Αβρακόντες Λασιθίου

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 35°09′39″N 25°28′48″E / 35.16083°N 25.48000°E / 35.16083; 25.48000

Αβρακόντες Λασιθίου
Αβρακόντες 9745.jpg
Τοποθεσία στο χάρτη
Τοποθεσία στο χάρτη
Αβρακόντες Λασιθίου
35°9′38″N 25°28′45″E
Χώρα Ελλάδα
Διοικητική υπαγωγή Δήμος Οροπεδίου Λασιθίου
Γεωγραφική υπαγωγή Κρήτη
Υψόμετρο 870 μ.
Πληθυσμός 170 (2011)
Ζώνη ώρας UTC+02:00 (επίσημη ώρα)
UTC+03:00 (θερινή ώρα)

Ο ΑβρακόντεςΑβρακόντε για τους ντόπιους) είναι χωριό και έδρα ομώνυμης κοινότητας, του δήμου Οροπεδίου Λασιθίου, της περιφερειακής ενότητας (τέως νομού) Λασιθίου, στην περιφέρεια Κρήτης, σύμφωνα με το πρόγραμμα Καλλικράτης.[1].

Πρίν το πρόγραμμα Καλλικράτης και το σχέδιο Καποδίστριας, ανήκε στην επαρχία και νομό Λασιθίου, στο γεωγραφικό διαμέρισμα Κρήτης.[2]

Στην κοινότητα Αβρακόντε περιλαμβάνεται και ο οικισμός Κουδουμαλιά, ενώ η τάση πληθυσμού είναι συνεχώς πτωτική. Οι κάτοικοι ονομάζονται Αβρακοδιανοί.[3]

Γεωγραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Αβρακόντες, που,[4] βρίσκεται στην ΑΚ. Κρήτη και στη δυτική πλευρά του -τέως- νομού Λασιθίου. Είναι κτισμένο σε οροπέδιο, στις βόρειες πλαγιές του όρους Δίκτη (Λασιθιώτικα), πολύ κοντά στο Δικταίο Άντρο. Έχει χαρακτηριστεί ως αγροτικός ορεινός οικισμός, καταλαμβάνει έκταση 18,52 χμ², σε υψόμετρο 870.[1]

Ονομασία και ιστορικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Βυζαντινή οικογένεια των Φωκάδων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Φωκάδες είναι μια από τις σημαντικότερες οικογένειες του Βυζαντίου και καταγόταν από την Καππαδοκία της Μ. Ασίας. Μέλη της οικογένειας συμμετέχουν στην διοίκηση της Βυζαντινής αυτοκρατορίας, από τον Ε΄ αιώνα έως τον ΙΑ΄ αιώνα μ.χ. ενώ δύο από αυτούς ο Φλάβιος Φωκάς(602-610μ.χ.) και ο Νικηφόρος Β΄ Φωκάς (963-969μ.χ.), γίνονται και αυτοκράτορες. Απο κάποιον Φωκά όπως μαρτυρούν έγγραφα που βρέθηκαν στον Αβρακοντε προήλθε ο κλάδος της οικογένειας των Φουκαδων απόγονοι του Νικηφόρου Φωκά. Επί τουρκοκρατιας το επίθετο αλαξε σε Φουκαρακη. Στον Αβρακοντε υπάρχει ακόμα το σπίτι που στέγασε τους κομιταδες της οικογενείας των Φουκαδων.

Σε ενετικό έγγραφο του 1545, αναφέρεται ότι παραχωρούνται στον πρόσφυγα από το Ναύπλιο, Πιέτρο Κόντε, κτήματα στο οροπέδιο του Λασιθίου.[5] Αυτό ενισχύει την υπόθεση ότι, η ονομασία του χωριού προέρχεται από κάποιον Αβραάμ Κόντε, συγγενικό ή το ίδιο πρόσωπο με εκείνο του εγγράφου.[εκκρεμεί παραπομπή] Ούτως ή άλλως η περιοχή είχε ερημωθεί το 1343 και άρχισε να επανακατοικείται μετά το 1463. Ο Καστροφύλακας, το 1583, και ο Ενετός Φ. Μπαζιλικάτα (1630) κατονομάζουν τον οικισμό ως Μετόχιο Αναβρακόντα.[6]

Αναφέρεται στην Τουρκική απογραφή του 1671 και στην Αιγυπτιακή του 1834. Δυτικά του χωριού υπάρχουν λείψανα οικισμού Ενετικής εποχής στη θέση «Μαγατζέδες» που, θα ήταν προφανώς αποθήκη συγκέντρωσης σιτηρών. Κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης, το χωριό πυρπολήθηκε επανειλημμένα, το 1823 και, αργότερα, το 1867. Εδώ κοντά κατά την Ιταλογερμανική κατοχή είχαν το λημέρι τους οι αντάρτες και με σαμποτάζ, δολιοφθορές, εμπρησμούς, απαγωγές (Κάρτα, Κράϊπε), πολεμούσαν τους κατακτητές. Στην αντίστασή τους βοηθούνταν από τους κατοίκους των χωριών του Οροπεδίου μεταξύ των οποίων ήσαν πολλοί Αβρακοδιανοί και Κουδουμαλιανοί.[7]

