμού ανάγεται στην αρχαιότητα. Πρώτοι που έκαναν αναγραμματισμούς ήταν οι αρχαίοι Εβραίοι και οι αρχαίοι Έλληνες.

Ελληνιστικά χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κατά τους ελληνιστικούς χρόνους και ιδιαίτερα την εποχή της ακμής της Αλεξάνδρειας υπήρξε ιδιαίτερη άνθιση των αναγραμματισμών.

Γνωστότερος αναγραμματισμός αυτής της εποχής είναι του ονόματος του Πτολεμαίου σε ἀπὸ μέλιτος και της Αρσινόης σε ἲον Ἣρας. Τους εν λόγω αναγραμματισμούς έκανε ο Αλεξανδρινός ποιητής Λυκόφρων[2].

Νεώτερα χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τη μεγαλύτερη του ακμή ο αναγραμματισμός την είχε το 16ο και το 17ο αιώνα, στη Γαλλία της εποχής του Διαφωτισμού.

Το 19ο αιώνα ο αναγραμματισμός έπεσε σε παρακμή και μόνο μερικούς αξιόλογους αναγραμματισμούς μπορούμε να βρούμε, με κυριότερο τον αναγραμματισμό του ονόματος του Γάλλου ποιητή Λαμαρτίνου[3] στη φράση Mal t'en ira το οποίο σημαίνει θα σου βγει σε καλό.

Λατινικά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στη λατινική γλώσσα χρησιμοποιήθηκαν οι αναγραμματισμοί ειδικά σε φράσεις από τη ζωή του Ιησού, οι οποίες προέρχονται μέσα από την Αγία Γραφή.

Ο πιο γνωστότερος αναγραμματισμός στα λατινικά είναι από τη δίκη του Ιησού, της ερώτησης που του έκανε ο Πόντιος Πιλάτος Quid est veritas? και αναγραμματίστηκε σε Est vir qui adest[4].

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Σ. ΓΚΙΚΑΣ - Δ. ΔΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ - Ι. ΕΥΑΓΓΕΛΛΟΥ - Χ. ΡΩΜΑΣ (1997). «Αναγραμματισμός». ΛΕΞΙΚΟ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ. Αθήνα: Εκδόσεις Σαββάλας, σελ. 32. ISBN 960-460-197-0. 
  2. Γεράσιμος Αν. Μαρκαντωνάτος (2013). «Αναγραμματισμός». ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΙ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΟΙ ΟΡΟΙ. Αθήνα: Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη Α.Ε., σελ. 40. ISBN 978-960-503-298-2. 
  3. Σ. ΓΚΙΚΑΣ - Δ. ΔΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ - Ι. ΕΥΑΓΓΕΛΛΟΥ - Χ. ΡΩΜΑΣ (1997). «Αναγραμματισμός». ΛΕΞΙΚΟ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ. Αθήνα: Εκδόσεις Σαββάλας, σελ. 32. ISBN 960-460-197-0. 
  4. Ευαγγελιστής Ιωάννης. «38». Κατά Ιωάννη Ευαγγέλιο.