Διάφορα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παλαιότερα, κάθε 4 χρόνια, τεχνίτες από τα δυτικά του χωριού, λειτουργούσαν εργαστήρι αγγειοπλαστικης όπου κατασκεύαζαν, ξέραιναν κι έψηναν διάφορα πήλινα: πυθάρια, κουρούπες, βρασκιά, γλάστρες κ.ά. και τα πουλούσαν σε όλο το Λασίθι.[8] Το χωριό έχει ιδιαίτερη αρχιτεκτονική, με τα πρώτα σπίτια να έχουν κτιστεί με πολύ απλά υλικά, πέτρες, λάσπη, δωματόχωμα και ξύλα. Ήταν χαμηλά, παραλληλόγραμμα, σκεπασμένα με δώμα, με τρία δωμάτια και ελάχιστα ή καθόλου παράθυρα, και με χαρακτηριστική πόρτα από εγχώρια χοντρή ξυλεία. Κτίζονταν σε κύκλο κολλητά το ένα με το άλλο, προσφέροντας ασφάλεια στους κατοίκους από επιδρομές διαφόρων εχθρών, για να διαφεύγουν εύκολα.[3]

Πληθυσμικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η εξέλιξη πληθυσμού του Αβρακόντε έχει ως εξής: κάτοικοι 794 (1951), 551 (1961), 489 (1971), 385 (1991), 195 (2001), 170 (2011).[1][2][3][9][10]

Διοικητικές μεταβολές μέχρι τον «Καλλικράτη»[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • ΦΕΚ 27Α - 31/01/1925

Ο οικισμός προσαρτάται στην κοινότητα Αγίου Γεωργίου

  • ΦΕΚ 288Α - 24/08/1931

Ο οικισμός αποσπάται από την κοινότητα Αγίου Γεωργίου και ορίζεται έδρα της κοινότητας Αβρακόντε

  • 17/03/1991

Στον οικισμό προσαρτάται ο καταργούμενος οικισμός Κουδουμαλιά της κοινότητας Αβρακόντε

  • ΦΕΚ 244Α - 04/12/1997

Ο οικισμός αποσπάται από την κοινότητα Αβρακόντε και προσαρτάται στο δήμο Οροπεδίου Λασιθίου. (Πηγή: eetaa.gr)

Πεζοπορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από το χωριό διέρχεται το περίφημο ευρωπαϊκό μονοπάτι Ε4, που έρχεται από τα δυτικά και, κατόπιν με νότια κατεύθυνση, οδηγεί στο οροπέδιο του Λιμνάκαρου και στην κορυφή του Όρους Δίκτη , στα 2.148 μ. Επίσης, ακολουθώντας το προς τα δυτικά και, μέσα από το χωριό Ψυχρό, μπορεί κάποιος να οδηγηθεί στον αρχαίο λατρευτικό χώρο του Δικταίου Άντρου.

Εκδηλώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η γιορτή του κολοκυθιού που γίνεται τον Αύγουστο στην περίοδο της νηστείας.[11]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 1,0 1,1 1,2 statistics.gr
  2. 2,0 2,1 Πάπυρος Λαρούς
  3. 3,0 3,1 3,2 avrakonte.gr
  4. Statistics. gr
  5. Πάπυρος Λαρούς, 1978, 2006
  6. Σπανάκης
  7. http://www.avrakonte.gr/html/istoria.html
  8. Γ. Βεληβασάκης στο avrakonte.gr
  9. Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα, 1978, 2006
  10. Πρόγραμμα Καλλικράτης
  11. http://nefeli.lib.teicrete.gr/browse/sdo/tour/2010/DemetzouKyriaki/attached-document-1287560762-479453-16961/Demetzou2010.pdf

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • http://www.avrakonte.gr/html/istoria.html
  • Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα, 1978, 2006
  • Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς, εκδ. 1963
  • Εγκυκλοπαίδεια Δομή, 2002-4
  • Γεωργίου Δ. Μπαμπινιώτη, Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, Αθήνα 2002
  • Οργανισμός εκδόσεων «Ελλάδα», χάρτες (Βαρελάς)
  • Χάρτες «ROAD»
  • Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΣΑ)
  • http://www.statistics.gr/portal/page/portal/ESYE/BUCKET/General/
  • eetaa.gr
  • Σ.Γ.Σπανάκης, Συμβολή στην Ιστορία του Λασιθίου, κατά τη Βενετοκρατία, Ηράκλειο 1957
  • Σ.Γ.Σπανάκης, Μνημεία της Κρητικής Ιστορίας

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]